Bir grup çevre ve miras koruma STK'sı, yetkilileri ışık kirliliğiyle mücadeleye çağırdı. Uzun süredir ertelenen ışık kirliliği yönergelerinin yayımlanmasını ve bağlayıcı yasalara dönüştürülmesini talep etti.
Malta Astronomi Derneği bünyesindeki Işık Kirliliği Farkındalık Grubu Salı günü yaptığı açıklamada, Çevre ve Kaynaklar Kurumu'nun (ERA) ışık kirliliğini azaltmaya yönelik taslak yönergeler hazırladığını ancak bunların resmi olarak uygulamaya konulmadığını belirtti.
Grup, ışık kirliliğinin yaban hayatı ve insan sağlığı üzerindeki tehlikelerine dikkat çekerek taslak yönergelerin sorunu çözmek için yeterli olmadığını vurguladı.
Açıklamayı çevre ve miras koruma alanında faaliyet gösteren 12 STK imzaladı.
Grup, ERA ve İmar Kurumu'nun ışık kirliliği yönergelerini yayımlamasını ve Dwejra, Gozo ve Comino'daki mevcut alanlara ek olarak Malta'da resmi Karanlık Gökyüzü Miras Alanları oluşturulmasını istedi.
Devlete ait tüm binaların ve altyapının sıcak renkli, korumalı ve aşırı olmayan aydınlatma ile donatılması, karanlık gökyüzü dostu aydınlatmanın ise zamanla spor tesisleri, sanayi bölgeleri ve halka açık otoparklara da yaygınlaştırılması gerektiğini belirtti.
Grup ayrıca havalimanı, serbest liman, Gozo Channel terminalleri ve Transport Malta'nın yönettiği otoparklar gibi yoğun ışık yayan tesisler için aydınlatma yönetim planları oluşturulmasını talep etti.
Işık kirliliğinin zararları konusunda halkı bilinçlendirmek amacıyla TV, radyo ve sosyal medya kampanyası düzenlenmesini isteyen grup, ışık kirliliğinin obezite, uyku bozuklukları, depresyon, diyabet ve meme kanseri riskini artırdığını, yaban hayatı üzerinde ise ölümcül etkilere yol açabileceğini vurguladı.
Konunun eğitim müfredatına da dahil edilmesi gerektiğini belirten grup, mevcut aydınlatmanın değiştirilmesi için işletmelere ve vatandaşlara mali teşvikler sunulmasını talep etti. Aşırı cephe aydınlatması ve uygun şekilde korunmayan güvenlik lambalarının ise yasaklanmasını istedi.
Öte yandan aşırı parlak reklam panoları, yukarı yönlü projektörler ve gece boyunca açık bırakılan yoğun aydınlatma için caydırıcı para cezaları getirilmesini önerdi. Özel mülk sınırları dışında görünen LED ışıklar da cezaya tabi tutulmalı.
Grup, polisten bağımsız bir ışık kirliliği otoritesi kurulmasını önerdi. Bu kurumun denetim yapma, şikayetleri işleme, ceza kesme ve açık-kapalı vakaların kaydını tutma yetkisine sahip olması gerektiğini belirtti.
Önerilerin uygulanması için aşamalı beş yıllık bir yol haritası sunan grup, bu planın başarıyla hayata geçirilmesi halinde Malta'nın gece gökyüzünün korunacağını ve ışık kirliliği, enerji israfı ile karbon emisyonlarının önemli ölçüde azalacağını ifade etti.
Planın diğer faydaları arasında yaya güvenliğinin artırılması, gece aktif türlerin yaşam koşullarının iyileştirilmesi, turizmin ve astronomik araştırmaların güçlendirilmesi ile Malta'nın duyarlı dış mekan aydınlatması konusunda bölgesel lider konumuna gelmesi yer alıyor.
Grup, ulusal ışık kirliliği yönergelerinin gecikmeksizin tamamlanıp yayımlanmasını ve bağlayıcı yasalara dönüştürülmesini talep etti.
Açıklamada, "Bağlayıcı standartlar; tüm sektörlerde tutarlı uygulama, hesap verebilirlik ve uzun vadeli etkinlik sağlamak için zorunludur" ifadesi kullanıldı.
Bu öneriler, Karanlık Gökyüzü Miras Alanı olan Dwejra ile ilgili uzun süredir devam eden endişelerin ardından geldi. Geçen yıl akademisyenler ve STK'lar, Bakanlar Clint Camilleri ve Miriam Dalli'yi bölgedeki kayıkhaneler, büfeler ve yakındaki bir taş ocağından kaynaklanan gece kirliliğinin ardından gece karartması uygulaması yapmaya çağırmıştı.
Dwejra'da aydınlatmanın nasıl yönetileceğine ilişkin taslak yasa, gece yarısı ile gün doğumu arasında yapay aydınlatmanın kapatılmasını öngörüyor. Ancak aktivistler bu düzenlemeye karşı çıkarak, önlemin bölgede yapay aydınlatmayı yasaklayan mevcut kurallarla çeliştiğini savunuyor.
Salı günkü açıklamayı Malta Bal Arısı Koruma Vakfı, Bee Savers Malta, NatureTrust-FEE Malta, Birdlife Malta, Din l-Art Helwa, Wirt Għawdex, Għawdix, Moviment Graffitti, Malta Bölgesel Kalkınma ve Diyalog Vakfı, Friends of the Earth Malta, Flimkien għal Ambjent Aħjar ve Malta Yürüyüşçüler Derneği imzaladı.
