Çalışan mahkemeye, vaat edilen 900 euroluk aylık maaşının kademeli olarak 400 euroya düştüğünü, ardından dört ay boyunca ücret almadan çalıştığını ve BCRS makinelerine şişe atarak geçinmek zorunda kaldığını anlattı
Bangladeşli bir işçi, Malta'da çalışmak için gelen ve başlangıçta umut verici görünen “Amerikan rüyası” fırsatının aylar süren ücretsiz emek, kötüleşen çalışma koşulları ve hayal kırıklığıyla sonuçlandığını ifade etti.
Tanıklık, 41 yaşındaki Nazmul Istiak hakkında yürütülen davada ortaya çıktı. Bangladeş uyruklu Istiak, işçi sömürüsü, zorla çalıştırma, kara para aklama, dolandırıcılık, zorlama, belge sahteciliği ve istihdam yasası ihlalleriyle suçlanıyor.
Üstelik birkaç kişiyi 5.000 eurodan fazla dolandırdığı ve Jobsplus'a istihdamlarını bildirmemekle de suçlanıyor.
Kovuşturma, Istiak'ın kişileri Malta'ya gelmeleri için istihdam vaadiyle ikna ettiğini, bu vaatlerin mutabık kalınan koşullarda gerçekleşmediğini öne sürüyor. Savcılar, söz konusu işe alım şemasını, potansiyel işçilere Malta'ya gelip iş bulma “Amerikan rüyası”nın satıldığı bir düzen olarak nitelendiriyor.
Sulh ceza hâkimi Lara Lanfranco önünde tanıklık eden mağdur, yurt dışında iş ararken Malta'da garson ve bar yardımcısı ilanı veren bir Facebook grubuna rastladığını anlattı.
Tanık, gerekli prosedürlere aşina olmadığını belirterek başvuru sürecini kardeşine emanet ettiğini söyledi. Kardeşi daha sonra Istiak ile temasa geçti ve sanığın ofisinde yüz yüze gerçekleşen bir iş görüşmesi ayarladı.
Önerilen koşullar aylık 900 euro maaş ve haftada 40 saat çalışma içeriyordu. Maaşın kesin ödeme tarihinin görüşülmediğini, ancak ödemelerin her ay sonunda yapılmasının beklendiğini belirtti. Istiak hakkındaki ilk izleniminin olumlu olduğunu söyleyen tanık, sanığın kendisine yaşam koşullarını iyileştirecek gerçek bir fırsat sunduğuna inandığını ifade etti.
Istiak, istihdam sözleşmesini tanığın kardeşine WhatsApp üzerinden gönderdi. Görüşmede garson olarak teklif edilen pozisyon, sözleşmede barmen olarak yazılmıştı. Tanık bu tutarsızlığın kendisini rahatsız etmediğini, aksine fırsatla memnun olduğunu ve pozisyona hazırlanmak için temel barmenlik eğitimi almaya başladığını söyledi.
Vaat edilen 900 euroluk maaş 400 euroya düştü
Tanık, karşılaştığı istihdam koşullarının başlangıçta konuşulanlardan oldukça farklı olduğunu anlattı. Istiak, işletmenin mali açıdan zorlandığını ve yeterli müşteri çekemediğini söyledi. Bunun üzerine tanık, beklediği barmenlik görevini bırakıp bulaşıkçı olarak çalışmaya zorlandı. Aylık maaşı başlangıçta vaat edilen 900 eurodan 800 euroya indirildi, konaklama ve yiyecek için yapılan kesintilerle eline geçmesi beklenen tutar yaklaşık 400 euroya düştü.
Çalışma saatleri de önemli ölçüde değişti. Orijinalinde mutabık kalınan sekiz saatlik vardiyalar yerine tanık, haftada altı gün 16.00'dan 04.00'e kadar çalışmak zorunda kaldı.
Tanık, Istiak'ın “Benimle kalırsan işimde benimle birlikte büyürsün” demesi üzerine indirilen maaşı kabul ettiğini söyledi. Istiak'ın ilk başta bıraktığı olumlu izlenim nedeniyle bu güvencelere güvendiğini belirtti.
Dört ay ücretsiz çalışma
Tanık, yaklaşık dört ay boyunca restoranda maaş almadan çalıştığını ifade etti. Ödeme istediğinde Istiak'ın restoranının mali zorluklarını gerekçe gösterdiğini ve işler düzeldiğinde birikmiş ücretlerin ödeneceğinin sözünü verdiğini öne sürdü.
Tanık, günlük giderlerini karşılamak için Istiak'tan 5, 10 veya 15 euro gibi küçük miktarlar istediğini ve dört ayda yaklaşık 150 euro aldığını söyledi. Ayrıca Bangladeş'te kayınvalidesi hastalandığında Istiak'ın talebi üzerine 100 euro gönderdiğini hatırladı.
Tanık, zamanla hayal kırıklığına uğradığını ve güvenini kaybettiğini anlattı. Sanığa ait mekânlarda yaşadığını belirterek alternatif iş ve konaklama aramaya başladığını söyledi.
Biraz para kazanmak için tanık, barlardan topladığı atık şişeleri BCRS geri dönüşüm makinelerine atmaya başladı ve ayda yaklaşık 20 euro kazandığını belirtti.
Polise sadece yardım ettiğini söylemesi istendiği iddia edildi
Tanıklık sırasında tanığa, Istiak'ın polise yaklaşması halinde ne söylemesi gerektiği konusunda talimat verip vermediği de soruldu. Tanık, Istiak'ın kendisine restorandaki varlığı sorgulandığında sadece yardım ettiğini, aslında orada çalışmadığını söylemesi talimatını verdiğini iddia etti.
Duruşmayı müfettişler John Spiteri ve Ryan Mario Vella yürütüyor, AG avukatları Ramon Bonne Sladden ve Charmaine Abdilla onlara destek veriyor. Sanığın savunmasını avukatlar Nicholas Mifsud ve Nicole Falzon üstleniyor.
Duruşmalar Sulh ceza hâkimi Lara Lanfranco önünde sürüyor.
