BM'nin yeni raporu büyük çaplı yerinden edilme konusunda uyarıda bulundu
BM Salı günü İsrail'i Batı Şeria'daki dramatik yerleşim genişlemesini derhal durdurması çağrısında bulunarak, bir yılda 36.000'den fazla Filistinlinin yerinden edilmesiyle birlikte "etnik temizlik" endişelerini dile getirdi.
Birleşmiş Milletler insan hakları ofisinin 31 Ekim 2025'e kadar olan 12 aylık dönemi inceleyen yeni raporu, İsrail'in yasadışı yerleşimlerin genişletilmesini ve Batı Şeria'nın büyük bölümlerinin ilhakını hızlandırmasının "benzeri görülmemiş" bir yerinden edilmeye yol açtığı uyarısında bulundu.
"İşgal altındaki Batı Şeria'da 36.000'den fazla Filistinlinin yerinden edilmesi, daha önce görülmemiş bir ölçekte Filistinlilerin toplu sınır dışı edilmesini temsil etmekte olup, uluslararası insancıl hukuk kapsamında yasaklanan yasadışı bir nüfus transferi anlamına gelmektedir" denildi.
"Gazze'deki Filistinlilerin kapsamlı yerinden edilmesiyle birlikte" bu durum, "işgal altındaki topraklar genelinde kalıcı yerinden edilmeyi amaçlayan, organize bir İsrail zorunlu toplu transfer politikasına işaret etmekte ve etnik temizlik endişelerini artırmaktadır".
Rapor, İsrail makamlarının işgal altındaki Doğu Kudüs'teki yerleşimlerde 36.973 ve Batı Şeria'nın geri kalanında yaklaşık 27.200 konut biriminin inşasını ilerlettiğine veya onayladığına dikkat çekti.
Aynı 12 aylık dönemde, "işgal altındaki Batı Şeria genelinde benzeri görülmemiş 84 yerleşim ileri karakolu kurularak toplam sayı 300'ün üzerine çıktı" denildi.
Yaklaşık üç milyon Filistinliye ek olarak, uluslararası hukuk kapsamında yasadışı olan Batı Şeria'daki yerleşimlerde ve ileri karakollarda 500.000'den fazla İsrailli yaşamaktadır.
İsrail'in 1967'den bu yana işgal altında tuttuğu Batı Şeria'daki şiddet, 7 Ekim 2023'teki Hamas saldırısının Gazze savaşını tetiklemesinden bu yana keskin bir şekilde artmıştır.
İran savaşının başlangıcından bu yana Batı Şeria'da İsrailli yerleşimcilerin gerçekleştirdiği ölümcül saldırılarda da bir artış yaşandığını Filistin yetkilileri ve Birleşmiş Milletler belirtti; Mart ayının başından bu yana en az altı Filistinli hayatını kaybetti.
Filistin sağlık bakanlığı rakamlarına dayanan AFP sayımına göre, Gazze savaşının başlangıcından bu yana İsrail askerleri veya yerleşimciler Batı Şeria'da en az 1.045 Filistinliyi öldürdü – bunların çoğu militan olmakla birlikte, aralarında çok sayıda sivil de bulunmaktadır.
Resmi İsrail rakamlarına göre, Filistinli saldırılarda veya İsrail askeri operasyonları sırasında askerler ve siviller dahil 45 İsrailli hayatını kaybetti.
Salı günkü raporda, BM insan hakları ofisi raporlama döneminde can kaybı veya maddi hasara yol açan 1.732 yerleşimci şiddeti vakası belgelediğini açıkladı.
Bu rakam, bir önceki 12 aylık dönemdeki 1.400 vakaya kıyasla bir artış göstermektedir.
"Yerleşimci şiddeti, İsrail makamlarının merkezi rol oynadığı koordineli, stratejik ve büyük ölçüde karşılıksız bir şekilde devam etti" denildi.
BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, İsrail'e "yerleşimlerin kurulmasını ve genişletilmesini derhal ve tamamen durdurması ve geri alması" çağrısında bulundu.
Bir açıklamada ayrıca "tüm yerleşimcilerin tahliyesini ve Filistin topraklarının işgalinin sona erdirilmesini" talep etti.
Ve İsrail'in "yerinden edilmiş Filistinlilerin geri dönüşünü sağlaması, toprak müsaderesi, zorla tahliye ve ev yıkımı uygulamalarının tümünü durdurması gerektiğini" vurguladı.
Rapor ayrıca, ilerleyen yerleşim planlarının Doğu Kudüs'ün kuzeydoğusundaki Bedevi topluluklarından binlerce Filistinlinin yerinden edilme riskini artırdığını da kınadı.
"Korunan kişilerin yasadışı transferi, Dördüncü Cenevre Sözleşmesi'nin ağır bir ihlalini oluşturmakta ve savaş suçu teşkil etmektedir" vurgusu yapıldı.
"Belirli koşullar altında, insanlığa karşı suç da teşkil edebilir."
Agence France-Presse, merkezi Paris, Fransa'da bulunan uluslararası bir haber ajansıdır. 1835 yılında kurulmuş olup dünyanın en eski haber ajansıdır.
