Malta Merkez Bankası'nın yayımladığı borç sürdürülebilirlik analizine göre, devlet garantili kredilerin yaklaşık yarısı enerji sektöründe yoğunlaşmış durumda.
Merkez Bankası yıllık raporunda, garantilerin geri çağrılma riskinin düşük olduğunu, ancak tüm devlet garantili kredilerin %45'inin enerji sektöründe toplandığını belirtti. Banka bu durumu, söz konusu portföydeki en büyük tek risk kaynağı olarak tanımladı.
Banka bir dipnotta, Ulusal Denetim Ofisi'nin (NAO) hükümetin 2024 hesaplarına ilişkin incelemesine atıf yaptı. Bu incelemeye göre, daha az hukuki bağlayıcılığı olan teminat mektupları ve Enemalta lehine düzenlenen banka garantileri 2024 yılında yaklaşık 345 milyon avro seviyesindeydi.
Ayrıca Enemalta'nın borçlarını yeniden finanse etmek amacıyla 2012'de kurduğu Vault Finance Limited adlı şirketin elinde de 200 milyon avro tutarında garanti bulunuyor. Bu iki kuruluş bir araya geldiğinde, devlet garantilerinin neredeyse yarısını oluşturuyor.
Buna karşın Merkez Bankası, durumun borç sürdürülebilirliği açısından endişe yaratmadığını vurguladı. GSYH'ya oran olarak devlet garantili borç 2024'te düşerek %4,3 seviyesine geriledi. Bu oran, euro bölgesi ortalamasının oldukça altında ve 2003'ten bu yana kaydedilen en düşük seviye.
Banka, devlet borcuna ilişkin değerlendirmesinde, medyan borç/GSYH oranının kısa vadede görece istikrarlı kalacağını, 2026'dan sonra ise düşüşe geçeceğini öngördü.
Devlet borcunun önümüzdeki on yıl içinde AB'nin %60'lık eşiğini aşması beklenmiyor. 2028'e kadar borcun bu eşiği aşma olasılığı sıfır olarak değerlendiriliyor.
Merkez Bankası, borç sürdürülebilirliğine yönelik temel risklerden birinin, yerli çekirdek bankaların verdiği toplam krediler içinde takipteki kredilerin yüksek payı olduğunu belirledi.
GSYH'nin payı olarak yaşlanma maliyetleri de bir risk
Bununla birlikte bu pay yıllar içinde geriledi ve tarihi düşük seviyelere indi. Merkez Bankası, riskin 2024'te yüksek tehdit kategorisinden orta seviyeye düştüğünü açıkladı.
Bir diğer sürdürülebilirlik riski ise GSYH içinde yaşlanma maliyetlerinin payı. Banka, Avrupa Komisyonu'nun 2024 yaşlanma raporuna atıfta bulunarak, Malta'nın yaşa bağlı harcamalarda GSYH payı olarak euro bölgesindeki en yüksek ikinci artışı yaşayacağını aktardı.
Ancak 2070'e gelindiğinde yaşa bağlı maliyetlerin euro bölgesi ortalamasının altında kalması bekleniyor. Merkez Bankası, bu projeksiyonların göçmen işçilerin emeklilik haklarını kazanacak kadar uzun süre Malta'da yaşayacağı varsayımına dayandığını belirtti.
İşçilere ödenen ücretin üretime oranını ölçen birim işgücü maliyetleri ise raporda borç sürdürülebilirliği için yüksek tehdit olarak renklendirildi; ancak Merkez Bankası bu konuda ayrıntı vermedi.
