Gozo'daki Għajnsielem kasabası, giderek büyüyen bir gülme gazı kullanımı sorunuyla karşı karşıya. Azot protoksit tüpleri çöp kutularında veya kasabanın çeşitli noktalarına atılmış halde neredeyse her gün bulunuyor.
Belediye Başkanı Kevin Cauchi, Times of Malta gazetesine yaptığı açıklamada sorunun büyümesinden duyduğu endişeyi dile getirdi. Cauchi, bu durumun hem çevreye zarar verdiğini hem de gençlerin sağlığını tehdit ettiğini vurguladı.
Cauchi, "Gençler gündüz ve gece boyunca okulların yakınında ve Ta' Passi bölgesi, oyun alanı ve kıyı şeridi gibi açık alanlarda bu maddeyi kullanıyor" dedi.
Azot protoksit, doğum sırasında anestezik olarak yaygın şekilde kullanılan bir gazdır. Kısa süreli öforik etkileri ve gülmeye yol açması nedeniyle 'gülme gazı' olarak bilinir. Genellikle tüplerde satılır ve gaz balonlara aktarılarak solunur. 250 yıldır bilinen bu maddeyi düzenleyen herhangi bir yasa şu anda Malta'da bulunmuyor.
Belediye Başkanı, sorunu yaklaşık üç yıl önce fark ettiğini ancak son birkaç ayda durumun ciddi şekilde kötüleştiğini belirtti. Tüpler artık kasaba genelinde neredeyse her gün bulunuyor.
Durum o kadar ciddileşti ki Cauchi, Għajnsielem'in yaz etkinliği 'Iljieli Sajfin' sırasında azot protoksit kullanımının tehlikelerine yönelik bir bilinçlendirme kampanyası başlatmayı planlıyor.
Cauchi, "Bu durum aileler için son derece stresli. Beni en çok endişelendiren şey, polisin bu konuda hiçbir şey yapamaması çünkü bu madde yasadışı değil" diyerek maddenin yasal düzenlemeye kavuşturulması çağrısında bulundu.
Düzenleme Yok, Fiyatı Düşük
Gozo'da yaygın azot protoksit kullanımı ilk kez gündeme gelmiyor. Geçen yıl bağımlılık vakfı OASI, gençler arasında artan kullanıma dikkat çekerek maddenin satışına düzenleme ve kısıtlama getirilmesini istedi. Ortaokul öğrencileri OASI'ye, iki gülme gazı balonunun sadece 5 Euro karşılığında satın alınabildiğini bildirdi.
OASI, azot protoksit kullanımının baş dönmesi, görme bozukluğu, denge kaybı ile duyusal-motor koordinasyon ve karar verme sorunlarına yol açabileceği konusunda uyardı.
Vakıf ayrıca uzun süreli kullanımın B12 vitamini eksikliği, nörotoksisite, bağırsak ve mesane işlev bozukluğu, cinsel sağlık sorunları ve ağır vakalarda ölüme yol açabileceğini açıkladı. Bunlara ek olarak değişen bilinç durumları, halüsinasyonlar, psikotik ataklar ve duygudurum bozuklukları gibi psikiyatrik belirtiler de tetiklenebiliyor.
Malta'da bu maddenin satışı nedeniyle kişiler herhangi bir yaptırımla karşılaşmazken, Şubat ayında üç Gozolu, binlerce azot protoksit tüpü bulundurma ve taşıma suçundan Fransa'da mahkûm edildi. Üçüne de beş yıl Fransa'ya giriş yasağı ve ertelenmiş hapis cezası verildi.
Geçen yıl acil servis doktoru Michael Spiteri de bu maddeyle ilgili endişelerini dile getirerek potansiyel ölümcül riskleri konusunda ciddi uyarılarda bulundu.
2023 yılında Malta Today gazetesinin haberine göre polis, Paceville'deki uyuşturucu kaçakçılığı soruşturmasının ardından azot protoksitin sokakta satışını yasaklayan bir yasa çıkarılmasını talep etti.
