Geçen yıl Gozo'da vurularak yaralı bulunan, tedavi edilip Akdeniz'in dört bir yanında takip edilen dişi kerkenez Ghasri, Malta'ya döndükten sadece dört gün sonra öldürüldü. BirdLife Malta bu bilgiyi açıkladı.
Kuşun GPS vericisi, son hareketlerini Fiddien bölgesinde kaydetti. Ardından kalıntıları Migra l-Ferha açıklarında deniz yüzeyinde izlendi.
Kuş, Gozo'da kurtarıldığı bölgenin adını taşıyor. Ghasri, 31 Ekim 2025'te bu bölgede kurtarılmıştı. Kuş, BirdLife Malta'nın Malta Çevre Vakfı tarafından finanse edilen “Wings of Hope” (Umut Kanatları) Projesi kapsamında GPS vericisi takılan dört iyileştirilmiş doğandan biriydi. Ghasri, tedavi ve veteriner bakımının ardından 10 Şubat'ta Mellieha'daki Foresta 2000'de doğaya bırakıldı.
BirdLife'a göre Ghasri Fiddien bölgesinde iki ay kaldıktan sonra nisan ayının başında Sicilya'ya geçti, ardından güney İtalya'ya inerek Apulya bölgesinde Corato yakınlarına yerleşti. Takip verileri, kuşun zeytinliğin içindeki kırsal bir binada yuva yapmış olabileceğine işaret ediyor. İtalya'da yazı geçiren kerkenez, sonbahar göçüne başlayarak güneye yöneldi. Vericisi, kuşun geçen cuma sabahı Malta'ya döndüğünü doğruladı.
BirdLife Malta Koruma Başkanı Nicholas Barbara şunları söyledi: “Bu kuş vurulduktan sonra ikinci bir şans buldu. İyileşti, Akdeniz'i geçti, İtalya'da yazı atlattı ve Malta'ya geri dönmeyi başardı. Bu, kurtarma ve rehabilitasyon çalışmalarımızın neler başarabildiğinin güzel bir kanıtı.”
GPS verilerine göre kuşun 20 Ekim Salı günü yaptığı son hareketler, onu Fiddien bölgesindeki bir tuzak alanı ile bir avcılık gözlem kulübesinin yakınına yerleştirdi. BirdLife Malta, o akşam saat 19.00'da verilerin kuşun konumunu bir tuzak alanında gösterdiğini ve vücut ısısının kuşun öldüğünü belirttiğini kaydetti. Bir hafta önce Malta'ya döndüğünden beri veriler, kuşun Fiddien bölgesinde aynı ağaçta tünediğini gösteriyordu.
Vericinin verileri, kalıntıların aynı akşam Migra l-Ferha açıklarında denize atıldığını gösterdi. BirdLife, salı günü saat 21.00'de vericinin Migra l-Ferha'nın altındaki denizden veri gönderdiğini açıkladı. Veriler, deniz sıcaklığının 26°C, yüksekliğin ise 0 metre olduğunu gösteriyordu. Bu da vericinin deniz seviyesinde olduğu anlamına geliyordu.
Çevre Koruma Birimi (EPU) bilgilendirildi ve bölgede inceleme yaptı. Verici, sonraki saatlerde de suda yüzmeye ve veri göndermeye devam etti. Bu durum, vericinin hâlâ kuşa takılı olduğunu gösteriyordu. Sert deniz koşulları, kuşu sudan çıkarma girişimlerini engelledi. Verici dün veri göndermeyi bıraktı.
Nicholas Barbara şöyle konuştu: “Malta'ya dönüşünden sadece dört gün sonra kaybetmek yıkıcı. Ghasri, şubattan beri İtalya'ya gidip dönüşünü takip ettiğimiz bir kuştu. Bu olay, Malta'daki kaçak avlanma sorununun o kadar büyük olduğunu gösteriyor ki, bizim ikinci şans verdiğimiz, vurulup iyileştirilmiş bu kuş bile, bu kuşları her ne sebeple olursa olsun yok etmeye kararlı başkaları tarafından ikinci bir şans almaktan kurtulamadı. Kuş ya tuzak alanında vurulup düştü ya da orada öldürüldü. Kuşu bulan kişi, üzerinde vericisi olan korunan bir kuş görünce panikledi ve onu denize atmak için Migra l-Ferha'ya gitti.”
BirdLife Malta, kerkenezlerin özellikle sonbahar göçü sırasında Malta'da en sık avlanan yırtıcı kuşlar arasında olduğunu vurguladı. Örgüte göre bu kuşlar taksidermi için yasa dışı yollarla vuruluyor ya da tuzak alanlarında canlı yem olarak kullanılan ispinozgil kuşlara tehdit oluşturdukları düşünüldüğü için öldürülüyor. Örgüt, 10 Şubat'ta serbest bırakılan ve Mizieb bölgesinde takip edilen bir başka rehabilite kerkenezin de nisan ayındaki ilkbahar av sezonunda öldürüldüğünü ekledi.
BirdLife Malta, etiketli kerkenezin salı akşamı öldürülmesinden sorumlu kişiyi belirlemeye yardımcı olabilecek bilgisi olan herkesi 79255697 numaralı hatta isimsiz olarak ulaşmaya ya da doğrudan EPU ile iletişime geçmeye çağırıyor.
Ghasri'nin ölümü, BirdLife Malta'nın Başbakan Robert Abela'ya defalarca yaptığı bir çağrının ardından geldi. Örgüt, Başbakan'dan “Yaban Kuşlarının Korunması Yönetmeliği kapsamındaki cezaları zayıflatmamasını” istiyor. Örgüte göre yaban hayatı suçlarının sonuçlarını azaltmak, yasayı çiğneyenlere yarar sağlar.
Ghasri'nin hikâyesi, korunan kuşların kaçak avlanmasının ciddi bir sorun olmaya devam ettiğini bir kez daha gösteriyor. Bu sorun, onu caydırmak için konulan cezaları düşürerek çözülemez.
BirdLife Malta, açıklamasını Hükümete yaban kuşlarının korunmasını zayıflatacak değişikliklere gitmemesi çağrısını yineleyerek sonlandırdı. Örgütün kurtarma, rehabilitasyon ve takip çalışmaları, yaralı kuşların iyileşebileceğini, doğaya geri dönebileceğini ve Malta'nın doğal mirasına katkı sunabileceğini gösteriyor. Ancak bu kuşların hayatta kalması, doğaya bırakıldıktan sonra etkili bir korumaya bağlı.
