Uluslararası politika kuruluşu OECD, üç yıl önce Malta'nın üst düzey yetkililer ve milletvekilleri için uygulanan mal varlığı beyanı rejimindeki temel zayıflıkları tespit etmişti.
OECD, mal varlığı beyanlarının bakanların güvenilir kişilerine de genişletilmesini, aile üyelerinin daha geniş kapsamda denetime tabi tutulmasını ve beyanların medya ile kamuoyu tarafından daha kolay incelenmesi için elektronik dosyalama sistemi kurulmasını önermişti.
Ancak hükümet bunun yerine bakanların mal varlığı beyanlarını tamamen kaldırmayı, milletvekillerinin eşlerinin edindiği mülkleri bildirme yükümlülüğünü ortadan kaldırmayı ve beyanları çevrimiçi yayınlamayı reddetmeyi tercih etti.
Aile Üyeleri
Sorunlar:
OECD, mevcut kurallara göre eşlerin ve aile üyelerinin varlıklarının yalnızca "sınırlı kapsamda" kayıt altına alındığını belirtti.
Yalnızca kamu görevlilerinin değil, aynı zamanda yakın akrabalarının ve aynı hanede yaşayanların mali varlıklarını ve çıkarlarını takip eden mekanizmalar, varlıkların aile üyeleri, eşler veya başka kişiler adına gizlenmesinin önüne geçmeye yardımcı olabilir.
Hükümetin yanıtı:
Aile üyeleri için mal varlığı beyanı daha da zayıflatıldı. Müşterek varlıkları kapsayan bakanlık beyanlarının kaldırılmasının yanı sıra, hükümetin önerileri milletvekillerini yalnızca "kendi taşınmaz mülklerini" beyan etmeye zorunlu kılıyor.
Bu durum, mevcut kurallardan bir geri adım niteliği taşıyor. Mevcut kurallar, evlilik süresince eşlerin edindiği varlıkların — evlilik öncesinde resmi bir mal ayrılığı yapılmadıkça — eşit paylarla her iki tarafa ait sayılacağını açıkça belirtiyordu.
Lüks Varlıkların Beyanı
Sorunlar:
OECD, mevcut mal varlığı beyanı şablonlarının haksız kazanç, suç gelirlerinin aklanması ve çıkar çatışması kurallarının ihlalini düzgün şekilde analiz etmeye yeterli olmadığını belirtti.
Kuruluş, milletvekillerinin gelirlerini listelemelerini ve ayrıca kara para aklama veya yolsuzluktan elde edilen kazançları gizlemek için kullanıldığı bilinen yüksek değerli antikalar ve otomobiller gibi lüks ve maddi varlıkları da beyan etmelerini önerdi.
Beyanların ayrıca hediyeler, sponsorlu seyahatler, sanal varlıklar, yurt dışı banka hesapları ve kör tröstleri de kapsaması gerektiği vurgulandı.
Belirli bir eşiğin üzerindeki harcamaların da beyan edilmesi önerildi.
Hükümetin yanıtı:
Milletvekillerinin beyanları; gelirlerini, sanal varlıklarını ve patent, ticari marka, telif hakkı ile markalar gibi gayri maddi varlıklarını kapsayacak şekilde genişletildi.
Lüks varlıklar ve harcama beyanı önerileri görmezden gelindi.
Güvenilir Kişiler
Sorunlar:
OECD, hükümeti, bakanların güvenilir kişiler olarak bilinen yakın yardımcılarının mal varlığı beyanına tabi tutulmamasının oluşturduğu "sorunlu" boşluğu gidermeye çağırdı.
OECD, bu güvenilir kişilerin bir kısmının merkezi karar alma rollerinde bulunduğunu ve ek şeffaflık mekanizmalarının görevlerine duyulan kamu güvenini güçlendireceğini belirtti.
Hükümetin yanıtı:
Bu öneri görmezden gelindi.
Genellikle el yazısıyla doldurulan ve okunması güç olan milletvekili beyanları, çevrimdışı bir kayıt defterinde tutulmaya devam edecek.
Elektronik Dosyalama
Sorunlar:
OECD raporuna göre, mal varlığı ve çıkar beyanlarından elde edilen bilgilerin kamuoyunun denetimine açılması caydırıcı bir etki yaratır ve kamu yönetimlerinde dürüzlük ile güveni teşvik eder.
Bakanların beyanları parlamentoya sunuluyordu; burada kamuya açık ve serbestçe indirilebilir durumdaydı.
Milletvekillerinin beyanları ise Meclis Başkanı tarafından muhafaza ediliyor ve incelemeye açık tutuluyordu, ancak çevrimiçi yayınlanmıyordu.
Paydaşlar, bilgiye erişimin çok uzun sürdüğünü, bilgilerin dağınık ve kullanıcı dostu olmadığını vurgulayarak sistemin zayıflıklarını ortaya koydu.
OECD, elektronik dosyalama sisteminin milletvekillerinin beyan sunmasını kolaylaştıracağını ve potansiyel varlık kırmızı bayraklarını otomatik araçlarla tespit etmeye olanak tanıyacağını belirtti.
Hükümetin yanıtı:
Bakanların mal varlığı beyanları kaldırıldı. Genellikle el yazısıyla doldurulan ve okunması güç olan milletvekili beyanları, çevrimdışı bir kayıt defterinde tutulmaya devam edecek.
Mal Varlığı ve Çıkar Beyanlarının Ayrıştırılması
Sorunlar:
Mal varlığı beyanları bazı potansiyel çıkar çatışmalarını tespit etmeye yardımcı olsa da, çıkar çatışmalarının yönetiminin yerini alamaz; bu yönetim farklı bir şekilde yapılmalıdır.
Çıkarlar (örneğin bir şirketteki danışmanlık rolleri) ve varlıklar için ayrı beyanlar tutulması, servet izleme ile çıkar çatışmalarını önleme ve yönetme gibi farklı nitelikteki hedeflerin birbirinden ayrıştırılmasını sağlar.
Hükümetin yanıtı:
Resmi bir çıkarlar sicili oluşturulacak.
