Malta hükümetinin 2022 seçim manifestosunun yüzde 82'sini gerçekleştirdiği iddiası dikkat çekici bir siyasi söylem olsa da yakından incelenmeyi hak ediyor.
Bu tür rakamlar kesinlik ve güvenilirlik havası taşıyor. Ancak nasıl hesaplandığı konusunda şeffaflık olmadığında, bilgilendirmekten çok yanıltma riski doğuyor.
Meselenin özünde temel bir soru yatıyor: "Gerçekleştirildi" tam olarak ne anlama geliyor? Açıkça tanımlanmış bir yöntem olmadığında bu kavram esnek bir hal alıyor.
Bir politika duyurulduğunda mı, yasalaştığında mı, kısmen uygulandığında mı yoksa ancak somut sonuçlar ürettiğinde mi tamamlanmış sayılıyor?
Hükümetler anlaşılır biçimde en olumlu yorumu benimseme eğiliminde oluyor. Bu durum, hâlâ devam eden ya da yalnızca başlatılmış girişimlerin tamamlanmış gibi sunulmasına zemin hazırlıyor.
Aynı derecede sorunlu olan bir diğer nokta ise tüm manifesto vaatlerinin eşit ağırlıkta sayılması. Küçük bir idari reform, büyük bir yapısal dönüşümle aynı kefeye konulabiliyor.
Yüzlerce öneri tek bir yüzdeye sıkıştırıldığında, dönüştürücü politika ile küçük değişiklik arasındaki fark bulanıklaşıyor. Ortaya çıkan ölçüt, nitelik yerine niceliği ön plana koyuyor.
Yöntem sorunlarının ötesinde bir de yaşanan gerçeklik meselesi var. Manifesto yaşam kalitesinde iyileşme vaat ediyorsa başarı, vatandaşların günlük hayatta deneyimlediği sonuçlarla ölçülmeli: trafik sıkışıklığı, çevre koşulları, konut satın alınabilirliği ve kamu altyapısı. Bu alanların birçoğunda kamuoyu endişesi hâlâ yüksek seyrediyor. Bu durum ilerlemeyi yok saymıyor ancak tamamlanmaya yakın bir teslimat iddiasını karmaşıklaştırıyor.
Uygulamanın tartışmalı veya eksik kaldığı politika alanları da bulunuyor. Uzun vadeli altyapı projeleri, çevre taahhütleri ve kurumsal reformlar doğaları gereği karmaşık ve süregelen süreçler. Bunları "gerçekleştirildi" olarak sınıflandırmak, ilerlemeyi abartma ve yapılması gereken işi küçümseme riskini taşıyor.
En kritik nokta ise yüzde 82 rakamının bağımsız bir denetim yerine hükümetin kendi iç değerlendirmesine dayanması. Herhangi bir demokratik sistemde iktidardakilerin öz değerlendirmesi dışarıdan yapılan incelemeyle dengelenmeli. Bu denge olmadan, bu tür iddialar nesnel ölçüt olmaktan çıkıp siyasi mesaj aracına dönüşüyor.
Gerçek şu ki Malta'daki hiçbir haber kuruluşunun kaynakları ve hükümetin şeffaflık eksikliği göz önüne alındığında, bu iddiaları doğrulamak neredeyse imkânsız. The Times of Malta'nın yakın zamandaki doğrulama girişimleri bu endişeleri gidermekte yetersiz kaldı. Değerlendirilen hükümetin kendisini ana kaynak olarak kullanan bir doğrulama çalışması en iyi ihtimalle döngüsel, en kötü ihtimalle yanıltıcı oluyor.
Daha güvenilir bir yaklaşım, hükümetin manifesto taahhütlerinin şeffaf ve bağımsız olarak incelenmiş bir dökümünü yayınlamasını gerektirir. Bu dökümde tamamlanan, devam eden ve yerine getirilmeyen önlemler açıkça ayrıştırılmalı.
O zamana kadar "yüzde 82 gerçekleştirildi" iddiasına temkinli yaklaşılmalı. Bu rakam, gerçekte neyin başarıldığından çok ilerlemenin nasıl sunulduğu hakkında bilgi veriyor.
