İngiltere'nin Kent bölgesindeki ölümcül menenjit salgınının ardından Malta'daki aileler, çocuklarının aşı durumunu kontrol ettirmek için doktorlara koştu. Birçok ebeveyn, İngiltere'ye tatile gitmeden önce çocuklarının korunduğundan emin olmak için 'bebek kitapçıklarının' fotoğraflarını doktorlarına gönderdi.
Çocuk doktoru Robert Cassar, özellikle 2020 öncesi doğan çocukların ailelerinin bu konuda harekete geçtiğini söyledi. Salgına neden olan bakteriye karşı MenB aşıları, 2020 yılından itibaren devlet tarafından ücretsiz sunulmaya başlanmıştı.
Cassar, 2020 sonrası doğan çocukların ailelerinin korunduklarını bildiğini belirterek Kent Üniversitesi ve Canterbury ile bağlantılı menenjit salgınının, altı yaşın üzerindeki çocukların MenB aşılaması için bir uyarı niteliği taşıyabileceğini ifade etti.
Ancak bu aşılama özel olarak yaptırılmak zorunda. Devlet, aşıyı altı yıl önce doğanlar için sunmaya başladı; Malta'da ücretli olarak 2017'den beri zaten mevcuttu.
Cassar, "Aşılar her zaman önemlidir" dedi.
"Panik yaratmak istemem ama evet, altı yaşın üzerindeki çocukların önemli bir bölümü böyle bir salgın durumunda risk altında olacaktır" diyen Cassar, Malta'nın genel durumunun iyi olduğunu kabul etmekle birlikte daha savunmasız kesimlerin korumasız kaldığını vurguladı.
Geçtiğimiz ay Kent'te yaşanan ve hızlı, "patlayıcı" yayılması nedeniyle "emsalsiz" olarak nitelendirilen salgın, iki ölüme, yaklaşık 20 doğrulanmış invaziv meningokok hastalığı (Grup B) vakasına ve çok sayıda hastaneye yatışa neden oldu. Vakaların büyük çoğunluğu öğrenciler arasında görüldü.
Salgının artık zirve noktasını geçtiği ve birkaç gün üst üste yeni doğrulanmış vaka bildirilmediği açıklandı.
Buna rağmen Malta'daki aileler çocuk doktorlarına koştu veya aşı kayıtlarını içeren çocuk sağlık kitapçıklarının fotoğraflarını gönderdi.
Cassar, Malta'daki çocukların genel olarak bu hastalığa karşı iyi korunduğunu söyleyerek ülkede menenjite yönelik bir tür "saplantı" olduğuna değindi.
"Devlet aşıyı karşılamaya başlamadan önce bile bu aşıyı reddeden tek bir hastam olmadı" dedi.
MenB aşısı (Bexsero), Malta'da dokuz yıl önce özel olarak temin edilebiliyordu. 2020'de ücretsiz sunulmaya başlanmasıyla birlikte büyük bir aşılanma artışı yaşandığını Cassar belirtti.
2020 sonrası Malta'da doğan bebekler çok iyi korunuyor — "muhtemelen Avrupa'nın en iyisi" — diyen Cassar, Malta'da bebeklere mevcut tüm aşıların yapıldığını, yani hem MenB hem Men ACWY aşıları ile 14 yaşında ikincisi için rapel dozu uygulandığını kaydetti.
"Malta ayrıca menenjit ACWY aşısını bir yaşın altında uygulayan çok az ülkeden biri. Şu anda üç aylıkken devlet tarafından karşılanıyor. İngiltere veya İtalya gibi çoğu ülke bunu ergenlik döneminde yaparken biz bebeklere uyguluyoruz."
Cassar, İngiltere'de NHS'nin Kent salgınına neden olan Neisseria meningitidis Tip B bakterisine karşı aşı programını 2015'te, yani Malta'dan beş yıl önce başlattığını açıkladı.
Bu nedenle İngiltere'de 11 yaş üzerindeki çocuklar aşılanmamıştı ve salgından etkilenenlerin küçük çocuklar olmamasının sebebi buydu.
MenB, enfeksiyonu taşıyan veya enfekte olan birinin solunum yolu ve boğaz salgılarıyla (tükürük) yakın temas yoluyla bulaşıyor. Cassar, tipik bulaşma yollarının aynı evde yaşama ve kalabalık ortak konaklamalar gibi uzun süreli yakın temas ile öksürme, hapşırma, öpüşme veya içecek, elektronik sigara ya da sigara paylaşımını kapsadığını anlattı.
Tükürük ve solunum yolu sıvılarıyla bulaşan bir enfeksiyon olduğu için, hastalık ağızlarına eşya götüren ve örtünmeden hapşıran bebeklerde ve farklı nedenlerle ergenlerde zirve yapıyordu.
Araştırmalar, salgını "yakın ve uzun süreli temasın" yaşandığı bir gece kulübüne güçlü şekilde bağladı. Bu durum, geçmişte öğrenci popülasyonlarında görülen salgınlara benzerlik gösteriyordu.
Salgının merkezi olarak Mart ayı başında tespit edilen Canterbury'deki Club Chemistry, kapsamlı temizliğin ardından yeniden açılmaya hazırlanıyor.
İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı, tipik MenB salgınlarında uzun bir süre boyunca iki ila dört vaka görülürken bu salgında 48 saat içinde 15 vakanın ortaya çıkmasını "olağandışı" olarak nitelendirdi.
Salgının başlamasından bu yana 10.000'den fazla koruyucu antibiyotik kürü uygulandı ve bölgedeki üniversitelerdeki öğrencilere ve etkilenen mekânlarla bağlantılı kişilere hedefli bir program kapsamında binlerce doz Bexsero aşısı yapıldı.
Burnumuzda yaşıyor ama nadiren hastalık yapıyor
Meningokok bakterileri kızamık veya COVID-19 kadar bulaşıcı değil. Cassar, birinin yanından geçmek gibi kısa ve geçici temasın çok düşük risk taşıdığını söyledi.
Aslında insanların önemli bir kısmı Grup B dahil bu bakterileri burun ve boğazın arka kısmında zararsız şekilde taşıyor ve hiç hastalanmıyor. Cassar, nüfusun yüzde 10 ila 20'sinin bu bakteriyi taşıyabileceğini ancak bunun hiçbir sorun yaratmadığını ekledi.
Herhangi bir zamanda dört kişiden biri taşıyıcı olabiliyor; üniversite gibi ortamlardaki ergenler ve genç yetişkinlerde taşıyıcılık oranı daha yüksek seyrediyor.
Bu taşıyıcılar bakteriyi başkalarına bulaştırabiliyor ancak yakın temaslıların çok küçük bir azınlığı invaziv hastalık geliştiriyor.
Ailelerin sorduğu MenB rapel dozuyla ilgili Cassar, 2017'de iki yaşın üzerindeki herkese iki doz aşı yapıldığını ancak şimdi durumun yeniden değerlendirildiğini belirtti.
