Avrupa'yı kasıp kavuran sıcak dalgası, yetersiz yalıtımlı apartmanlarda, okullarda ve huzurevlerinde milyonlarca insanı bunaltırken Fransa'da giderek daha fazla kişi geleneksel tutumunu bir kenara bırakarak klimaya yöneliyor.
Fransa'da pek çok kişi klima sistemlerinin çevre için zararlı olduğuna inanıyor. Ancak iklim değişikliğinin Fransa'da giderek daha sık yaşanan sıcak hava dalgalarını körüklediğini söyleyen bilim insanlarının uyarılarıyla birlikte klima üniteleri raflarda kalmıyor; üstelik konu gelecek yılki cumhurbaşkanlığı seçimlerinin gündemine de girdi.
35 yaşındaki Matthieu Ruquet, klimaya karşı olduğunu ancak Amerikalı eşinin onu ikna ettiğini söylüyor. Paris banliyösündeki dairenin içi 36 dereceye ulaşınca ikisi iki yaşındaki kızları ve köpekleri için taşınabilir bir klima satın almaya karar verdi. Eşi mağazaya gittiğinde stoklarda hiç kalmamıştı.
Nice'te büyüyen Ruquet, "Klimayla büyümedim, ailemiz vantilatörle idare etti" dedi. Son yıllarda annesinin klima aldığını, şimdi de kendisinin aldığını belirten Ruquet, "Bu anlayışın değiştiğini düşünüyorum" dedi. Ama ekledi: "Benim için asıl sorun şu: Klima almak gezegenin daha da ısınmasına yol açacak."
Ulusal meteoroloji servisi, Fransa'nın Çarşamba günü 1947'de ölçümlerin başlamasından bu yana en sıcak günü yaşadığını açıkladı.
'Sorun değil'
Bu ay yayımlanan bin kişilik bir ankete göre Fransa'daki her on kişiden sekizi klimayı çevreye zararlı buluyor. Karşı çıkanlar, oda ya da bina soğutmanın çok fazla enerji tükettiğini öne sürüyor. Uzmanlar ise çevresel etkinin büyük ölçüde kullanılan enerjinin kaynağına bağlı olduğunu vurguluyor.
Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli uzmanı François Gemenne, Fransa'nın fosil yakıtlara fazla bağımlı olmadığını belirterek bu ay Fransız televizyonuna yaptığı açıklamada "Fransa'da klima bugün çevre için bir sorun değil" dedi. Nükleer santraller, geçen yıl Fransa'nın elektriğinin yüzde 70'e yakınını üretti.
Şehir plancısı Clément Gaillard ise klimanın tek çözüm olarak kullanılmadığı sürece sorun yaratmadığını söyledi. Asıl sorunun bina tasarımlarının iklim değişikliğini gözetmemesi olduğunu vurgulayan Gaillard, geniş cam yüzeyli modern binaları ve kış yalıtımı için tasarlanmış ama yazın işlevsiz kalan görece yeni yapıları örnek gösterdi.
Klima ünitelerinin bazı olumsuz yönleri de yok değil. Potansiyel olarak kirletici soğutma sıvısı kullanıyorlar ve dışarıya sıcak hava üflüyorlar. Uluslararası Çevre ve Kalkınma Araştırmaları Merkezi'nden (CIRED) Vincent Viguie, bu sıcak havanın atmosferi küresel ölçekte ısıtmadığını ancak yoğun yapılaşmış ve yetersiz havalandırılan kentsel alanlarda yerel sıcaklığı birkaç derece artırabileceğini açıkladı. 2025 yılında Lyon'un yoğun nüfuslu bir mahallesinde yapılan simülasyon, bina cephelerine yerleştirilen klimaların yerel hava sıcaklığını 1,75 derece yükseltebileceğini ortaya koydu.
'Uyum yanılsaması'
Bilim insanları, sıcakla mücadelede diğer önlemlerin de sınırına geldiği konusunda hemfikir. CIRED, 2070-2100 yılları arasında Paris bölgesinde yaşanabilecek aşırı bir sıcak hava dalgasını simüle etti. Tüm klimaların yeşil alanlar ve bina yenileme gibi alternatif çözümlerle değiştirilmesi durumunda bile bölge sakinlerinin günde altı saat boyunca 32 derecenin üzerinde hissedilen sıcaklıklara maruz kalacağı hesaplandı.
Uzmanlar, klimayı tamamen ortadan kaldırmak için değil, daha az kullanmak amacıyla panjur ve tavan vantilatörü gibi düşük teknolojili çözümlere başvurulmasını öneriyor.
Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un yerini alacak adayların yarıştığı seçimler yaklaşırken politikacılar da konuya sahip çıktı. Aşırı sağın öne çıkan ismi Marine Le Pen herkes için klima istiyor. "Yaşadığımız bu tür aşırı sıcaklar insan öldürüyor" dedi. Sert sol cephenin temsilcisi Jean-Luc Mélenchon ise farklı bir noktada: "Her yere klima kuramayız. Bu sorunu daha da kötüleştiren sahte bir çözüm" diyerek binaların daha iyi yalıtılması çağrısında bulundu.
İklim bilimcisi Christophe Cassou ise seçim sürecindeki iklim tartışmalarının basit bir "Klimaya evet mi, hayır mı?" sorusuna indirgenmesinden duyduğu endişeyi dile getirdi. "Bu şekilde hiçbir şeyi gerçekten tartışmış olmayacağız" diyen Cassou, şehirleri daha dayanıklı kılmaya yönelik ciddi tartışmalar yapılmasını istedi ve tarım ile enerji üretimi gibi kritik konuların da gündemde tutulması çağrısında bulundu. Aksi takdirde politikacıların yalnızca iklim değişikliğine "uyum yanılsaması" yarattığını vurguladı.
