Malta KOBİ Odası (Malta Chamber of SMEs) Çarşamba günü yaptığı açıklamada, uzun süreli elektrik kesintilerinin işletmelere maddi kayıp yaşatması durumunda otomatik olarak tazminat hakkı doğması gerektiğini bildirdi. Lobi grubu, elektrik kesintisinin belirlenmiş eşik değerleri aştığı durumlarda devreye girecek bir 'İş Sürekliliği Tazminat Mekanizması' kurulmasını önerdi.
Odaya göre bu sistem, işletmelere uzun süreli kesintilerden doğrudan kaynaklanan kayıplar için şeffaf ve etkili bir tazminat başvuru yolu sunmalı; mevcut durumdaki gibi geçici ve düzensiz prosedürlere bel bağlanmamalı. Bu tür prosedürlerin ek strese yol açarak verimliliği daha da düşürebileceği vurgulandı.
Öneri, sıcak hava dalgası nedeniyle elektrik talebinin Salı günü 741 MW ile rekor kırması ve dağıtım şebekesinde günlerdir süren yaygın kesintilerin ardından geldi. Enemalta'ya göre talep, dağıtım şebekesi üzerinde sürekli bir baskı oluşturdu.
KOBİ Odası, son yıllarda Malta'nın elektrik şebekesini güçlendirmek için yapılan 'önemli yatırım ve sürekli çabaları' takdir ettiğini belirtti. Ancak ülkenin nüfusu, ekonomik faaliyeti ve enerji talebi büyüdükçe altyapının da gelişmeye devam etmesi gerektiğini vurguladı.
Oda açıklamasında, 'Birçok işletme, özellikle KOBİ'ler için elektrik kesintileri geçici bir rahatsızlıktan çok daha fazlasıdır' ifadelerine yer verdi. Kesintilerin operasyonları durdurabileceği, üretim programlarını aksatabileceği, randevuların iptaline yol açabileceği, satış kaybına, stok hasarına ve ek maliyetlere neden olabileceği belirtildi. Ayrıca verimliliği ve müşteri güvenini de zedeleyebileceği kaydedildi.
Bir diğer endişe konusu ise işçi sağlığı ve güvenliği oldu. Oda, özellikle aşırı sıcaklarda elektrik kesintisi nedeniyle uykusuz geçen gecelerin ardından işe gelen çalışanların ağır makineleri kullanmak zorunda kalabileceğine dikkat çekti.
Son kesintilerden etkilenen bölge sakinleri, sıcaklığın 42°C'yi aştığı saatlerde saatlerce elektriksiz kaldıktan sonra ortak koridorlarda uyuduklarını, klimalı arabalara sığındıklarını ve bozulan yiyecekleri çöpe attıklarını anlattı. İşletmeler de müşteri kaybettiklerini ve kartlı ödeme işlemlerini gerçekleştiremediklerini bildirdi.
Vittoriosa'daki Tal-Petut restoranının sahibi, yeterli aydınlatma ve klima olmadığı için müşterilerin restoranı terk ettiğini, kartlı ödeme sistemlerinin çalışmamasının da tahsilatı zorlaştırdığını söyledi. Kesintiler ayrıca Ta' Qali'deki Centenary Stadyumu'nda oynanan bir UEFA Konferans Ligi maçını ve adliyedeki Yorgen Fenech davasını da geçici olarak durdurdu.
KOBİ Odası, önerdiği tazminat mekanizmasının elektrik şebekesine yapılan yatırımların yerini alması değil, onları tamamlaması gerektiğini belirtti. 'Tazminat asla altyapı yatırımına bir alternatif olarak görülmemelidir' denilen açıklamada, her iki önlemin de kesintileri azaltmayı ve işletmelerin istisnai olayların mali yükünü tek başına üstlenmemesini sağlamayı amaçlayan daha geniş bir ulusal stratejinin parçası olması gerektiği ifade edildi.
Oda, işletmelerin hiçbir elektrik şebekesinin beklenmedik arızalardan tamamen korunamayacağını anladığını ancak modern ekonomilerin hem kesinti riskini azaltan hem de kesinti yaşandığında adil ve zamanında yardım sunan sistemlere ihtiyaç duyduğunu söyledi.
Milliyetçi Parti de Çarşamba günü otomatik tazminat sistemi çağrısında bulunarak ödemelerin kesinti süresi, ekipman hasarı, kaybedilen stok ve satışlar ile işletmelerin zorunlu kapanmasını dikkate alması gerektiğini belirtti. Malta Otel ve Restoran Derneği (MHRA) ise ayrı bir çağrıyla elektrik altyapısı, yedek jeneratör, acil durum hazırlığı ve kriz planlamasını kapsayan ulusal bir iklim dayanıklılığı ve enerji güvenliği planı hazırlanmasını istedi.
KOBİ Odası, altyapıyı güçlendirmek, işletmelerin dayanıklılığını artırmak ve Maltalı işletmelerin rekabet gücünü korumak için hükümet, Enemalta ve diğer paydaşlarla birlikte çalışmaya hazır olduğunu bildirdi.
