Libya'nın uzun süredir birbirine rakip olan doğu ve batı kanatlarından üst düzey isimler, Pazartesi günü Malta'nın başkenti Valletta'da bir araya geldi. Kaynaklar, bu buluşmanın ülkedeki güç merkezleri arasındaki gerilimi azaltmaya yönelik önemli bir girişim olduğunu belirtiyor.
Valletta'da iki ayrı toplantı düzenleniyor. İlk toplantı, Trablus merkezli Başbakan Abdulhamid Dbeibah'ın üst düzey danışmanı ve akrabası İbrahim Dbeibah ile doğudaki askeri komutan Halife Hafter'in oğlu ve kendini 'Libya Ulusal Ordusu' (LUO) olarak adlandıran gücün komutan yardımcısı Saddam Hafter'i bir araya getirdi. İkinci toplantıda ise Saddam Hafter ile Libya'nın uluslararası alanda tanınan Ulusal Birlik Hükümeti'nin (UBH) Savunma Bakan Yardımcısı Abdüsselam Zubi'nin görüşmesi bekleniyor.
Kaynaklara göre, her iki toplantıya da ABD Başkanı Donald Trump'ın Arap ve Afrika İşleri Başdanışmanı Massad Boulos ile ABD'nin Libya Maslahatgüzarı Jeremy Berndt başkanlık ediyor. Kaynaklar, Libyalı yetkililerin toplantı aralarında Malta Dışişleri Bakanı Chris Fearne ve Başbakan Yardımcısı Ian Borg ile de kısa bir görüşme yaptığını aktardı.
Ne ABD Büyükelçiliği ne de Libya makamları toplantıları resmen duyurdu. Ancak ABD'nin, Libya'daki siyasi uzlaşıyı teşvik etmek ve ülkenin bölünmüş askeri kurumlarını birleştirmek amacıyla hem doğu hem de batı kanadındaki liderlerle temaslarını yoğunlaştırdığı biliniyor. Malta ise coğrafi yakınlığı ve güney komşusuyla olan güçlü tarihi, siyasi ve ekonomik bağları nedeniyle uzun süredir Libya diyaloğu için tarafsız bir mekan olarak hizmet veriyor.
Kaynaklar, Pazartesi sabahı yapılan görüşmelerin umut verici olduğunu ve iki tarafın bir anlaşmaya giderek yaklaştığını ifade etti. Ancak görüşmelerin halen hassas bir dengede olduğu, geçmişte son anda bozulan yakın anlaşmaların olduğu hatırlatılıyor.
Libya, Muammer Kaddafi'nin 2011 yılında devrilmesinden bu yana siyasi olarak bölünmüş durumda. Ülke fiilen iki rakip yönetim arasında bölünmüş durumda. Batıda, Birleşmiş Milletler tarafından tanınan Ulusal Birlik Hükümeti Başbakan Abdulhamid Dbeibah önderliğinde Trablus'tan yönetiliyor. Doğuda ise askeri güç sahibi Halife Hafter ve Libya Ulusal Ordusu, Sirenayka'nın büyük bölümünü kontrol ediyor ve Bingazi merkezli paralel bir yönetimle birlikte hareket ediyor.
2020 yılında varılan ülke çapındaki ateşkes büyük ölçüde korunmuş olsa da, ulusal seçimlerin yapılmasına yönelik tekrarlanan girişimler başarısız oldu. Bu durum, Libya'yı rakip hükümetler, birbirine düşman güvenlik güçleri ve devlet kurumları ile petrol gelirlerinin kontrolü konusunda süregelen anlaşmazlıklarla baş başa bıraktı.
Son aylarda ABD, her iki kampla da temasını artırdı. Boulos, Bingazi'de Halife Hafter ve Trablus'ta Başbakan Dbeibah ile bir araya gelirken, ABD'li yetkililer Libya'nın askeri kurumlarının birleştirilmesinin kalıcı istikrar ve gelecekteki seçimler için hayati önem taşıdığını vurguladı.
Pazartesi günkü toplantıların gündemine ilişkin henüz bir detay paylaşılmadı, ancak güvenlik işbirliği, askeri entegrasyon ve daha geniş siyasi sürecin ön planda olması bekleniyor.
