Mahkeme, Dizz Grubu’na bağlı 12 şirketin Türk müteahhit Koray ile yürüttüğü 43 milyon euroluk anlaşmazlık sürerken, Shoreline’a olan borçlarını “derhal ve acilen” ödemesine karar verdi. Mahkeme ayrıca Koray’ın mahkeme emrine uymama yargılaması başlatma talebini reddetti.
Dizz Grubu’na bağlı 12 şirketin, Kalkara’daki The Shoreline’ı işleten şirketlere borçlu oldukları tüm parayı mahkemeye teslim etmesi emredildi.
Mahkeme, bu emre uymayan herkesin üç aya kadar gözaltına alınabileceği konusunda uyarıda bulundu.
Karar, Dizz Grubu’nun “Shoreline’ın sahipleri”nin ödemelerin nasıl sürdürüleceğini kendilerine bildirdiğini yazdığı bir e-postanın ardından çıktı. E-postaya göre ödemeler AVM’nin banka hesabına ya da Shoreline Mall adına yazılmış bir çekle yapılacaktı.
Dizz Grubu, Terranova, Liu Jo, Guess, Calliope, KIKO Milano, Nespresso ve Caffè Pascucci gibi birçok tanınmış markanın Malta franchise’larını işletiyor. Bu markaların bazılarının Shoreline’da mağazası bulunuyor.
Yargıç Simone Grech’in salı günü verdiği karar, SmartCity geliştiricisi ile projeyi inşa etmek için getirdiği Türk müteahhit Koray arasındaki uzun ve çok milyonluk anlaşmazlıkta son gelişme oldu.
İki grup arasında da bağlantılar var. Avukat Kevin Deguara, Middletown Investments şirketi aracılığıyla Shoreline projesinde ortak olmuş, Shoreline Mall plc’nin de yöneticisi olmuştu. Deguara, 2024 mayısında istifa edene kadar Dizz Finance plc yönetim kurulunda da yer aldı.
Her şey nasıl başladı
Shoreline Mall plc, SmartCity’de dükkânlar, ofisler, konutlar ve otoparktan oluşan The Shoreline kompleksini geliştirmek için Shoreline Contracting ile çalışmaya başladı.
2020 aralığında Shoreline Contracting, Koray İnşaat ile bir inşaat sözleşmesi imzaladı. Koray daha sonra müteahhit rolünü üstlenmek üzere Malta’da Koray Global Malta adında bir şirket kurdu.
O tarihten sonra ilişki bozuldu ve taraflar birbirini suçluyor.
Shoreline, Koray’ın işi programa göre yetiştirmediğini ve sözleşmenin başka şartlarını da ihlal ettiğini belirterek sözleşmeyi feshettiğini söylüyor.
Koray ise Shoreline’ın mali sorunları nedeniyle projeyi sürdürmenin imkânsız hale geldiğini, bu yüzden çekilmekten başka seçeneği olmadığını savunuyor.
Anlaşmazlık, Uluslararası Ticaret Odası’nda (ICC) tahkime taşındı. Koray burada inşaat işleri için ödeme talep ediyor. Shoreline ise Koray’dan ve grubun nihai sahibi olarak gösterdiği Orhun Kartal’dan 24 milyon euronun üzerinde para talep ediyor ve Koray’ın sözleşmeye uymadığını öne sürüyor.
Koray da geri almayı umduğu parayı güvence altına almak için hamle yaptı.
Koray, 20 Aralık 2024’te, Shoreline Contracting, Shoreline Holdings, Shoreline Mall plc, Shoreline Residence ve Jade Property Investments olmak üzere beş şirkete borçlu olan ya da bu şirketler adına tutulan fonları dondurmak için 56,4 milyon euroluk bir mahkeme emri aldı. Jade Property Investments’ın sahibi, Shoreline Mall plc’nin başkanı Ryan Edward Otto.
Garnishee order (üçüncü kişilerdeki alacaklara el koyma emri), hedef şirketlere başkalarının borçlu olduğu parayı dondurur. Bu parayı elinde tutan herkes parayı saklamak ya da mahkemeye yatırmak zorundadır. Dizz şirketleri de bu emre dahil edilenler arasındaydı.
‘Shoreline’ın sahipleri’
Koray, Dizz şirketlerinin tek kuruş bile yatırmadığını fark edince onları yükümlülüklerini hatırlatan bir yasal mektupla uyardı.
Yanıt, Dizz Grubu genel müdürünün kişisel asistanı Kimberly Camilleri’den e-postayla geldi.
Camilleri, mektubun “Shoreline’ın sahipleri”ne iletildiğini söyledi. Ona göre sahipler iki ödeme yolu önermişti: BOV’daki “Mall Account”a yatırma ya da Shoreline Mall adına yazılmış bir çek.
Koray, Dizz şirketleri, beş Shoreline şirketi ve bunların müdürü ve hissedarı olarak Otto hakkında mahkeme emrine uymama yargılaması başlatılmasını talep etti.
Yargıç, Dizz şirketlerinde ne kadar para bulunabileceğine dair herhangi bir delil sunulmadığını belirtti. Ancak şirketlerin emir yürürlükteyken ödemeleri nasıl aktaracaklarını sorması, Shoreline şirketlerine borçlu olduklarını göstermiş oldu. Yargıca göre bu husus tartışma konusu değildi.
Buna rağmen Dizz şirketleri Koray’ın başvurusuna ne yanıt verdi ne de duruşmaların hiçbirinde hazır bulundu.
Gözaltı uyarısı, ama henüz gözaltı yok
Yargıç, şirketlere Shoreline şirketlerine ait olan tüm para ve malları “derhal ve acilen” mahkemeye yatırmalarını emretti. Bunu yapmazlarsa Koray’a tazminat ve faiz ödemekle yükümlü olacaklardı.
Yargıç, mahkemenin daha ileri gidebileceği uyarısını da yaptı. Mahkeme, “emre uymayı reddeden üçüncü kişinin bu varlıkları yatırmaya zorlanması için üç aya kadar gözaltına alınmasını bile emredebilir”.
Ancak yargıç gözaltı emri vermekten kaçındı. Mahkemeye, şirketlerin hangi mağaza ya da satış noktalarını işlettiği ya da hangi Shoreline varlıklarını elinde tuttuğu bildirilmemişti. Bu bilgi olmadan yargıç gözaltı kararı vermek için bir neden görmedi.
Yine de şirketlerin mahkeme emirlerini görmezden gelmeleri halinde tazminat davası açılabileceği konusunda uyardı.
Perşembe gününe kadar Dizz şirketlerinin 12’si de Shoreline’a borçlu olduğu parayı mahkemeye yatırmamıştı.
Bu arada MaltaToday’e gönderilen bir açıklamada Dizz sözcüsü, “mahkemenin karşı tarafın öne sürdüğü iddiaları açıkça reddettiğini ve masrafların bu tarafa ait olduğunu” savundu.
Shoreline ve Otto aklandı
Buna karşılık Shoreline şirketleri ve Otto hakkındaki karar farklı oldu; bunlar aklandı.
Yargıca göre e-postada yalnızca “Shoreline’ın sahipleri”nden söz ediliyordu. Kişisel asistana bu yanıtı kimin verdiği ya da hangi şirket adına verdiği ise belli değil.
Yargıç, bu erken aşamada mahkemenin varsayımlara ya da “vahşi tahminlere” dayanamayacağını belirtti. Otto’nun da herhangi bir rolü olduğuna dair bir delil yoktu.
Mahkeme ayrıca kanunun uyma yükümlülüğünü açıkça parayı elinde tutanların üzerine yüklediğine, dondurulan fonların sahibi şirketlerin üzerine değil, dikkat çekti.
Temyiz Mahkemesi’ne atıfta bulunan Yargıç Grech, borçlunun “sadece hiçbir şey yapmakla yükümlü olmayan bir seyirci gibi” olduğunu söyledi.
Koray’ın masrafları ödemesine karar verildi.
Kaybetme serisi
Karar, Shoreline grubunun emri üzerinden kaldırmak için yaptığı bir dizi başarısız girişimin ardından geldi.
2025 temmuzunda mahkeme tutarı 13,3 milyon euro indirerek 43,1 milyon euroya çekti ve Koray’dan bir ay içinde 1 milyon euroluk teminat yatırmasını istedi. Eylülde emrin kaldırılması talebi sonuçsuz kaldı; Shoreline’a göre Koray teminatı yatırma süresini kaçırmış olsa da.
Shoreline Mall plc, Malta Borsası’nda işlem gören bir şirket olarak piyasaya açıklama yapmak zorunda kaldığını ve yaklaşık 300 tahvil sahibine karşı sorumluluğu olduğunu ileri sürdü.
Şirket haziranda tahvil sahiplerine tahvillerini yeniden yapılandırmayı önerdiğini bildirdi ve bunun nedenini başlıca haciz emrine bağladı.
Ayrıca Koray’ı neredeyse yalnızca kayıtlı bir adresi olan “hayalet” bir şirket olarak nitelendirdi. Koray ise karşılık vererek Shoreline’ın kendisinin sözleşme tarafı olarak bir Malta şirketi kurulmasında ısrar ettiğini savundu.
Nisanda Yargıç Giovanni Grixti başvuruyu reddetti. Yargıca göre ilk başvurudan bu yana bir şey değişmemişti; şirketin borsada işlem görmesi de baştan beri biliniyordu.
Borsaya kote olmak, varlıkları dondurulduğunda şirkete özel muamele hakkı vermiyordu. Yargıç, şirketin kendi açıklamalarında da emrin tahvil sahiplerine karşı yükümlülüklerini etkilemeyeceğinin belirtildiğini söyledi.
Tahvil sahipleri beklemeye çağrıldı
Anlaşmazlık Shoreline Mall’un finansmanına da sıçradı.
İki ay sonra Shoreline Mall, ağustosta vadesi dolacak 14 milyon euroluk tahvil sahiplerinden iki yıl daha beklemelerini istedi. Şirket, yeniden finansman planlarını tıkayan haciz emrini suçladı.
Bunun karşılığında faiz oranını yüzde 4’ten yüzde 6,5’e çıkarmayı ve tek seferlik yüzde 0,25’lik bir taahhüt ücreti ödemeyi önerdi.
Şirketin piyasaya yaptığı açıklamaya göre tahvil sahipleri 30 Haziran’daki toplantıda vadenin 2028 ağustosuna uzatılmasını onayladı.
Koray ise emrin 2025 haziranında AVM kiracılarına da uygulanmasından bu yana mahkemeye yalnızca yaklaşık 524.000 euro kira yatırıldığını söyledi.
Koray’a göre bu durum, ya AVM’nin iddia edildiğinden daha kötü durumda olduğuna ya da kiraların emrin kapsamı dışındaki şirketlere yönlendirildiğine işaret ediyordu. Koray ayrıca belgeleri Malta Finansal Hizmetler Kurumu’na (MFSA) ilettiğini de belirtti.
Otto ise çok farklı bir görüş dile getirdi. Temmuzda Times of Malta’ya verdiği röportajda dondurma emrini Türk müteahhidin “şantaj girişimi” olarak nitelendirdi.
Nakit yerine mülk önerildi
Şubatta Shoreline şirketleri dondurulan nakdi serbest bırakmak için başka bir yol denedi. Shoreline Residence, bunun yerine bazı mülklerini teminat olarak göstermeyi önerdi.
Şirketler, Koray’ın emri, grubun tahvil sahiplerine geri ödeme yapması ve AVM’yi işletmeye devam etmesi için ihtiyaç duyduğu nakitten mahrum bırakmak amacıyla kullandığını savundu.
Ayrıca Koray’ın avukatlarının yerel bankalara yazı gönderdiğini ve aynı hukuk bürosundaki kişilerin noterlerle temas kurarak Shoreline şirketlerinin mülk sattığı senetleri yayımlamamaları konusunda uyardığını iddia etti.
Şirketlere göre bazı noterler durumlarının ne olduğundan emin olamadığı için mahkemeden rehberlik istemek zorunda kaldı.
Koray karşılık verdi. Dondurulan nakdin mülklerden çok daha iyi bir teminat olduğunu savundu ve Shoreline Mall’u piyasayı zamanında bilgilendirmemekle suçladı.
Temmuzda Yargıç Miriam Hayman Koray’ın tarafını tuttu.
Bank of Valletta, mülklerdeki kendi alacaklarından vazgeçmeye hazır olduğunu söylemişti; ancak bu durum meseleyi çözmedi. Hükümet ve SmartCity, Koray’dan önce gelmeye devam edecekti ve mülkler şimdi ve gelecekte diğer alacaklıların taleplerine açık kalacaktı.
Yargıç ayrıca mülklerin Koray tarafından mahkeme açık artırmasında satılmak zorunda kalacağını, bunun da yavaş ve maliyetli bir süreç olduğunu, adil bir fiyat alınacağının da garanti olmadığını ekledi.
Shoreline şirketlerine masrafların birlikte ödenmesi emredildi.
Çatışmanın ortasındaki banka
Shoreline ise 2024 ortasından beri Koray’ın varlıklarının peşindeydi.
Shoreline, Türk bankası Akbank ile paralel bir mücadele yürütüyor. Shoreline, Akbank’ın Malta şubesini, Koray’a ait olduğu iddia edilen fonları bankanın Türkiye’deki genel merkezinde dondurmamakla suçluyor.
2024 aralığında Yargıç Toni Abela, Shoreline’ın bankanın Koray’ın varlıklarını beyan etmesini sağlama talebini reddetti.
Yargıca göre böyle varlıkların büyük olasılıkla Türkiye’de tutulduğu ve bu nedenle AB kurallarının kapsamı dışında kalacağı belirtildi. Yargıç ayrıca mahkeme emrine uymazlık yargılamasının, Türkiye’de bulunan bankanın üst düzey yöneticilerinin gözaltına alınmasına yol açabileceğini not etti.
Bunun ardından Shoreline doğrudan bankanın kendisine yöneldi.
Shoreline, Malta şubesine karşı iki emir aldı: Ocak 2025’te 9,35 milyon euro için bir tane, geçen yılın aralığında da 24,76 milyon euro için bir tane. İkinci tutar, Shoreline’ın Koray’dan talep ettiği miktarı yansıtıyor.
İki emir birlikte bankanın 34 milyon euronun üzerindeki parasını bağladı; banka bu tutarı bir banka garantisi ve Malta Merkez Bankası’nda yatırdığı fonlarla karşılamak zorunda kaldı.
Banka bu hamleyi “kol burma” olarak nitelendirdi ve en fazla ikinci emrin, Shoreline’ın Koray’a karşı işaret ettiği tek bakiye olan yaklaşık 490.000 euroya indirilmesi gerektiğini savundu.
Bu ay başında Yargıç Hayman, bankanın talebini teknik bir gerekçeyle reddetti. Yargıca göre banka güvence verdiğinde emir zaten bir kez kaldırılmıştı ve mahkeme zaten iptal edilmiş bir şeyi yeniden iptal edemezdi.
Akbank’a masrafları ödeme emri verildi.
Akbank ayrıca Shoreline ile Koray’ın birbirlerine karşı toplam 85 milyon euronun üzerinde değerde varlığın dondurulması için emir talebinde bulunduğunu yineledi.
