Maliye Bakanı Clyde Caruana, Malta'daki nüfus patlamasının sorumluluğunu, ekonomik modelin kurulmasına katkıda bulunmasına ve Kasım 2020'den beri maliye bakanlığı görevini sürdürmesine rağmen, itibarını yitirmiş eski Başbakan Joseph Muscat döneminde göz ardı edilen uyarılara yüklüyor.
Hükümetin üst düzey kaynakları The Shift'e yaptıkları açıklamada, Muscat'ın Caruana'nın nüfus raporunun kabine gündemine alınmasını engellediğini söyledi. Kaynaklara göre Muscat, dönemin kabine sekreteri Mario Cutajar'a raporu gündeme almaması talimatını verdi.
Kaynaklar, rafa kaldırılan uyarı konuşulurken hem eski Bakan Evarist Bartolo'nun hem de Caruana'nın işaret ettiği kişinin Muscat olduğunu belirtti.
Bu anlatım, eski Başbakan'ın kabinenin konuyu görüşmesini engellediğine dair iddia edilen kararı ortaya koyuyor. Ancak Caruana'nın Robert Abela yönetiminde maliye bakanı olarak geçirdiği altı yıl boyunca aldığı kararları açıklamıyor.
Caruana uzun süredir ekonomik büyümeyi sürdürmek için yabancı işçi alımıyla ilişkilendiriliyor. Times of Malta ile yaptığı röportajda, Malta'nın işgücü arzının talebi karşılayamaz hale geldiği bir dönemde 10.000 yabancı işçi getirilmesini savunduğunu kabul etti.
Şimdi ise kendisini sonuçların farkına varan, üstlerini uyaran ve kimse dinlemeyince eleştirilerin hedefinde kalan bir ekonomist olarak sunuyor.
Caruana, 2018'de Jobsplus genel müdürü iken tamamladığını söylediği neredeyse 300 sayfalık raporunda konut, hastane, okul ve yollar üzerindeki baskıyı öngördüğünü söyledi. Ancak raporunu yayımlamadı.
Raporu ilk kez kamuoyuna duyuran isim Bartolo oldu. Bartolo, birinin Caruana'ya raporu “yak” dediğini belirterek bu ağır suçlamalar içeren olayı gündeme taşıdı. Kaynakların, raporun kabine gündeminden çıkarıldığına dair iddiası ise Muscat'ın bu sözleri söylediğini kanıtlamıyor.
The Shift, Muscat'a yetkililere raporu görmezden gelmeleri yönünde talimat verdiğine dair bilgiyi sordu. Muscat'ın yanıtı şöyle oldu:
“Clyde Caruana böyle bir şey söylemedi ve pazar öğleden sonrası sorunuza cevap vermekle ilgilenmiyorum.”
“Verdiğim yanıtları başka bir medyaya bildirmek isteyebilirsiniz” diye ekledi. Muscat, yanıtlarını diğer medya kuruluşlarına tekrarlamadı.
Caruana'nın kendi anlatımı, şimdi onu sorunu çözmeye çalışan ve dinlenmeyen bir danışman olarak gösteriyor. Eksik olan ise maliyenin başına geçtikten sonra, kurulmasına yardım ettiği modeli değiştirmek için ne yaptığına dair bir açıklama.
Caruana'nın Abela ile mutabakatla uyguladığı son bütçe önlemleri, AB dışındaki işçilere ek maliyetler getiriyor. Önlemlerin, işverenleri ithal işgücüne bağımlılıktan uzaklaştırmak ve verimliliğe yatırım yapmayı teşvik etmek amacıyla alındığı iddiaya göre söyleniyor.
Ancak işverenlerin, çalışanlarının bu yeni ödemelerini karşılama zorunluluğu yok. Yükü çalışanlar üstlenebilir; işletmelerin üstlendiği maliyetler ise daha yüksek fiyatlar yoluyla tüketicilere aktarılabilir.
Labour Partisi'nin 2013'te yeniden iktidara gelmesinden bu yana ithal işgücüne bağımlılık büyük ölçüde arttı. Bu durum, sürekli artan ve ucuz işgücüne dayanan bir ekonomik modelin temelini oluşturdu. Resmi verilere göre Malta'nın nüfusu 2013'te 428.156 iken 2024'te 574.250'ye çıktı; bu da yüzde 34'lük bir artış anlamına geliyor.
Caruana'nın kendi anlatımı, hükümetin uyarılara rağmen bu büyümeyi sürdürdüğünü gösteriyor. Caruana, modeli inşa eden mekanizmanın bir parçasıydı ve 2020'den beri ülkenin maliyesinden sorumlu bakan.
