Polise şüphe duymadan da sürücüleri uyuşturucu ve alkol açısından test etme yetkisi tanıyan yasa değişikliğinin ardından geçen ilk yaz, sonuçlar karışık çıktı. Görünüşe göre polis daha sık test yaptı, ama alkol ya da uyuşturucu etkisindeki sürücü yakalamasında ciddi bir düşüş yaşandı.
Malta Polis Gücü, haziran ile eylül ayları arasındaki trafik kontrollerine ilişkin istatistikleri paylaştı. Açıklamaya göre 720 yol kontrolünde 16.000'den fazla araç durduruldu.
Ancak alkol ve uyuşturucu kullanımıyla sık anılan kutlamaların yoğun olduğu bir mevsimde, alkol ya da uyuşturucu etkisi için yapılan test sayısı oldukça düşük kaldı. Polisin bahsettiği dönem, seçim sonrası kutlamaları ve ülke genelinde düzenlenen çok sayıda festayı (Malta'ya özgü dini şenlikler) bile kapsıyor.
Polisin açıkladığı 122 günde toplam 98 test yapıldı. Bu, günde 0,8 test ya da haftada 5,6 test anlamına geliyor.
Bu rakam, Parlamentoda açıklanan 1 Ocak 2024 ile 30 Haziran 2025 arasındaki test sayısından biraz daha yüksek. Bu 18 aylık dönemde ortalama iki günde bir test yapılmıştı. Tartışmalı olsa da yılın çoğu dönemine kıyasla yazın bu testleri yapmak için daha fazla neden var.
Polise göre haziran ile eylül arasında yapılan testlerde 16 kişi alkollü araç kullanmaktan yakalandı. Yani test edilenlerin altıda birinden az bir kısmı etkisi altında çıktı. Bu düşük oran, rastgele yol kenarı testlerinin bir sonucu olabilir. Ancak polis açıklamasında testlerin “alkol ya da uyuşturucu etkisinde araç kullandığından şüphelenilen” kişilere yapıldığı belirtildi.
Buna karşın, 1 Ocak 2024 ile 30 Haziran 2025 arasında yapılan 280 testin 157'si, yani yüzde 56'sı pozitif çıktı.
O dönemde haftada iki kezden biraz fazla alkollü sürücü yakalanıyordu. Daha doğrusu her 3,47 günde bir sürücü yakalanıyordu. Cumartesi günü açıklanan rakamlar ise polisin bu yaz çok daha az alkollü sürücü yakaladığını gösteriyor: her 7,63 günde bir.
En olumlu yorum, son bir yılda yaşanan gelişmelerin insanları alkol ya da uyuşturucu etkisindeyken araç kullanmaktan eskisine göre çok daha fazla çekindirmiş olabileceği yönünde. 2025 yazında alkollü sürüşe karşı görünürde bir ahlaki panik yaşandı ve ardından polisin yetkilerini artıran hızlı yasa değişiklikleri geldi.
Ancak bunu doğrulayan başka bir bilgi olmadığından, başka bir ihtimal de var: Yasa değişikliklerinin tek başına Malta'daki alkol ya da uyuşturucu etkisinde araç kullanma sorununu azaltmakta pek etkili olmadığı.
Düşük pozitif oran, rastgele yol kenarı testlerinin istenenin tersine sonuç vermiş olabileceğini bile düşündürüyor. Çünkü bu testler, etkisi altında araç kullanan sürücüleri yakalamak için ayrılan sınırlı kaynakları eskisinden daha dağınık bir şekilde kullanıyor olabilir.
Diğer rakamlar
Polise göre yol kontrollerinde durdurulan sürücülerin büyük çoğunluğu trafik kurallarına uyuyordu. Buna rağmen 804 para cezası ve 104 suçlama düzenlendi.
En sık görülen trafik suçları ve kabahatleri arasında ehliyetsiz ya da sigortasız araç kullanmak, emniyet kemeri takmamak ve araç kullanırken telefonla meşgul olmak yer aldı.
Polis, yol kontrollerinin önümüzdeki gün ve aylarda da süreceğini taahhüt etti. Polis ayrıca tüm sürücüleri trafik kurallarına uymaya ve sorumlu bir şekilde araç kullanmaya çağırdı. Polisin ifadesiyle bu, “kendi hayatlarına ve yollarımızı kullanan herkesin hayatına saygı göstererek” yapılmalı.
