Birçok kişi farkında olmayabilir ancak Malta'da akademik araştırmaların büyük bölümünü, Malta Üniversitesi ve MCAST'ta geçici sözleşmeyle çalışan araştırmacılar yürütüyor. Bu araştırmacılar genellikle bir ila iki yıllık kısa süreli sözleşmelerle araştırma projelerinde görev alıyor. Ne yazık ki işin proje bazlı doğası, bu çalışan kategorisinin akademik yapılar içinde GWU, UHM, UMASA ya da herhangi bir sendika tarafından düzgün şekilde temsil edilememesine yol açıyor. Bu durum onları zayıf çalışma koşullarıyla baş başa bırakıyor. Bunların geçici çalışanlar olduğu ve tam zamanlı akademisyenlerle karşılaştırılmaması gerektiği ileri sürülebilir. Ancak bu araştırmacılar ülkeye önemli araştırma çıktıları kazandırıyor ve birçok durumda araştırma döngüsünün erken aşamalarında olduğu için henüz sanayi tarafından ele alınmamış alanlarda çalışıyorlar.
Bu yüksek düzeyli araştırma alanı daha iyi çalışma koşulları gerektiriyor. Koşulların iyileştirilmesi araştırmayı daha cazip hale getirecek ve daha fazla çıktı üretilmesini sağlayacak.
Şöyle düşünün: Doktorasını yeni bitirmiş Maltalı bir araştırmacısınız. Malta'nın akademik kurumlarında tam zamanlı, kalıcı bir araştırma pozisyonu bulunmuyor ve en iyi seçenek akademide "postdoktora" olarak bilinen bir iş yapmak. Uzmanlık alanınızda Malta Üniversitesi veya MCAST'ta uygun bir araştırma projesi olmasını umuyorsunuz. Projeye seçildiğinizi varsayarsak, proje süresince — genellikle iki yıl — işiniz garantide.
Ancak tam zamanlı bilim insanı olma hayalinin bittiği ve kabusun başladığı yer burası. İki yıl dolup proje sona erdiğinde ne yapacağınızı hemen düşünmeye başlamanız gerekiyor. Başvurabileceğiniz başka bir fonlanmış proje olmasını ve yeniden seçilmeyi umuyorsunuz.
Aynı kurumda kaç yıl çalıştığınızın hiçbir önemi yok çünkü teknik olarak projeye bağlı istihdam ediliyorsunuz. Tipik bir sözleşmede, çalışanın dört yıl boyunca kesintisiz çalışmış olsa bile belirli süreli sözleşmenin belirsiz süreliye dönüşmeyeceğini belirten bir madde bulunuyor. Sonuç olarak birçok araştırmacı, aynı kurumla yıllarca tekrarlanan belirli süreli sözleşmelerde hapsolmuş durumda kalıyor.
Bir projede çalışacak kadar şanslı olsanız bile çalışma koşullarınız ideal değil. Örneğin bir araştırmacının haftalarca veya aylarca hastalık, doğum, babalık ya da ebeveyn izni kullanması gerekirse bu izinler yasaya uygun olarak veriliyor. Ancak proje teslim tarihi ertelenmiyor ve sürelere uyulamaması imzalanan sözleşmenin ihlali anlamına gelebiliyor.
Kendi fonlanmış araştırma projenize başvurma imkânı da yok çünkü fonlama programları başvuru sahiplerinin bir ev sahibi kurumda kadrolu olmasını şart koşuyor. Bazı araştırmacılar, kadrolu akademisyenler tarafından sunulmak üzere araştırma önerileri yazıyor. Öneri kabul edildiğinde ise araştırmayla hiçbir ilgileri yokmuş gibi pozisyona başvurmak zorunda kalıyorlar.
Gerçek şu ki bu proje bazlı araştırma işi güvencesiz bir istihdamdan farksız. Kısa süreli projeler ise araştırma sürekliliğini baltalıyor.
Bu noktada muhtemelen 30 yaşında veya daha büyüksünüz. Kendi evinizi alamıyor, aile kurmaktan daha da uzaksınız. Üç seçenekten birini yapmak zorunda kalıyorsunuz: Birkaç yılda bir başvurup umut etmenin kısır döngüsünde kalmak, üniversitede veya MCAST'ta açılacak bir akademik kadro beklemek ya da tamamen bırakmak. Ne yazık ki çoğu araştırmacı son seçeneği tercih ediyor. Doktora sonrası güvencesizlik küresel bir sorun olsa da Malta gibi küçük bir ada devletinde etkisi çok daha ağır. Uzman araştırmacıların kaybı ülkenin ulusal kapasitesini orantısız şekilde zayıflatabilir. Malta en eğitimli ve yetenekli insanlarını kaybediyor.
Momentum partisi araştırmacılar için sistemi ve koşulları iyileştirmek amacıyla şu önerileri sunuyor:
- Araştırma harcamalarını mevcut GSYİH'nın %0,6'sından %1,2'ye ikiye katlamak. Bu oran Avrupa ortalaması olan %2,3'ün hâlâ çok altında olsa da iyi bir başlangıç olacaktır. Nihai hedef GSYİH'nın %3'ü olmalıdır.
- Araştırmayı Eğitim Bakanlığı altındaki bir Parlamenter Sekreterlik gibi geniş bir portföyün parçası olarak tutmak yerine, Bilim, İnovasyon ve Araştırma için ayrı bir bakanlık kurmak.
- Araştırma fırsatlarını yalnızca klasik fen ve mühendislik alanlarıyla sınırlı tutmayıp sosyal bilimler, eğitim bilimleri ve beşeri bilimleri de kapsama almak.
- İki yıldan uzun projeler için fon sağlayarak doktora programlarının sürdürülmesini ve doktora sonrası araştırmacılara daha fazla istikrar sunulmasını mümkün kılmak.
- AB Marie Skłodowska-Curie Doktora Sonrası Bursları ve Avrupa Araştırma Konseyi burslarına benzer ulusal burs programları oluşturmak.
- Akademik kurumlarda kalıcı, tam zamanlı araştırma pozisyonları sunmak.
- Malta Üniversitesi ve MCAST'ı şu konularda teşvik etmek: (i) Araştırmacıların kadrolu akademisyen olmasalar bile fon başvurusu yapabilmelerini sağlamak, (ii) geçici personele gelişim fırsatları sunarak kadrolu pozisyonlara geçiş imkânı tanımak, (iii) kendi fonlarını sağlayabilen akademisyenlerin tam zamanlı araştırmacı pozisyonuna geçebilmesine izin vermek, (iv) başarılı başvuru sahiplerine sanayideki gibi rekabetçi ücret paketleri sunarak araştırmacıları büyük ölçekli Avrupa fonlarına başvurmaya teşvik etmek.
- Araştırmacılar hastalık, doğum veya ebeveyn izni aldığında fonlamayı güvence altına alarak proje teslim tarihlerinin buna göre ertelenmesini sağlamak.
Malta inanılmaz yeteneklere sahip ancak bu tür kısıtlamalarla karşılaşıldığında heves sönmeye başlıyor. Genç ve motivasyonlu araştırmacılarımızı destekleyelim ve daha çeşitli, daha dayanıklı bir araştırma ekosistemi oluşturmak için yüksek nitelikli araştırmacıları elde tutmaya odaklanalım.
Dr Matthew Agius, jeofizikçi ve Momentum partisi milletvekili adayıdır. Aynı zamanda partinin yönetim kurulunda görev yapmaktadır.
