Malta İşçi Partisi (PL), iktidara gelmesi halinde ötanazinin yasallaştırılması için referandum düzenleyeceğini Cuma günü yayımladığı seçim manifestosunda açıkladı.
Referandum vaadi, partinin 263 sayfalık manifestosunda yer alan binden fazla taahhüt arasında bulunuyor.
İşçi Partisi, 2022 seçimleri öncesinde ötanazi konusunda "ulusal bir tartışma" başlatma sözü vermişti. Konu, 2025 yılında hükümetin bir beyaz kitap yayımlaması ve kamuoyu istişaresi başlatmasıyla somut bir yasama sürecine dönüştü.
Manifestoda şu ifadeler yer alıyor: "Halk büyük bir coşkuyla katılım gösterdi ve bu konuda farklı görüşlerini ifade etti. İşçi Partisi, bu hassas konudaki tartışmanın devam etmesi gerektiğine ve halka görüşünü referandum yoluyla ifade etme fırsatı verilmesi gerektiğine inanıyor."
Beyaz kitap; ötanazinin yalnızca ölümüne altı aydan az kalmış ölümcül hastalar için uygulanmasını, hastanın zihinsel olarak ehil ve gönüllü hareket etmesini şart koşuyordu. Ayrıca birini yardımlı ölüme zorlamayı veya teşvik etmeyi suç olarak tanımlamayı öneriyordu.
Referandum vaadi, Başbakan Robert Abela'nın Temmuz ayında yaptığı önceki açıklamayla çelişiyor gibi görünüyor. Abela, hükümetin nihayetinde bir yasa tasarısı sunacağını ancak bunu istişareden gelen yoğun görüşleri analiz etmeden yapmayacağını söylemişti.
Aynı ayın sonlarında Abela, istişare geri bildirimlerinin incelenmesinin aylar süreceğini ve milletvekillerinin nihai yasa tasarısında serbest oy kullanıp kullanmayacağını konuşmanın henüz erken olduğunu ifade etmişti.
İki ay süren kamuoyu istişaresine 15.000'den fazla görüş ulaştı.
Sivil toplumun beyaz kitaba tepkileri karışık oldu. Öneriye öncülük eden Reformlardan Sorumlu Parlamento Sekreteri Rebecca Buttigieg, düzenlemeyi yaşamını "onurlu bir şekilde" sonlandırmak isteyen ölümcül hastalar için kontrollü ve gönüllü bir seçenek olarak tanımladı.
Sağlık Bakanı Jo Etienne Abela, aşırı ağrı çeken ölümcül hastalarla edindiği deneyimin, doktor yardımlı ölümün uç durumlarda haklı görülebileceğine inanmasına yol açtığını söyledi.
Malta Üniversitesi'nden 58 akademisyenden oluşan bir grup, dikkatli düzenlenmiş bir yasanın hem bireysel hakları hem de kamu güvenliğini koruyabileceğini savunarak öneriyi destekledi.
Ancak Başpiskopos Charles Scicluna, "ölme hakkının" bir "ölme görevine" dönüşebileceği uyarısında bulundu. Scicluna ayrıca önerinin doktorların bakım görevini bir "öldürme görevine" dönüştüreceğini söyledi.
Malta Tabipler Birliği (MAM), Malta'da yaşam sonu bakımının yeterince iyi olmadığı için ötanaziyi bu aşamada yasallaştırmanın erken olacağını belirtti. MAM, hiçbir hastanın yetersiz semptom kontrolü veya destek eksikliği nedeniyle yardımlı ölümün tek seçeneği olduğunu hissetmemesi gerektiği uyarısında bulundu.
Palyatif bakım doktorları ise önerilen yasanın hasta güvenliğini zedeleyebileceği, tıp etiğini aşındırabileceği ve acilen ihtiyaç duyulan yaşam sonu reformlarını es geçebileceği konusunda uyardı.
