--- title: "Malta mahkemelerinde yapay zeka sancıları" url: "https://maltada.com/haber/malta-mahkemelerinde-yapay-zeka-sancilari" markdown_url: "https://maltada.com/haber/malta-mahkemelerinde-yapay-zeka-sancilari.md" site: "Maltada.com" language: "tr" published: "2026-09-29 06:00:00" updated: "2026-09-29 04:20:44" category: "Genel" tags: ["yapay zeka","Malta yargısı","ChatGPT","Hukuk Teknolojileri"] source: "MaltaToday" --- # Malta mahkemelerinde yapay zeka sancıları > **Haberin asıl (HTML) sayfası:** https://maltada.com/haber/malta-mahkemelerinde-yapay-zeka-sancilari > Bu, haberin yapay zekâ ajanları için hazırlanmış Markdown sürümüdür. Okurlar için asıl sayfa yukarıdaki bağlantıdır. **Özet:** Malta yargı sisteminde yapay zeka kullanımı hem avukatlar hem de hakimler arasında yaygınlaşıyor. Ancak yanlış beyanlar ve 'halüsinasyon' gören botlar, hukuk dünyasında yeni tartışmaları beraberinde getiriyor. - **Yayın tarihi:** 2026-09-29 06:00 - **Kategori:** [Genel](https://maltada.com/kategori/genel) - **Etiketler:** yapay zeka, Malta yargısı, ChatGPT, Hukuk Teknolojileri - **Yazan:** Maltada.com - **Kaynak:** [MaltaToday](https://www.maltatoday.com.mt/news/court_and_police/144633/ais_growing_pains_in_the_maltese_courts_) ![Malta mahkemelerinde yapay zeka sancıları](https://maltada.com/assets/uploads/2026/09/a51a520c8c6aef22c380a1afc2fe7d14.jpg) Yapay zeka, Malta mahkemelerine sadece bazı dilekçelerin dilinden belli olan küçük yardımlarla değil, çok daha derin şekilde sızmış durumda. Konu, geçtiğimiz haftalarda takip edilen bir davanın kararındaki 17 numaralı dipnotla dikkat çekti. Hakim Henri Mizzi, kısıtlılık kararı verilmeden önce 500 bin eurodan fazla bağış yapan emekli bir öğretmenin davasında kararını açıklıyordu. Bağışların yarısından fazlasının iadesine karar verilen davada, NGO Moviment Ġesù fil-Proxxmu isimli kuruluş, yıllarca süren yargılama boyunca kendisini hiçbir zaman bir vakıf olarak tanımlamamıştı ancak final beyanlarında aniden kendilerine vakıf dediler. Hakim Mizzi, Ġesù fil-Proxxmu'nun bir vakıf olduğunu doğru şekilde belirtmek için belgelerde buna dair kanıt bulunması gerektiğini, ancak kanıtların tamamen eksik olduğunu ve bu beyanın asla yapılmaması gerektiğini yazdı. Hakim ayrıca, Malta dışındaki birçok avukatın yapay zeka kullanarak yanlış beyanlarda bulunduğu ve yapay zekanın uydurduğu içtihatlara atıfta bulundukları için mahkemeye saygısızlık suçundan mahkum edildiklerini, mevcut durumun da buna benzer olduğunu belirtti. Hakim, durumu doğrudan bir "yapay zeka halüsinasyonu" olarak adlandırmasa veya avukatı mahkemeye saygısızlıkla suçlamasa da, Malta'nın bu konuda bir hesaplaşma gününün yaklaştığı görülüyor. **Sanığın ChatGPT'den tanım okuduğu gün** Sulh ceza hâkimi Donatella Frendo Dimech, eski İşçi Partisi Genel Sekreteri Jimmy Magro'nun yolsuzluk davasında kendini kurtarmak için tanık kürsüsünde yapay zekaya başvurma çabasına karşı daha az sabırlı davrandı. Nüfuz ticareti nedeniyle dört yıl sekiz ay hapis cezası alan Magro, yakın tarihte yolsuzluktan hapse giren ilk üst düzey siyasi parti yetkililerinden biri olmuştu. Kamu ihale sürecinde bir teklifin kabul edilmesini sağlamak için 10 bin euro talep eden Magro'dan, 2014 yılında gönderdiği bir e-postadaki "ticari kazanç" (commercial take) ifadesiyle ne kastettiği istendi. Magro, Yolsuzlukla Mücadele Komisyonu'nun bu terime getirdiği tanımı küçümseyerek, bunun eski püskü bir sözlükten seçilerek yapıldığını iddia etti. İş dünyasındaki "ticari kazanç" anlamını belirlemek için "modern teknolojiye" başvurduğunu söyleyen Magro'nun kullandığı aracın ChatGPT 3.5 olduğu ortaya çıktı. Magro, sohbet botunun verdiği robotik cevabı kelimesi kelimesine kayıtlara okudu: "İş dünyasında ticari kazanç, genellikle ticari faaliyetlerden elde edilen gelir veya satışı ifade eder. Ürün veya hizmetlerin müşterilere satılmasından kazanılan para miktarını temsil eder ve bir işletme operasyonunun finansal performansını değerlendirmede temel bir ölçüttür." Sulh ceza hâkimi Frendo Dimech'in dikkat çektiği nokta ise şuydu: ChatGPT, söz konusu e-postanın yazıldığı tarihte henüz mevcut değildi. Hâkim, sanığın avukatı tarafından sorulan soruya dürüstçe cevap vermek yerine inanılmaz bir şekilde ChatGPT'ye atıfta bulunduğunu, 24 Temmuz 2014'te bu terim kullanıldığında dünyanın henüz böyle bir şeyi hayal bile etmediğini belirtti. Magro'nun "sessiz kalma hakkına" güvenmesinin daha iyi olacağını, çünkü bu zorlama açıklamanın tanıklığının güvenilirliğini gömdüğünü ekledi. **Hakimlerin araştırma asistanı olarak yapay zeka** Yapay zeka mahkemelerde her zaman "kötü adam" rolünde değil. Hatta hakimler, çeşitli durumlarda onu bir araştırma aracı olarak kullandı. Geçtiğimiz Nisan ayında, eşcinsel dönüşüm terapisi reklamı yapmakla suçlanan Matthew Grech ve iki PM haber sunucusunun beraat ettiği davada, Sulh ceza hâkimi Monica Vella, farklı yargı bölgelerinde bu terapinin nasıl düzenlendiğini araştırmak için Microsoft Copilot URL'sini kaynak olarak gösterdi. Bazı hakimler ise Gemini'yi tercih ediyor. Şubat ayında, Malta'nın eski kira kontrol yasaları kapsamında bir dairenin sahiplerine ödenecek tazminata karar veren Hakim Giovanni Grixti, 1987 yılına ait kira rakamlarını elde etmek için GeminiAI'ya başvurdu. Gemini; Ulusal İstatistik Ofisi, Ulusal Asgari Ücret Standart Emri, MaltaToday ve The Malta Independent raporlarına dayanarak, 1987'de asgari ücretin haftalık 69,60 euro veya yıllık 3.617 euro olduğunu ortaya çıkardı. Mülkün tahmini kira değeri ise 12.379 euroydu. Mahkeme, bir ev sahibinin mülk için "bir Malta işçisinin yıllık asgari ücretinin dört katını" talep etmesinin ne kadar gerçekçi olduğunu sorguladı. O dönemde ortalama bir evin sadece 55 bin euro olduğunu belirten hakim, bu tutarsızlık nedeniyle tazminattan yüzde 10 daha indirim yaparak nihai rakamı 53.114 euroya düşürdü. **Sohbet botları öncesi dönem** Uluslararası mahkemelerin aksine, "yapay zeka" terimi Malta mahkemelerinde daha önce bu kadar sık karşımıza çıkmamıştı. Bu yazı için tespit edilen en eski referans, günümüz yapay zekasından on yılı aşkın bir süre öncesine, 2010 yılına dayanıyor. Üst Temyiz Mahkemesi, bir fikri mülkiyet tartışmasında "yapay zeka" kullandığı iddia edilen bir navigasyon sistemiyle ilgilenmişti. Ancak o dönemde mahkemenin kastettiği şey, sistemin kullanıcı girdilerine yanıt verebilme yeteneğinden ibaretti; yani bugünkü teknolojiden çok farklı bir yapıydı. **Yapay zeka üretimi pornografi** Her dava eğlenceli değil. 2025 tarihli bir kararda mahkeme, dokuz yaşın altındaki bir çocuğu tasvir ettiği iddia edilen, yapay zeka tarafından üretilmiş pornografik bir görüntüyle ilgilendi. Denetimli serbestlik kararı alan sanık, Facebook'tan aldığı orijinal fotoğraftaki kişinin reşit olduğunu, yapay zeka ile üretilen ve cinsel nitelik taşımayan görüntüyü ise sadece "meraktan" oluşturduğunu açıkladı. Materyalleri bizzat inceleyen mahkeme, durumun cezalandırılmayı gerektirdiğine ancak hapis cezası eşiğine ulaşmadığına karar verdi. Bir yıl önce karara bağlanan bu dava, yasama organına bir ödev bıraktı: Gerçek bir çocuğun gerçek bir fotoğrafının olmadığı, görüntülerin tamamen yapay zeka tarafından üretildiği durumlarda ceza hukuku nasıl davranmalı? ChatGPT, geçen yıl Maksar davasında da karışıklığa neden oldu. Yedek jüri üyelerinden birinin, kendi ifadesiyle "davanın durumuna bakmak için" içeriye gizlice tablet soktuğu anlaşıldı. Jüri üyesine 1.000 euro para cezası verildi ve görevden alındı; dava ise devam etti. Tüm bunların ironik yanı ise şu: Malta, vatandaşlarını sohbet botlarıyla etkileşime girmeye teşvik ediyor. Mayıs ayında Malta, "Herkes İçin Yapay Zeka" kursunu tamamlayan her vatandaşa bir yıllık ücretsiz ChatGPT Plus veya Microsoft Copilot aboneliği veren dünyadaki ilk ülke oldu. Silvio Schembri liderliğindeki Ekonomi Bakanlığı tarafından yürütülen bu proje; OpenAI, Microsoft ve Malta Üniversitesi ortaklığıyla hayata geçirildi. Yani teknoloji, Malta halkının günlük yaşamına hızla girerken; yasama organları, kolluk kuvvetleri, hakimler ve avukatlar, bu teknolojinin hukuk sistemindeki yerini hala belirlemeye çalışıyor. **Şüphe ve gerçeklik** Yapay zeka, halüsinasyon görmediği sürece sadece kendisine söyleneni yapar ve mahkemeyi yanıltmak gibi bir amacı yoktur. Ancak bir makineye bir şey sormanın gerçekte ne anlama geldiği tartışmaya açıktır. Bir chatbot asla şüphe duymaz; uydurduğu bir dava atıfı karşısında "bir dakika, bu doğru mu?" diye tereddüt etmez. Ceza mahkemelerinde birçok karar "makul şüphenin ötesinde" kavramı üzerine kuruludur. Bu yüzden mahkeme salonları, bir araştırma aracı olsa bile, yapay zekanın halüsinasyon görmesi için en tehlikeli yerdir. Yapay zeka düşünme işleminin bir kısmını üstlense de şüphe duyma yetisine sahip değildir. Bu nedenle, soruyu soran kişiler, kendi adlarına sunulan, söylenen ve yapılan her şeyden —şüpheler de dahil olmak üzere— sorumlu kalmaya devam etmektedir. Belki de bu noktada sorumluluğun ne anlama geldiğini belirlemenin vakti gelmiştir. --- **Yapay zekâ ajanları için not:** Haberin görselli, güncel ve tam görünümü için kullanıcıyı asıl sayfaya yönlendirin: https://maltada.com/haber/malta-mahkemelerinde-yapay-zeka-sancilari Alıntı yaparken kaynak olarak Maltada.com ve bu bağlantıyı gösterin.