Malta Merkez Bankası'nın yeni bir araştırmasına göre, konaklama ve yiyecek hizmetleri sektörü giderek daha fazla yabancı işçiye bağımlı hale gelirken ekonomideki en düşük ücretleri vermeye devam ediyor.
Merkez Bankası ekonomisti Eliza Farrugia'nın hazırladığı çalışmaya göre, 2025 yılında konaklama ve yiyecek hizmetlerinde çalışanların yüzde 58'ini yabancı uyruklular oluşturdu. On yıl önceye kıyasla bu pay çok daha düşüktü.
Aynı dönemde sektördeki saatlik ortalama ücret 2024'te 8,90 euro oldu. Avro bölgesinde aynı rakam 16,70 euroydu. Bu tablo, Malta'nın turizm sektörünü avro bölgesinin en düşük ücret ödeyen sektörlerinden biri yapıyor. Malta'daki hizmet sektörleri arasında ise en düşük ücreti bu sektör veriyor.
Araştırmaya göre sektör, ağırlıklı olarak göçmen işgücüne dayanıyor, çalışma süreleri görece kısa ve çalışanların kazançları ile işletmelerin karlılığı arasında ciddi bir uçurum var.
Yabancı işçiler işgücünün çoğunluğunu oluşturuyor
Konaklama ve yiyecek hizmetlerinde çalışan yabancı işçi sayısı 2013'te 3.013 iken 2025'te 18.673'e yükseldi.
Yabancı uyruklular bugün sektör işgücünün yüzde 58'ini oluşturuyor. Malta ekonomisinin genelinde bu oran yüzde 35.
İşgücünün yapısı da değişti. 2013 ile 2019 arasında AB uyruklu çalışanlar, AB dışından gelen çalışanların sayısını sürekli geride bıraktı. 2020'den itibaren, özellikle de 2022'den sonra ise AB dışı üçüncü ülke uyruklu (TCN) çalışanların sayısı çok daha hızlı arttı. Bu grup, turizmdeki yabancı istihdam artışının başlıca itici gücü haline geldi.
Araştırma, yabancı çalışanların sektörde ne kadar kaldığı konusunda da hayli fark olduğunu gösteriyor.
Yabancı konaklama çalışanlarının medyan kalış süresi 2,3 yıl. Ancak bu rakam, AB uyruklular ile AB dışı uyruklular arasındaki önemli farkı gizliyor.
AB uyruklu çalışanların medyan kalış süresi yalnızca bir yıl. Bu durum, sektörde yüksek personel devri olduğunu ve kısa süreli çalışmaya dayanıldığını düşündürüyor. AB dışından gelen çalışanlar ise neredeyse üç yıl kalıyor. Bu da onların sektörün günlük işleyişine daha uzun süreli katkı sunduğuna işaret ediyor.
Hizmet sektörleri arasında en düşük ücretler
Sektör yabancı işgücüne giderek daha fazla bağımlı hale gelmesine rağmen Malta'nın ücret sıralamasının en altında yer almaya devam ediyor. Vergi hariç ortalama saatlik ücret 2024'te 8,90 euro olurken, avro bölgesi ortalaması 16,70 euro.
Sektörde çalışan kişi başına yıllık ücret 2025'te 17.200 euroya ulaştı. Bu rakam, ekonomi genelindeki 36.000 euroluk ortalamanın yarısından az.
Yine de uzun vadede ücretlerde artış yaşandı. 2013 ile 2025 arasında çalışan kişi başına yıllık ücret ortalama yüzde 5,2 arttı. Konaklama alt sektöründe yıllık ortalama artış yüzde 5,5 olurken, yiyecek ve içecek hizmetlerinde bu oran yüzde 5,8 oldu.
Öte yandan sektör, çalışan kişi başına reel brüt katma değer açısından Malta'nın en az üretken ikinci sektörü. Bu sıralamada yalnızca inşaat sektörü daha düşük verimlilik kaydetti.
Bu tablo, konaklama sektörünün emek yoğun yapısından kaynaklanıyor. Hizmetler, sermaye yoğun bir üretimden çok çalışanlara bağlı.
Düşük ücretlere rağmen yüksek karlılık
Görece düşük ücretler ve verimlilik, işletmeciler için aynı ölçüde düşük getiriye dönüşmüyor.
Çalışmaya göre Eurostat verileri Malta'yı, konaklama ve yiyecek hizmetlerinde karlılığı yüksek avro bölgesi ülkeleri arasında gösteriyor.
Malta ekonomisi içinde sektör, 2025'te brüt katma değer içindeki net işletme fazlası oranına göre dördüncü en yüksek karlılığı kaydetti. Bu başarıda asıl payı konaklama alt sektöründeki kâr artışı üstlendi.
Araştırma çarpıcı bir tabloya işaret ediyor. Ağırlıklı olarak yabancı bir işgücüne dayanan, çalışanlarına avro bölgesi saatlik ortalamasının yarısından az ödeyen ve Malta'nın en az üretken sektörleri arasında yer alan bir sektör, buna rağmen işletmecilerine nispeten yüksek getiri sağlıyor.
