Malta'nın zengin kültürel mirası, ülkenin kimliğinin temel parçası. Tarihi binaları, arkeolojik alanları, sualtı mirasını, geleneksel bilgi birikimini ve kültürel uygulamaları kapsayan bu miras, iklim değişikliği ve artan çevresel baskılar nedeniyle ciddi bir tehdit altında. Bu nedenle mirasın gelecek kuşaklara aktarılması için araştırma ve inovasyona yatırım yapmanın önemi her geçen gün artıyor.
Bu zorlukların farkında olan Malta, Xjenza Malta aracılığıyla Horizon Europe kapsamında Avrupa Birliği'nin ortak finanse ettiği, yeni kurulan Dayanıklı Kültürel Miras İçin Avrupa Ortaklığı'na katılıyor. Ortaklığın amacı, iklim değişikliğinin kültürel miras üzerindeki etkilerini ele alan araştırma ve inovasyonu güçlendirmek. Bunun yanı sıra uluslararası iş birliğini teşvik etmek ve mirasın korunması ile sürdürülebilir yönetimi için yenilikçi çözümler geliştirmek hedefleniyor.
Bu girişim sayesinde Malta'da faaliyet gösteren araştırmacılar, kültürel miras uzmanları, kamu kurumları, sivil toplum kuruluşları ve özel sektör kuruluşları, yıllık Ortak Ulusötesi Çağrılar kapsamında Avrupalı ortaklarla birlikte çalışabilecek. Böylece ortak sorunlara yönelik araştırma projelerine katkı sunabilecekler.
Hükümetin 2026 ulusal bütçesinde açıkladığı bir bütçe tedbirinin uygulanmasına da katkı sağlayan bu yatırım, kültürel mirasta araştırma ve inovasyonu ilerletme taahhüdünü yansıtıyor. Yedi yıla yayılan 3,5 milyon euroluk ulusal bütçe ayrıldı. Bu bütçenin 500 bin eurosu ilk çağrı için kullanılacak.
İlk Ortak Ulusötesi Çağrı; iklimle bağlantılı kültürel miras risklerini, zarar önleme ve yönetimi, geleneksel bilgiyi, iklim dayanıklılığını ve sürdürülebilir miras yönetişimini ele alan araştırmaları destekleyecek. Çağrı, koruma bilimi, çevre bilimleri, teknoloji, mühendislik ve sosyal bilimlerden uzmanları bir araya getirerek disiplinler arası iş birliğini teşvik edecek. Malta'da yerleşik başvuru sahipleri, yerel kuruluşlar arasındaki iş birliği de dahil olmak üzere uluslararası konsorsiyumlara katılabilecek.
Xjenza Malta, Ortaklığı ve ilk fonlama fırsatını tanıtmak için 9 Kasım 2026 tarihinde Kalkara'daki Villa Bighi'de bulunan Esplora Planetaryum Salonu'nda ulusal bir lansman etkinliği düzenleyecek. Etkinlikte çağrının kapsamı, fonlama olanakları ve katılım koşulları anlatılacak. Ayrıca ilgili paydaşlar arasında iş birliği teşvik edilecek.
Etkinliğe kayıt olmak için https://forms.gle/xJbRasW9jXSQ62Xk6 adresine gidilmesi isteniyor.
Bu girişimle Malta, kültürel mirasını koruma taahhüdünü sürdürürken daha dayanıklı bir gelecek için araştırma, inovasyon ve uluslararası iş birliğini güçlendiriyor.