Luke'un yaratıcı enerjisi ekrana bile yansıyor. Kaydın yapıldığı sırada Luke, yerleşik olduğu Londra'daydı. Dinleyicilerimizin RTK103'te, YouTube ve Spotify'da Kre-attivi'yi takip ederken bu çarpıcı yeteneği hissedeceklerine eminim.
Bu röportajda beni en çok etkileyen, Luke'un başka bir anlatılmamış hikâyeyi tiyatroseverlere taşırken kullandığı analitik, neredeyse bilimsel yöntem oldu. Yaşamadığın bir hikâyeyi, ama bulunduğun topluluğu etkilemiş, izini bırakmış ya da hiç etkilememiş bir hikâyeyi nasıl anlatabilirsin ki?
Yazar ve besteci Luke Saydon için Il-Każin tal-Imqarbin, Malta'nın HIV/AIDS tarihine tiyatro yoluyla yeniden bakmanın doğru yoluydu. Çoğu zaman korku, damgalanma ve sessizlikle çevrili bir konu üzerine düşünmeye alan açtı. Araştırma ve hazırlık süreci çok önemliydi; bazılarımızın unutmayı tercih edeceği bir dünyayı gözler önüne serdi.
Yapım, Denise Mulholland'ın yönettiği ve Saydon Studio tarafından hazırlanan, 2024'te Valletta Campus Theatre'da sahnelenen bir oyun. Malta Sanat Konseyi'nin Right 2 Culture programı tarafından desteklenen proje tarihi tiyatroya dönüştürdü. Saydon, Il-Każin tal-Imqarbin ile seyircileri konunun ötesine bakmaya davet etti. Tarihin bu karanlık döneminin çevresindeki insani deneyimleri ve toplumsal tutumları düşünmelerini istedi. Amaç, benzer bir şeyin bizim ömrümüzde yeniden yaşanmasını önlemekti.
Seyirciler oyunun karşısında büyülendi. Luke, birçok kişinin kendi anılarını ve acılarını paylaşmak için yanına geldiğini anlatıyor. Bu durum, eseri bir kitaba dönüştürme kararını doğurdu. Kitap da sanatın toplumsal hafızayı canlı tutmadaki rolünü ortaya koyuyor. Yayın, dram kategorisinde 2026 Ulusal Kitap Ödülü'nü kazandı; böylece eserin çağdaş Malta sahne yazınına katkısı da öne çıktı.
Saydon'ın çalışması, sessizliği ve damgalanmayı sorgulamak ile tarihin ardındaki insanları ve deneyimleri hatırlamanın önemini düşünmek için bir fırsat sunuyor. Proje, Malta Sanat Konseyi'nin desteklediği daha geniş yaratıcı çalışmaların bir parçası. Sanatsal üretimin kültürel anlayışa ve daha düşünceli bir topluma nasıl katkı sağlayabileceğini gösteriyor.
Röportaj, Angele Galea'nın hazırlayıp sunduğu Kre-attivi programında yapıldı. Kre-attivi, Malta Sanat Konseyi'nin desteğiyle sunuluyor. Program, RTK103'te Perşembe günleri 14.30'da ve Cumartesi günleri 19.30'da yayınlanıyor.
