“Bu tür işler Malta'da yapılmaz.”
Reno Psaila, onlarca yıl önce Malta'da uçak yapma fikrini ortaya attığında bu yanıtı aldı.
Dokuz ay bekleyip onlara hatırlatma mektupları ve yazılar gönderen Psaila'ya sonunda şu cevap geldi: “Bu tür işler Malta'da yapılmaz.” Tahmin edebileceğiniz gibi, bu da onu daha da kararlı hale getirdi.
RENO PSAILA – UÇAK ÜRETİCİSİ
Ama kararlı bir insan her zaman bir yol bulur.
İngiliz yetkililerle temasa geçtim ve Malta hâlâ Commonwealth'in (İngiliz Milletler Topluluğu) bir parçası olduğu için İngiliz düzenlemelerine tabi olabileceğimi savundum. İngiliz otorite tasarımımı denetlemeyi kabul etti.
Psaila, yıllar içinde yetkililerden daha fazla iş birliği gördüğünü söylüyor. Ancak uçak tutkusu bundan çok daha önce başladı.
Resim yapmayı çok severdim; o dönemde Malta'da RAF üssü vardı. Bir uçak sesi duyduğumda hemen dışarı koşar, RAF uçaklarını çizerdim. Babam marangozdu, ben de bir parça hurda bulup ondan bir şeyler yapardım. Bana çok yardımcı oldu. Her şeyden önce, biz gençken kalabalık bir aileydik ve tatil diye bir şey yoktu. Ailenin geçimine destek olmak için onunla birlikte çalışırdık. Ama birçok şey öğrendim. Bir kontrplak parçasına bakmayı, üzerine bir tasarım çizmeyi, ölçmeyi ve bunu bir gardıroba dönüştürmeyi öğrendim…
Uzun yıllar işler, mesai bittikten sonra garajında yapıldı.
Bu uçağı tasarladım ve iş çıkışı garajımda inşa ettim. […] 1989'da üzerinde çalışmaya başladım ve 2014 civarında tamamen bitirdim.
Aynı zamanda Psaila, uçağın yapımını finanse etmek için çalışmaya devam etmek zorundaydı. Bir yandan da ailesiyle ilgilenmesi gerekiyordu…
Eve gelir, çocukların neye ihtiyacı olduğuna bakar, belki ödevlerinde biraz yardım eder, sonra garaja geçerdim. […] Başlangıçta haftada 50 saatimi bu işe ayırıyordum.
1971'de Rhino Bug'ı tasarladım ve bunlardan 25 tane ürettik. Bugün bile fütüristik görünen tam gövdeli bir versiyonunu da yaptım. 1970'te nasıl göründüğünü bir düşünün. Sonra sadece kendim için bir tane daha yaptım. Bu uçağı yapmak için şimdi pişman olduğum bir şeyi satmak zorunda kaldım.
Gövde tamamlanınca önemli bir adım kaldı: Uçağın havalanmadan önce mühendislik ve güvenlik değerlendirmelerinden geçmesi gerekiyordu.
Mühendis David Polidano bu sürece dahil oldu ve yaklaşık on yıldır projede çalışıyor.
Bu projedeki işim, her şeyin bu tür bir uçak için gereken standartlara uygun inşa edildiğinden emin olmak. […] Sonuçta uçağın güvenli olduğundan ve güvenle kullanılabilmesinden emin olmak.
DAVID POLIDANO – MÜHENDİS
Sıradaki adım uçuruştu. Yurt dışında özel eğitim aldıktan sonra pilot Mattheus Sciberras bu görevi üstlendi. Hazırlık ve test süreci neredeyse üç yıl sürdü.
23 Ekim'de uçak Malta üzerinde test uçuşu gerçekleştirdi.
Sciberras, uçağı güçlü bir uçak olarak tanımlıyor.
Hız açısından, aynı boyuttaki bir uçağa kıyasla çok hızlı. Tamamen kompozit malzemelerden yapılmış ve perçin kullanılmamış. Bu yüzden tasarımı çok temiz ve kumandalara son derece hızlı tepki veriyor.
MATTHEUS SCIBERRAS – Test Pilotu
Uçuş sırasında planlanan hedefler gerçekleşti ve uçak beklenenden daha iyi performans gösterdi.
Ancak program hâlâ devam ediyor. Ekip projeyi dikkatli bir şekilde, adım adım çalışmaya devam edecek.
Psaila için bunca yıllık çalışmanın ardından bu deneyim, hayali olanlara da bir mesaj taşıyor…
Azim… Bir şeye başlarsanız, onu daha küçük projelere bölün ki bu kadar büyük bir yük gibi görünmesin. Projenin bir parçasını her tamamladığınızda kendinizi iyi hissedersiniz ve bir sonrakine geçersiniz.
Ama yolculuk henüz bitmedi. Reno için sıkı çalışma ve sabır bir ömür boyu sürüyor.
