Meclis Başkanı Anglu Farrugia, büyükelçilik adayı Roseanne Camilleri'nin hayat arkadaşı Anthony "Tony" Debono'nun, muhalefet milletvekili Adrian Delia'yı parlamento görevlerini yerine getirdiği için tehdit ettiğine ve baskı altına aldığına dair ilk bakışta yeterli kanıt (prima facie) bulunduğuna hükmetti. Bu karar, Meclis Ayrıcalıklar Komitesi'nde ayrıcalık ihlali davası açılmasının önünü açtı.
Salı günü açıklanan kararda Farrugia, Debono'nun Delia'ya gönderdiği mesajların "bir demokraside kabul edilemez" olduğunu ve Meclis iç tüzüğü kapsamında tehdit niteliği taşıdığını belirtti. Farrugia, Meclis Genel Sekreteri'ne Debono'yu karardan resmen haberdar etmesini ve komite önündeki süreç başlamadan önce yanıtını almasını emretti.
Bu karar, Delia'nın ayrıcalık ihlali şikâyetinde bulunmasının ardından patlak veren tartışmada önemli bir tırmanmaya işaret ediyor. Delia, Camilleri'nin Malta'nın Liechtenstein fahri büyükelçisi olarak atanmasını inceleyen parlamento adaylık komitesi oturumuna katıldıktan kısa süre sonra tehdit edildiğini öne sürmüştü.
Delia'ya göre Debono, oturumdaki müdahalelerine itiraz etti ve bir sonraki genel seçimlere katılmasını engellemek için harekete geçeceğini söyledi. Delia ayrıca Debono'nun avukatlık işlerinden mahrum bırakma girişimleri de dahil olmak üzere mesleki yaptırımlarla tehdit ettiğini ileri sürdü.
Delia, tehditlerin parlamento bağımsızlığının özüne saldırdığını savundu. Şikâyetini sunarken "Bir milletvekilinin görevleri sırasında soru sorduğu için tehdit edilmesi kabul edilemez" dedi ve ne kendisinin ne de diğer muhalefet milletvekillerinin yıldırılamayacağını vurguladı.
Camilleri'nin sert sorgulamasından yalnızca birkaç saat sonra WhatsApp üzerinden gönderilen mesajlar, Delia'nın şikâyetinin bir parçası olarak Meclis Başkanı'na teslim edildi.
Eski Telemalta CEO'su Debono, özellikle mevcut İşçi Partisi hükümeti bünyesindeki köklü siyasi bağlantılarıyla ve önceki Ulusal Parti (PN) hükümetleri döneminde bakanlarla ilişkiler kurmasıyla tanınıyor.
Bu gelişme, muhalefet itirazlarına ve sicilini çevreleyen tartışmalara rağmen onaylanan Camilleri'nin adaylığına yönelik artan incelemenin ortasında yaşandı.
Parlamento oturumunda Delia, Camilleri'yi Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri'ni yönettiği dönemle bağlantılı iddia edilen ihale usulsüzlükleri konusunda sıkıştırdı. Bu usulsüzlükler arasında Qormi ve Birkirkara sağlık merkezlerinin tadilat projeleri de vardı. Camilleri'nin diplomatik deneyim eksikliği de sorgulandı.
Henüz yayımlanmayan bir Sağlık Bakanlığı iç soruşturması, doğrudan siparişler ve şişirilmiş proje maliyetlerini içeren ciddi ihlalleri tespit etti. Camilleri bu iddiaları reddetti. Sağlık Bakanı Jo Etienne Abela tarafından görevden uzaklaştırılan Camilleri, kısa süre sonra görevine iade edildi. İlgili polis soruşturması da sessizce düşürüldü.
Adaylık zaten siyasi tartışmalara yol açmışken, Debono'nun iddia edilen tehditleri potansiyel olarak daha ciddi bir sorunu gündeme getirdi: Görevdeki bir milletvekilini sindirme ve parlamento denetimine müdahale girişiminde bulunulup bulunulmadığı.
Meclis Başkanı'nın kararıyla birlikte mesele artık Meclis'in disiplin sürecine resmen taşınıyor. Debono, demokratik kurumlara saygı konusunda ciddi soruları gündeme getiren eylemleri nedeniyle hesap vermeye çağrılabilecek.
