Momentum, 2026 genel seçimleri için hazırladığı seçim manifestosunda sübvansiyonlu paylaşımlı taksi yolculukları ve boş konutlara yeni bir vergi getirilmesini iki temel vaat olarak öne çıkardı.
Parti, Perşembe günü tanıttığı 259 maddelik manifestoda, sübvansiyonlu paylaşımlı taksi girişiminin büyük altyapı projelerini yıllarca beklemeden özel araç kullanımına anında bir alternatif sunacağını açıkladı.
Öneriye göre mevcut yolcu çağırma uygulamaları yapay zekâ ile güçlendirilecek ve aynı yöne giden yolcuları paylaşımlı araçlarda bir araya getirecek. Araçlar yolcuları kapılarından alıp varış noktalarına bırakacak.
Plan kapsamında hükümet, fiyatları düşük tutmak ve yoğun saat zamlarını önlemek için yılda 234 milyon avro ücret sübvansiyonu harcayacak. İlk aşamada 15-24 yaş arası ile 65 yaş ve üzeri kişiler hizmetten sabit 2 avro ücretle yararlanabilecek.
Momentum, bu önerinin 842 milyon avroluk bir "ulaşım devriminin" parçası olduğunu belirtti. Partiye göre bu plan seyahat sürelerini yüzde 60 azaltabilir, 2033'e kadar yollardaki özel araç sayısını 200.000'e indirebilir ve trafiği 2005 seviyelerine geri getirebilir.
Parti, Malta'nın trafik ve israf edilen yakıt nedeniyle yılda 1,1 milyar avro kaybettiğini savunuyor.
Ulaşım paketi ayrıca 300 yeni otobüs için 150 milyon avro yatırım, daha fazla otobüs şeridi için 20 milyon avro, 2.000 otobüs durağının yenilenmesi için 100 milyon avro ve ulaşım merkezlerine giden kaldırımların elden geçirilmesi için 100 milyon avro daha içeriyor. Plan, mobil uygulamalar, bir televizyon kanalı ve ücretsiz telefon hizmeti aracılığıyla otobüs doluluğu hakkında gerçek zamanlı bilgi sunulmasını da öneriyor.
İkinci boş konuta vergi
Manifesto ayrıca Momentum'un "Mülk Spekülasyonu Vergisi" olarak adlandırdığı, ikinci boş konuttan itibaren uygulanacak bir vergiyi de öneriyor. Bu vergiden elde edilecek tüm gelir sosyal konutlara aktarılacak.
Parti, verginin bir kişinin ikinci ev veya yazlık dahil ilk boş mülküne uygulanmayacağını ve garaj, depo, ofis gibi konut dışı mülkleri kapsam dışında bırakacağını belirtti.
Boş konutlar elektrik-su tüketim verileri üzerinden tespit edilecek. Kayıtlı kiralık mülkler ise otomatik olarak muaf tutulacak.
Momentum, bu önlemin spekülatif amaçlı boş bırakmayı caydırmak, kullanılmayan konutları piyasaya geri kazandırmak ve uygun fiyatlı konut için finansman sağlamak amacını taşıdığını söyledi.
Lansmanda konuşan parti lideri Arnold Cassola, manifestonun yalnızca bir seçim belgesi olmadığını, vatandaşlar, sivil toplum kuruluşları, profesyoneller ve uzmanların katıldığı uzun bir istişare sürecinin ürünü olduğunu söyledi.
Momentum, belgenin partinin geçtiğimiz yıl düzenlediği sekiz "Vizyon Çemberi" adlı halk toplantısı ve STK'lar ile uzmanlarla yapılan görüşmeler sonucunda hazırlandığını açıkladı. Manifestonun teşekkür listesinde Rota, Solidarjetà, Repubblika, Moviment Graffitti, Il-Kollettiv, Flimkien Għall-Ambjent Aħjar, Din l-Art Ħelwa ve Friends of the Earth gibi kuruluşların yanı sıra içerik üreticisi Conrad Neil Gatt ve mühendis Marco Cremona gibi isimler yer alıyor.
"Ülkenin sistemik yeniden tasarımı"
Genel sekreter Mark Camilleri Gambin, manifestoda 259 öneri yer aldığını ve bunlardan 47'sinin Perşembe günkü sunumda öne çıkarıldığını söyledi.
Camilleri Gambin, "Yalnızca vaatler sunmuyoruz; ülkemizin nasıl işlediğine dair sistemik bir yeniden tasarım sunuyoruz" dedi.
Manifesto dört temel sütun üzerine kurulu: şeffaf ve hesap verebilir yönetim, sürdürülebilir çevre ve planlama, adil ve yenilikçi ekonomi ile dayanıklı ve eşitlikçi bir toplum.
Yönetim alanında Momentum daha güçlü yolsuzlukla mücadele yetkileri, yüksek profilli yolsuzluk davaları için özel bir savcılık ofisi, magisterial soruşturmaların tamamlandıktan sonra otomatik olarak yayımlanması, daha güçlü ihbarcı korumaları ve yolsuzluktan hüküm giyen kişilere kamu görevinden ömür boyu men cezası öneriyor.
Parti ayrıca polis komiseri ve standartlar komiseri gibi kilit atamaların parlamentoda üçte iki çoğunluk gerektirmesini ve başbakanın bazı yetkilerinin parlamentoya devredilmesini istiyor.
Momentum, anayasa konvansiyonu, vatandaş meclisleri ve ulusal referandum yoluyla resmi bir anayasa reformu süreci başlatılması çağrısında bulunuyor.
E-oylama ve posta yoluyla oy kullanma
Parti ayrıca yurt dışında yaşayan Malta vatandaşları için e-oylama, posta yoluyla oy kullanma ve elçilik ile konsolosluklarda oy kullanma sistemlerinin 2031 genel seçimlerine kadar hayata geçirilmesini istiyor.
Planlama konusunda Momentum, 10 kat ve üzeri binalar için iki yıllık izin moratoryumu, Planlama Otoritesi'nin yeniden yapılandırılması ve 2008 sonrasında inşa edilen kaçak ODZ yapılarının yasallaştırılmasının yasaklanmasını öneriyor.
Parti ayrıca geliştirilmemiş rasyonalize edilmiş arazilerin ODZ olarak yeniden sınıflandırılmasını ve kamu arazilerinin ticari amaçla satışını yasaklayan bir anayasa değişikliğiyle korunmasını istiyor.
İklim ve enerji konusunda Momentum, Malta'nın 2050 yılına kadar karbon nötr hale gelmesi gerektiğini belirtiyor. Bunun için açık deniz rüzgâr, güneş tarlaları, topluluk enerji projeleri, pil depolama ve yenilenebilir enerji araştırmalarına daha fazla yatırım yapılmasını öneriyor. Parti ayrıca tek kullanımlık plastiklerin yasaklanması ve süpermarketlerdeki plastik ambalajların aşamalı olarak kaldırılması da dahil sıfır plastiğe doğru bir yol haritası öneriyor.
Ücretler konusunda parti, dört yıla yayılarak uygulanacak haftalık 360 avroluk yasal bir "insanca yaşam ücreti" ve vergiden muaf COLA (yaşam maliyeti) artışları öneriyor. Ayrıca taşeron veya özel sektör çalışanlarının aynı işi yapması durumunda dahil olmak üzere eşit işe eşit ücret talep ediyor.
