Momentum partisi, yanlış günde dışarı bırakılan çöp torbaları ve uzun süre dışarıda bekleyen çöplerden yayılan kötü kokular gibi yaygın atık sorunlarını çözmek için döngüsel ekonomiye geçişi savundu.
Parti Salı günü yaptığı açıklamada, 'Bidla ta' Vera' manifestosunun tek kullanımlık plastiklerin tamamen yasaklanmasıyla başlayan ve süpermarketlerdeki plastik ambalajların aşamalı olarak kaldırılmasıyla devam eden "sıfır plastik" hedefine yönelik net bir yol haritası içerdiğini belirtti.
Parti, bu tür yasakları üreticiler, ithalatçılar ve perakendecilerle müzakere ederek uygulayacağını, tek taraflı bir dayatma yapmayacağını söyledi.
Momentum ayrıca restoran ve fast-food işletmelerinde kullanılan tek kullanımlık ürünleri de yasaklayacağını açıkladı. Parti bu konuda şu ifadeyi kullandı: "Ülkeyi kendi ambalajlarıyla dolduracak kadar kârlı bir sektör, alternatif bulmak için de yeterince kârlıdır."
Parti, gıda israfını azaltmak için ulusal bir sistem kurulacağını ve gereksiz ambalaj atıklarıyla mücadele için daha güçlü yasalar çıkarılacağını belirtti. Ayrıca ülkenin atık politikalarının AB'nin döngüsel ekonomi eylem planıyla uyumlu hale getirileceğini ekledi.
Açıklamada şu ifadelere yer verildi: "Önleme, geri kazanım, yeniden kullanım ve geri dönüşüm diplomatik bir klişe olarak değil, ciddi öncelikler olarak ele alınacak. Büyük yakma tesislerinin siyasi olarak en az direniş gösterebilecek topluluklara dayatılması kolaycılığından vazgeçilecek."
Parti, 2024 yılında Malta'nın yaklaşık 354.000 ton belediye atığı ürettiğini gösteren istatistiklere atıfta bulundu. Bu rakam bir önceki yıla göre yüzde altı daha yüksekti ve kişi başına 621 kilogram atığa denk geliyordu. Bu oran AB'nin en yüksek sonuçlarından biriydi ve AB ortalamasının 100 kilogramdan fazla üzerindeydi.
Atıkların yaklaşık beşte dördü çöp depolama alanlarına gitti. Geri dönüşüm oranı birkaç puan artmış olsa da toplam atığın beşte birinden azını oluşturuyordu. Bu oran, AB'nin bağlayıcı yüzde 55 geri dönüşüm hedefinin çok altındaydı.
Parti açıklamasında şu ifade yer aldı: "Yakma tesisleri çözüm olarak sunuluyor, ancak buna en çok karşı çıkanların genellikle tesisin yanı başında yaşamak zorunda kalacak kişiler olduğu görmezden geliniyor."
Parti, sorunun ambalajla sınırlı olmadığını ekledi. Eurostat verilerine göre Malta'da kişi başına yıllık gıda israfı yaklaşık 162 kilogramdı. Bu sonuç AB'de beşinci en yüksek orandı. Parti bu durumu, "kimse çöpe gitmeden önce gıdayı kurtaracak ciddi bir sistem tasarlamaya zahmet etmediği için" yaşandığını söyledi.
4. ve 5. bölgelerden aday olan Momentum adayı Alastair Farrugia, döngüsel ekonominin şunu kabul ettiğini vurguladı: "Sınırlı kaynakların olduğu bir dünyada, her ürünü üretilecek, kısa süre kullanılacak ve sonra atılacak bir şey olarak gören ekonomi, eninde sonunda yer sıkıntısı çeker."
Farrugia, AB Döngüsel Ekonomi Eylem Planı'nın yakma ve depolama yerine önleme, geri kazanım, yeniden kullanım ve geri dönüşümü önceliklendirdiğini belirtti. "Malta bu plana kağıt üzerinde imza attı, ancak ülke henüz buna gerçekten inandığı gibi davranmadı" dedi.
Farrugia, partinin ambalaj ve gıda israfıyla ilgili politikalarının Malta ekonomisini çeşitlendirme taahhüdüyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Momentum, Malta ekonomisinin "inşaat ve turizme rahatsız edici ölçüde bağımlı" hale geldiğini belirtti.
Parti, araştırma-geliştirme ile temizleme ve onarım teknolojilerinin kullanımını savundu. Bu adımların yerel istihdamı artırabileceğini belirten parti, döngüsel ekonominin bir çevre politikası olduğu kadar sanayi stratejisi de olduğunu vurguladı.
Farrugia şunları söyledi: "Bu tartışmanın kampanya sürecinde ne kadar eksik kaldığının farkındayım. İşçi Partisi ve Milliyetçi Parti yeni yollar, yeni viyadükler ve tercih ettikleri müteahhitleri memnun edecek bir sonraki bayındırlık projeleri hakkında söyleyecek çok şey buluyor."
"Ancak Malta için sürdürülebilir bir döngüsel ekonomi konusunda sunacakları son derece az. Belki de bu konuyu dürüstçe ele almak, siyasi makineyi döndüren bağışları yapan aynı kişilere rahatsız edici sorular sormayı gerektirdiği içindir."
