Momentum partisi, çevreci aktivistlerin Malta'nın arazilerini korumaya yönelik dört önerisini resmen desteklediğini açıkladı. Bu öneriler arasında 2006 yılında yapılaşmaya açılan arazilerin yeniden yapılaşma dışı olarak sınıflandırılması da yer alıyor.
Ġustizzja Għal Artna aktivistleri Cumartesi günü Başbakanlık binası Castille'in kapısında düzenlenen bir etkinlikte bu önerileri kamuoyuyla paylaştı.
Çevreciler şu önerileri de sundu: İmar itirazları süresince inşaat çalışmalarının durdurulması, Planlama Otoritesi'nin yasadışı yapıları fiziksel olarak yıkma zorunluluğu getirilmesi ve yapılaşma bölgesi dışındaki (ODZ) yasadışı yapılara af çıkarılmasının yasaklanması.
Parti Pazar günü yaptığı açıklamada, bu tedbirleri Malta'nın planlama sistemine bütünlük kazandırmak ve adanın doğal ile kentsel mirasından geriye kalanı korumak için vazgeçilmez adımlar olarak değerlendirdiğini belirtti.
Açıklamada şu ifadelere yer verildi: "Mevcut planlama çerçevesi uzun süredir dar çıkarlar lehine çarpıtılmış durumda ve bu durum hukukun üstünlüğünü baltalayan bir 'önce yap, sonra af al' kültürüne yol açtı."
"Momentum, hükümetin yakın zamanda önerdiği 143 ve 144 sayılı yasa tasarıları ile bunlara eşlik eden yasal düzenlemelerin mevcut güvenceleri ortadan kaldırmakla ve yasadışılıkları ulusal ölçekte meşrulaştırmakla tehdit ettiğine inanmaktadır."
Momentum, Ġustizzja għal Artna reformunun temel ilkelerini 2026 seçim manifestosuna resmen dahil edeceğini ve bu kritik değişikliklerin yasama önceliği haline gelmesini sağlayacağını duyurdu:
• İtiraz sürecinde inşaatların durdurulması: EPRT veya mahkemeler önünde itiraz süreci devam ederken tüm inşaat faaliyetlerinin durdurulması zorunlu kılınacak. Bu sayede karar çıkmadan yasadışı yapıların tamamlanması önlenecek.
• Yasadışı yapıların zorunlu yıkımı: Yasadışı yapıların fiziksel olarak kaldırılmasını zorunlu kılan yeni bağlayıcı kurallar getirilecek. Planlama Otoritesi, yıkım masraflarının ihlalciye ait olacak şekilde yıkımı gerçekleştirmekle yasal olarak yükümlü olacak.
• Denetim için tek merkezli yapı: Farklı kurumların sorumluluktan kaçındığı mevcut parçalanmış sisteme son vermek için tek bir denetim kurumu oluşturulacak.
• ODZ'de af yasağı: 2008 sonrasında yapılaşma bölgesi dışında inşa edilen yasadışı yapılara af çıkarılması yasaklanarak 'önce yap, sonra öde' kültürüne son verilecek.
• Yeniden sınıflandırılan arazilerin korunması: 2006 yılında ODZ'den çıkarılan ancak henüz yapılaşmamış tarımsal, doğal veya tarihi değere sahip tüm araziler yeniden ODZ olarak sınıflandırılacak ve yapılaşmadan korunacak.
Momentum'un manifestosu, Ġustizzja għal Artna reformlarını tamamlamak üzere şu taahhütleri de içeriyor:
• Planlama Otoritesi'nin yeniden yapılandırılması: Otorite, kanıtlanmış dürüstlük geçmişine ve yüksek çevre standartlarına bağlılığa sahip profesyonellerden oluşacak şekilde yeniden kurulacak. Bu yeni yapıda çevre aktivistleri ve bağımsız uzmanlar yer alacak.
• Yüksek bina moratoryumu: On kattan yüksek binalar için verilen izinlere derhal iki yıllık dondurma uygulanacak ve planlama çerçeveleri yeniden değerlendirilecek.
• Kamu arazisi satışının yasaklanması: Kamu arazilerinin ticari amaçla satışını yasaklayan bir anayasa değişikliği yapılacak. Kısa süreli kiralamalar için yüzde 75 parlamento çoğunluğu gerekecek ve arazinin doğal ile tarihi durumunun korunması zorunlu olacak.
Momentum Genel Sekreteri Mark Camilleri Gambin şunları söyledi: "Malta halkı çok uzun süredir, yasalara uyan küçük vatandaşa sert davranan ama yasaları çiğneyen büyük müteahhitlere son derece gevşek kalan bir planlama sürecinin altında yaşam kalitesinin düşmesini izledi."
Camilleri Gambin, vatandaşların hatalı kararları mahkemede itiraz etmenin mali ve organizasyonel yükünü taşımak zorunda kalmasının, müteahhidin ise inşaata devam edip oldu-bitti yaratmasına izin verilmesinin temel bir adaletsizlik olduğunu vurguladı.
Aktivistlerin önerilerinin, yasanın herkese eşit uygulanmasını sağlayacak sağduyulu bir şeffaflık ve adalet anlayışına dönüşü temsil ettiğini belirtti.
