Küçük ve orta ölçekli işletmeler arasında yapılan bir anket, Orta Doğu'daki istikrarsızlığa bağlı artan navlun giderlerinin işletmelerin yarısını ithalatta daha fazla ödemeye zorladığını ortaya koydu. Ankete katılanların üçte birinden fazlası ise tüketici fiyatlarını "önemli ölçüde" artıracaklarını kabul etti.
Malta KOBİ Odası'nın gerçekleştirdiği ankete göre, tırmanan çatışma yerel işletmelerin ve müşterilerinin cebini doğrudan vuruyor.
11-23 Mart tarihleri arasında ankete katılan 162 işletmenin yüzde 47'si, yurt dışından satın aldıkları ürünlerde ani bir maliyet artışı yaşadığını bildirdi.
Katılımcıların yüzde 53'ü henüz bir fiyat değişikliğiyle karşılaşmasa da, etkilenen işletmeler durumu ciddi şekilde hissediyor.
Artan maliyetlerle yüzleşen işletmeler arasında yüzde 64,5'i nakliye ve navlun ücretlerini birincil neden olarak gösterdi. Bu oran, hammadde fiyatları (yüzde 18,4) ve malzeme kıtlığı (yüzde 7,9) gibi diğer faktörlerin çok üzerinde kaldı.
İşletmelerin büyük çoğunluğu (yüzde 47) için fiyat artışı yüzde 10'un altında kaldı. Ancak katılımcıların yaklaşık dörtte biri yüzde 20 ve üzerinde fiyat artışıyla karşı karşıya.
Fatura tüketiciye mi kesilecek?
Etkilenen işletmelerin yalnızca yüzde 16'sı ek maliyetleri kendi bünyesinde karşılıyor. Büyük çoğunluk (yüzde 84) tüketici fiyatlarını artıracağını belirtiyor. Katılımcıların yüzde 46'sı fiyatları kısmen artırıp kalan maliyeti üstleneceğini, yüzde 38'i ise fiyatları "önemli ölçüde" yükselteceğini söyledi.
Bunun yanı sıra, ankete katılan işletmelerin yarısı bölgesel istikrarsızlık nedeniyle teslimatlarında aksaklık yaşıyor veya yaşamayı bekliyor.
Anket, ekonominin geniş bir kesitine ulaştı. Katılımcıların çoğunluğu toptan satış ve dağıtım sektöründen gelirken, perakende (giyim, kuyumculuk ve saat) ile profesyonel hizmetler sektörleri onu takip etti.
Fiyat artışlarının temel nedeni, Orta Doğu krizinin yarattığı lojistik darboğaz. Füze ve insansız hava aracı saldırısı riskinden kaçınmak için büyük denizcilik şirketleri Süveyş Kanalı'nı — Asya'dan Akdeniz'e en kısa rotayı — terk etmek zorunda kaldı.
Gemiler artık Afrika'nın güneyinden dolaştırılıyor. Bu sapma her yolculuğa binlerce mil ve yaklaşık iki hafta ekliyor. Artan mesafe, yakıt maliyetlerini ve sigorta primlerini tavan yaptırdı. Bu giderler şimdi sırasıyla Maltalı ithalatçılara ve nihayetinde tüketiciye yansıtılıyor.
Bu eğilim, savaşın bir kez daha Malta kıyılarına mal ulaştırmayı pahalılaştıran bir darboğaz yarattığını doğruluyor.
