Kimyager Profesör Alfred Vella'ya göre, Pazartesi günü Naxxar'daki havai fişek fabrikasında yaşanan büyük patlamadan hemen önce görülen yangın, patlamanın nedenini ortaya çıkarmak için anahtar olabilir.
Triq il-Qadi'deki Lourdes Havai Fişek Fabrikası'nda meydana gelen patlama, 1.9 büyüklüğünde bir depreme eşdeğer sismik hareket oluşturdu. Patlama, Malta genelinde sarsıntıya yol açtı ve büyük bir yıkım bıraktı. Yakındaki iki çiftçi hafif yaralanırken, en az dört inek telef oldu ve Bird Park Malta'daki bazı kuşlar da patlamanın etkisiyle hayatını kaybetti.
Soruşturmalar sürerken Vella, dikkatin doğrudan patlamaya değil, yangının nasıl başladığına yöneltilmesi gerektiğini düşünüyor.
TVM News'e konuşan Vella, olay yerinden gelen görüntülere dikkat çekti. Görüntülerde patlamalar başlamadan önce uzun süren bir yangın ve yoğun siyah duman görülüyor. Vella'ya göre bu sıralama, başlangıçtaki yangının patlayıcı malzemelerden değil, başka bir şeyden kaynaklandığını gösteriyor.
Dumanın özelliği de önemli ipuçları sunabilir. Vella, koyu ve yoğun dumanın bitki örtüsü, kağıt veya benzeri yaygın yanıcı maddelerden değil; plastik veya karbon içeriği yüksek maddelerin yanmasından kaynaklanmış olabileceğini söyledi.
Vella, müfettişlerin şimdi yangının kaynağını belirlemesi ve olaya giden süreci yeniden kurgulaması gerektiğini açıkladı. Bu süreçte alanda en son kimin çalıştığı ve sahada hangi malzemelerin bulunduğu da belirlenecek.
Havai fişek üretim alanları genellikle tutuşma riskini azaltacak şekilde tasarlansa da Vella, elektrik arızaları veya üretim sırasında ortaya çıkan atık maddelerle ilgili sorunlar dahil pek çok olası nedenin henüz dışlanamayacağını belirtti.
Vella ayrıca nem gibi çevresel etkenlerin, açıkta kalan maddelerle kimyasal reaksiyonlara yol açabileceğini ve bunun soruşturmayı daha da karmaşık hale getirdiğini söyledi.
Vella, patlamanın nedeninin yanı sıra etkisinin büyüklüğüne de dikkat çekti. Hasarın büyük bölümünün yalnızca patlamadan değil, yüksek hızla havaya fırlayan enkaz parçalarından kaynaklandığını anlattı.
Yapıdan kopan taşlar ve parçalar mermi gibi etrafa savruldu. Patlamanın oluşturduğu basınç dalgası ise çevredeki bölgede ek yıkıma neden oldu.
Kimyager, yakındaki çiftlikler ve tarım arazileri için olası sonuçlara ilişkin endişelerini de dile getirdi.
Vella'ya göre, havai fişek malzemelerinin yer aldığı patlamalar, yanmamış kimyasal bileşikler bırakabilir. Bu maddeler ekinlere, hayvan yemine ve çevredeki yüzeylere yerleşebilir.
Bu açıklamalar, yetkililerin bölgedeki gıda güvenliği ve hayvancılık üzerindeki etkileri değerlendirmeye devam ettiği bir dönemde geldi. Vella, herhangi bir ürünün imha edilip edilmeyeceğine karar verilmeden önce ekinler ve yemler üzerinde kimyasal analiz yapılmasının önemini vurguladı.
Magistrato Joe Mifsud yönetimindeki adli soruşturma sürerken; polis, adli tıp uzmanları ve Silahlı Kuvvetler'in patlayıcı uzmanları, Malta'nın son yıllardaki en güçlü havai fişek fabrikası patlamalarından birine neyin yol açtığını belirlemek için olay yerinde incelemelerine devam ediyor.
