Başbakan Robert Abela, Akdeniz'de sürüklenen hasarlı bir Rus tankeri konusunda Avrupa Birliği'nden acil ve koordineli eylem talep etmek için İtalya, İspanya, Yunanistan ve Kıbrıs liderleriyle güçlerini birleştirdi.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'e hitaben yazılan ortak mektupta MED5 liderleri, Arctic Metagaz tankerinin münferit bir olay olmaktan uzak olduğu uyarısında bulunarak, durumu deniz güvenliği, çevre ve seyrüsefer özgürlüğü açısından ciddi riskler oluşturan ortak bir Avrupa sorunu olarak nitelendirdi.
Gemi, Libya kıyılarından fırlatıldığı bildirilen bir drone saldırısında ağır hasar görmesinin ardından son iki haftadır orta Akdeniz'de sürüklenmektedir.
İtalya Sivil Koruma yetkilileri Çarşamba günü tankerin artık Libya'nın Arama ve Kurtarma bölgesine girdiğini doğruladı, ancak geminin yakından izlenmeye devam ettiğini belirtti.
Yetkililer, en acil tehlikenin olası bir gaz sızıntısı olduğu konusunda uyararak bunu "gerçek bir olasılık" olarak nitelendirdi. Herhangi bir müdahale sorumluluğu artık Libya makamlarına ait.
Ancak MED5 liderleri, geminin tehlikeli durumunun ve hassas yükünün Avrupa sularının tam ortasında büyük bir çevre felaketine yol açabileceğinin altını çizdi.
Liderler, üye devletlerin denizleri, deniz trafiği ve denizcilerin güvenliği üzerindeki doğrudan risklere dikkat çekti.
Liderler, "Bu tek seferlik bir olay değildir" diyerek durumun hızlı ve koordineli bir Avrupa müdahalesi gerektirdiğini vurguladı.
Liderler, AB Sivil Koruma Mekanizması'nın özellikle deniz güvenliğinin sağlanması ve çevrenin korunması konusunda kolektif yardımın harekete geçirilmesinde merkezi bir rol oynamasını talep etti.
Liderler ayrıca gözetim, kirlilik izleme, teknik uzmanlık ve ülkeler arası bilgi paylaşımını güçlendirmek için Avrupa Deniz Güvenliği Ajansı başta olmak üzere kilit AB kurumlarının daha güçlü bir şekilde dahil olmasını talep etti.
Acil güvenlik endişelerinin ötesinde, bu olay Rusya'nın "gölge filosu" olarak adlandırılan filoya bağlı gemilere uygulanan yaptırımların uygulanması konusunda da ciddi sorular gündeme getirdi.
Liderler, bu tür uygulamaların denetlenmeden devam etmesi halinde AB yaptırımlarının etkinliğini ve caydırıcılığını zayıflatabileceği uyarısında bulundu.
Konunun bu hafta içinde yapılacak Avrupa Konseyi toplantısında gündeme getirilmesi bekleniyor; MED5 liderleri, Akdeniz'i korumak için hızlı ve birleşik bir çözüm bulmak amacıyla Avrupa Komisyonu ile yakın işbirliği yapmaya hazır olduklarını belirtti.