Malta'daki mevcut seçim süreci, kamu otoritesi ile partizan çıkar arasındaki bulanık sınırlara karşı ülkenin tahammülünü bir kez daha test ediyor.
Bu endişenin merkezinde Tony Sultana bulunuyor. Sultana, Başbakanlık Ofisi bünyesinde Daimi Müsteşar ve Kamu Hizmeti Başkanı görevlerini yürütüyor. Aynı zamanda, devletin dijital ve veri altyapısının derinlemesine içine yerleşmiş bir kurum olan Malta Bilgi Teknolojileri Ajansı'nın (MITA) Yürütme Başkanı.
Oğlu Glen Sultana ise seçim kampanyasının kızıştığı şu günlerde iktidardaki İşçi Partisi ile uyumlu siyasi anketleri ve veri analizlerini aktif olarak pazarlıyor.
MITA çevresel bir kurum değil; hükümet sistemlerinin merkezinde faaliyet gösteriyor ve büyük ölçekli kamu verilerinin mimarisini, yönetimini ve güvenliğini denetliyor.
Bu zemin üzerinde Glen Sultana'nın firması 110 Analytics, kendisini üst düzey siyasi ve stratejik içgörü sağlayıcısı olarak konumlandırıyor. Şirket, bünyesinde "kamu ve özel sektörde üst düzey görevlerde bulunmuş" isimsiz profesyonelleri barındırdığını iddia ediyor.
Şirketin pazarlama materyallerinde görünen genç insan grubunun kamu sektöründe üst düzey pozisyonlarda nasıl bu kadar deneyim sahibi olabileceği belirsizken, hükümetin en güçlü idari figürlerinden biri olan Tony Sultana bu tanıma uyuyor.
Glen Sultana, bir sosyal medya paylaşımında babasından "her şeyi başlatan adam" olarak söz etti. Bu ifade kişisel bir teşekkür gibi görünse de aralarındaki ilişkinin yakınlığını ortaya koyuyor.
Glen Sultana'nın babası Tony Sultana'ya atıfta bulunan paylaşımı.Tony Sultana'nın görevleri ile siyasi veri analitiği alanında çalışan yakın bir akrabasının faaliyetleri arasındaki örtüşme, yapısal bir kırılganlık yaratıyor. Günümüz siyasi kampanyaları büyük ölçüde veri yorumlamasına, seçmen segmentasyonuna ve davranışsal modellemeye bağımlı. Bunlar soyut yetenekler değil; teknik uzmanlığa ve kurumsal aşinalığa dayanıyor.
İstatistikleri öne çıkaran kişi Tony Sultana mı, yoksa genç ve deneyimsiz oğlu mu? Kamu Hizmeti Başkanı ve hükümet verilerinin denetçisi konumundaki bir kişinin seçim kampanyasında sorgusuz sualsiz yer alması haksız bir avantaj yaratmıyor mu?
Hükümet sistemlerine dair gayri resmi bilgi, dijital eğilimler veya idari uygulamalar kampanya stratejisini dolaylı olarak şekillendirebilir mi?
Profesyonel ağlar, bir siyasi aktörün diğerlerine karşı çıkarına olacak biçimde örtüşebilir mi?
Malta'nın küçük ölçeği sorunu daha da büyütüyor. Daha geniş yargı bölgelerinde kurumsal tamponlar ve anonimlik bu tür endişeleri seyreltebiliyor. Ancak Malta'da profesyonel çevreler dar ve kesişimler sık olduğu için kamu görevlilerinin algılanan çıkar çatışmalarından bile kaçınma yükümlülüğü daha yüksek olmalı.
Söz konusu kişi Kamu Hizmeti Başkanı. MITA'daki görevini sürdürmesi bile sorunlu, oğlunun adına anket yapan bir şirketle bağlantısı olması ise kabul edilemez.
Standart yalnızca "hiçbir kural ihlal edilmedi" olamaz. "Hiçbir makul şüphe bulunmuyor" olmalı. Bu durum, istatistiklerin kötüye kullanımı ve suistimaline ilişkin endişeleri artırıyor.
Pek çok ileri demokrasi, etkinin ofis kapısında durmadığını kabul ediyor. Eşler, çocuklar ve yakın çevre, avantajın akabileceği kanallar haline gelebilir.
Malta, kamu güveni meselelerinde belirsizliği kaldıramaz. Hafta hafta anketlerle bombardımana tutulan halkın, bu anketlerin arkasında kimin olduğunu bilmesi gerekir.
Bu tür durumlar yeterince ele alınmadığında yalnızca bireyler hakkında soru işaretleri yaratmakla kalmaz, demokratik sistemin adaletine de gölge düşürür.
