Robert Abela ve Alex Borg, Çarşamba günü Yayın Kurumu'nun ev sahipliğinde düzenlenen televizyon tartışmasında seçim kampanyasının son kez karşı karşıya geldi.
Gazeteci Liam Carter'ın moderatörlüğünü üstlendiği tartışma, partilerin vaatleri ve önümüzdeki beş yıl boyunca ülkeyi yönetmeye kimin daha yetkin olduğu konularına odaklandı.
İşte tartışmadan öne çıkan başlıklar:
Satılık Vaatler
Tartışmanın büyük bölümünde liderler, seçmenleri kendi yönetimlerinde daha iyi bir yaşam süreceklerine ikna etmek için önemli vaatlerini tek tek sıraladı.
Borg açılış konuşmasına Nasyonalist Parti'nin mali tedbirleriyle başladı: düşük gelir vergisi, veraset ve bağış vergisinin kaldırılması, emekli maaşları ve bursların artırılması.
Borg, mali tedbirlerin yanı sıra Nasyonalist Parti'nin aşırı nüfus artışı, güvenlik, sağlık ve eğitim gibi sorunlara çözüm sunduğunu söyledi.
Ulaşım konusunda ise Nasyonalist Parti'nin metroya yatırım yaparak uzun vadeli bir çözüm sunarken, daha ucuz ehliyet ücretleri gibi kısa vadeli tedbirlerle trafiği hızla azaltmayı hedeflediğini belirtti.
Abela, İşçi Partisi'nin vaatlerini tartışmanın ilerleyen bölümlerinde sıraladı. Abela, İşçi Partisi'nin seçim beyannamesinin maliyetinin hesaplandığını ve uygulanabilir olduğunu söyledi. Tedbirlerin ebeveynlerden öğrencilere, ilk ev alıcılarından emeklilere kadar hayatın her aşamasındaki insanları hedeflediğini ifade etti.
Abela ayrıca İşçi Partisi'nin 2022 seçimlerinde verdiği sözleri yerine getirme konusundaki sicilini ön plana çıkardı; ancak Borg bu iddiaya itiraz etti. Borg, İşçi Partisi'nin 2022'de vaat ettiği ancak hayata geçiremediği devasa yeşil alanların fotoğraflarını gösterdi ve Abela'ya Jean Paul Sofia ile Daphne Caruana Galizia kamu soruşturmalarının tavsiyelerini uygulamaya hazır olup olmadığını sordu.
Güvenilirlik Her Şeyin Önünde
Kampanya boyunca her iki parti de kendisini ülkeyi yönetmeye daha layık taraf olarak konumlandırmaya çalıştı. Çarşamba günkü tartışma da bundan farklı değildi.
Borg, etrafında deneyimli isimlerden ve ülkeye yeni bir soluk getirmeye hazır taze yüzlerden oluşan enerjik bir ekibin bulunduğunu söyledi.
Nasyonalist Parti lideri, İşçi Partisi'nin de yetkin bir ekibe sahip olduğunu kabul etti; ancak yıllar içinde birçok kişinin, genellikle siyasi skandalların gölgesinde istifa ettiğini vurguladı.
Abela ise Borg'un etrafında yetkin bir ekip olduğu görüşüne katılmadı. Abela, Nasyonalist Parti'nin Akdeniz yakıt merkezi teklifinin arkasındaki kişinin "sahte bir mühendis" olduğunu ve projenin arkasındaki beyni açıklamayı reddeden Nasyonalist Parti'nin ardından bu kişinin ancak kendiliğinden ortaya çıktığını söyledi.
Abela ayrıca Nasyonalist Parti'nin toplu taşıma projesi ve güneş paneli teklifi ile ilgili çalışmalarını hiçbir zaman yayımlamadığını belirtti. İnsanların Cumartesi günü bu planları görmeden oy kullanacağını ifade etti.
Abela, kabine üyelerinin güvenilir olduğunu ve kriz anlarında kendilerini zaten kanıtladıklarını söyledi.
"Nasyonalist Parti döneminde kampanya boyunca gizli tutulan kişiler gelecek hafta bakan olabilir" dedi.
Yapay Zeka Siyaseti
Tartışmada her iki taraftan da kampanya sürecinde yapay zeka kullanımına ilişkin yorumlar geldi.
Abela, Malta'daki yoğun nüfuslu bölgeleri birbirine bağlayan ve diğer ulaşım türlerini de entegre eden tek hatlı bir hafif raylı sistemi öngören İşçi Partisi'nin Malta in Motion ulaşım projesinden söz etti.
"Bunlar birkaç yapay zeka görselinden ve beş yıl içinde projeyi hayata geçirme vaadinden ibaret değil" dedi. Bu sözleriyle Nasyonalist Parti'nin bazı tekliflerini görselleştirmek için yapay zeka tarafından üretilmiş görseller kullanmasını eleştirdi.
Tartışmanın ilerleyen bölümlerinde Borg, İşçi Partisi'nin 2022'deki Project Green vaatlerinin görsellerini göstererek İşçi Partisi'ni de bu görsellerde yapay zeka kullanmakla suçladı. "Yapay zeka iyi iş çıkardı ama projeler yapay zeka olarak kaldı" dedi.
Sorular Önceden mi Verildi?
Bu tartışma, seçim kampanyasının beşinci münazarasıydı. Ancak Abela, Il-Każin ve Times of Malta tarafından düzenlenen tartışmaya katılsaydı altıncı olacaktı.
Her iki lider de Pazartesi günü başkanlık tartışması formatında sorulara yanıt vermeye ve karşılıklı münazaraya davet edilmişti. Borg programa katılmayı kabul etti, ancak Abela daveti reddetti ve tartışmaya katılmadı.
Borg, Çarşamba günkü tartışmada bu durumu kendi lehine kullandı. Oturumun sonlarına doğru Abela'yı yalnızca soruların önceden verildiği tartışmalara katılmakla suçladı.
