On yıldır Malta'da yaşayan, çalışan ve vergi ödeyen Ukraynalı Mariia Ivanova, ülkedeki yasal boşluklar nedeniyle çıkmazda olduğunu söylüyor. 31 yaşındaki kadın, kendisi gibi durumda olan diğer kişiler için de çözüm çağrısında bulundu.
"Malta'da yaklaşık 10 yıl boyunca yaşadım, çalıştım, vergi ödedim ve bir çocuk büyüttüm. Şimdi kendimi yasal bir belirsizliğin içinde buluyorum" diyen Ivanova, amacının eleştirmek değil, rehberlik ve adalet aramak olduğunu belirtti.
"Saygıyla soruyorum: Topluma uyum sağlamış, katkıda bulunmuş ve dönecek güvenli bir ülkesi olmayan aileler için hangi seçenekler mevcut? Malta on yıldır bizim evimiz. Tek isteğimiz burada yasal olarak ve onurlu bir şekilde yaşamaya ve çalışmaya devam etmek" dedi.
Ivanova, "adil olmayan" bir sistemle mücadele etmekten yorulduğu için sesini yükselttiğini söyledi.
Ivanova, 2014'te Rusya destekli ayrılıkçılar ile Ukrayna silahlı kuvvetleri arasında çatışmaların başladığı Doğu Ukrayna'daki Donetsk bölgesinden 2015 yılında Malta'ya geldi. Eski eşi ve bir yaşındaki oğluyla birlikte Malta'ya vardıklarında aileye Geçici İnsani Koruma statüsü verildi. Aile Malta'ya yerleşti, iş buldu ve oğulları okula başladı.
2021 yılında koruma statüleri kaldırıldı. Ivanova, Türkiye'ye seyahat ederek aldığı çalışma vizesiyle kalışını yasal hale getirdi.
Rusya'nın tam ölçekli işgali 2022'de başladı.
Yasal boşluklar
2024 yılında Ivanova işini kaybetti. O dönemde yasa, çalışma vizesini kaybetmemesi için yalnızca 10 gün içinde yeni bir iş bulmasını gerektiriyordu. Bu nedenle Ukrayna'daki savaşın devam ettiğini ve ailesinin geri dönmesinin güvenli olmadığını belirterek yeniden geçici koruma başvurusunda bulundu.
Ancak kendisi ve çocuğu, 2022 savaş tırmanmasından önce, 2015'te Malta'ya geldikleri gerekçesiyle koruma başvurusu reddedildi.
"Benim şehrimde savaş 2014'te başladı, ama bu dünyanın geri kalanı için resmi bir savaş değildi" diyen Ivanova'ya Lviv'e yerleşebileceği söylendi. Ancak orada hiçbir bağı ve ailesi yok.
Ivanova Şubat 2025'te itiraz başvurusunda bulundu. O tarihten bu yana her üç ayda bir yenilemesi gereken bir itiraz belgesiyle Malta'da yaşıyor ve çalışıyor.
İtiraz hâlâ beklemede ve şu anda geçerli bir kimlik kartı bulunmuyor. Bu durum yeni bir çalışma vizesi başvurusunu da engelliyor çünkü bunun için Avrupa Birliği'ni terk etmesi gerekiyor ki bu hem teknik hem de pratik olarak imkânsız. Mümkün olsa bile masrafların birçok kişinin karşılayamayacağı kadar yüksek olduğunu belirtiyor.
Ivanova alternatif bir yol arayarak beş yıllık oturma kartı başvurusu için 'I Belong' Maltaca dil ve kültürel uyum kurslarını tamamladı. Ancak bekleyen itirazı ve geçerli kimlik kartının olmaması nedeniyle kursu tamamlamasına rağmen başvurusunu yapamıyor.
Sertifikalarının bir yıl içinde süresi dolacak ve geçerli bir oturma belgesi olmadığı için resmi başvuru yapamaması nedeniyle uzun süreli oturma hakkı fırsatını kaybedebilir.
Ivanova'ya göre bu durum mantıklı değil: her yol kapalı görünüyor.
Oğlu için de endişeli olan Ivanova, "Oğlum Rusça veya Ukraynaca bilmiyor. Alfabeyi bile tanımıyor. Düşünebiliyor musunuz, Maltaca ve İngilizce ile büyüdü. Ukrayna'ya dönersek ne yapacak?" dedi ve medyaya başvurmanın artık son çaresi olduğunu ekledi.
İçişleri Bakanlığı'na gönderilen sorular, haber yayımlanana kadar yanıtsız kaldı.
