Malta ve Gozo'dan 10 sivil toplum kuruluşu, Çarşamba günü yayımladıkları ortak bildiride, Daphne Caruana Galizia cinayetine iştirak suçundan yakın zamanda beraat eden inşaat magnatı Yorgen Fenech ile WhatsApp yazışmalarının basına sızmasının ardından Planlama Otoritesi (PA) CEO'su Johann Buttigieg'in derhal görevden alınmasını, yolsuzluk ve gayrimeşru nüfuz kullanma iddialarıyla yargılanmasını ve kamu görevi yapmaktan ömür boyu men edilmesini talep etti.
Fenech'in Kasım 2019'daki tutuklanmasının ardından telefonundan elde edilen ve üzerinden 6 yıl geçmesine rağmen poliste hiçbir işlem yapılmayan mesajlarda, Buttigieg'in PA başkanı olarak inşaat projeleri ve ticari anlaşmalar üzerine Fenech'le açıkça işbirliği yaptığı görülüyor. Bir mesajlaşmada Buttigieg, geliştirici Joseph Portelli'nin borcundan “bir şeyler çalma” önerisine “İstediğin zaman ticaret yaparız... Nerede ticaret yapmak istersen orada seninle iş yaparım” yanıtını veriyor. Fenech ise başka bir mesajda, dönemin Başbakanı Joseph Muscat'ın (takma adıyla “Ix-Xiħ”) bir projeye “yeşil ışık” yaktığını belirtiyor.
Moviment Graffitti'den Andre Callus, Buttigieg'in “hala içinde bir miktar vicdan kalmışsa sabah ilk iş olarak istifa etmesi” gerektiğini belirterek, mesajların PA başkanının önde gelen bir geliştiriciden “emir aldığını” ve Malta toprakları üzerinde “feodal toprak sahipleri” gibi “geliştiriciler arası ağ kurmayı” tartıştığını gösterdiğini savundu. Callus, “Eğer Johann Buttigieg, davranışları siyah beyaz ortaya konduktan sonra bile görevinde kalmaya devam ederse, ülkemizin resmen bir yolsuzluk krallığı haline geldiğini söyleyebiliriz” uyarısında bulundu.
Il-Kollettiv adlı sivil toplum kuruluşu ise Buttigieg'in bu yazışmalardaki davranışlarının içeriden öğrenilenlerin ticaretine eşdeğer olduğunu savundu. Hukukun üstünlüğü alanında faaliyet gösteren Repubblika da mesajları “mide bulandırıcı” olarak nitelendirerek, “Bu gerçekleri zaten biliyorduk. Ancak konuşmaları kendi ağızlarından dökülen haliyle önümüzde görmek, suistimali aklamayı veya küçümsemeyi imkansız kılıyor” dedi.
Repubblika, en sert eleştirilerini ise Buttigieg'i Ocak 2025'te 140.000 Euro maaşla yeniden atayan Başbakan Robert Abela'ya yöneltti: “Robert Abela onu geri getirdi. Bugünün siyasi skandalı bu. Abela bu geçmişi bu sabah öğrenmedi. Biliyordu ve görmezden gelmeyi seçti.” Kuruluş, Fenech'in telefonundaki içeriklerle ortaya çıkan isimlerin “temize çıkarılıp güç ve nüfuz mevzilerine geri getirilmesi” konusunda “endişe verici bir desen” olduğuna dikkat çekti.
Callus'un bu çıkışı, Buttigieg'in görev dönemindeki uzun süreli skandalları da yeniden gündeme getirdi. 2018 yılında tartışmalı bir imar projesinde yönetim kurulu üyesinin oyunu sağlamak için ayarlanan 8.750 Euro'luk özel uçak seyahri (Planlama Ombudsmanı tarafından kınanmıştı) ve turizm bakanlığından istifa etmesinden haftalar sonra Konrad Mizzi'ye verilen 80.000 Euro'luk danışmanlık sözleşmesi (kamuoyu tepkisi üzerine iptal edilmişti) bu skandallar arasında yer alıyor.
BirdLife Malta, Din l-Art Ħelwa, Flimkien għal Ambjent Aħjar, Friends of the Earth Malta, Front Żgħażagħ għall-Ambjent, Għawdix, Moviment Graffitti, Nature Trust Malta, Ramblers Association Malta ve Wirt Għawdex'in de aralarında bulunduğu 10 kuruluş, “zamanın daraldığı” uyarısında bulunarak Buttigieg görevden alınmazsa “ülkelerini savunmak için mücadeleye geri döneceklerini” belirtti. Repubblika ayrıca halkı, 16 Eylül Çarşamba günü saat 19.00'da Valletta'da düzenlenecek Dayanışma Protestosu'na katılmaya çağırdı.
Buttigieg ise Fenech veya şirketleriyle kişisel bir ilişkisi olduğunu tutarlı bir şekilde yalanlıyor ve Times of Malta'nın mesajlarla ilgili sorularını yanıtsız bıraktı. Planlama Bakanı Jonathan Attard da konuyla ilgili yorum yapmaktan kaçındı. Kuruluşlar tarafından yapılan bu iddialar, Buttigieg'in cezai bir suç işlediğini hukuken kanıtlamış değil.
