Malta yaşam ve kültür haberleri
Ekim Meme Kanseri Farkındalık Ayı'nda Cancer Research and Innovation Hub Malta, Mosta'da ücretsiz bir halk semineri düzenliyor. 14 Ekim Çarşamba günü Mosta Rotunda yanında yapılacak etkinlik, toplumda kanser konuşmalarını teşvik etmeyi amaçlıyor. Etkinlik herkese açık ve katılım ücretsiz.
Katolik Eğitim Sekreterliği ve Kilise Okulları Derneği, Mesleki Eğitimciler Birliği'nin maaş ve alacaklarla ilgili açıklamalarını gereksiz alarm olarak nitelendirdi. Kurumlar, Ocak-Ağustos 2026'da maaşların gözden geçirildiğini ve ek alacakların Eylül 2026'da ödendiğini açıkladı. 1991 Malta-Vatikan Anlaşması'ndaki eşitlik ilkesine bağlılık vurgulandı, tutarsızlıkların belirli grupları ilgilendirdiği kabul edildi.
Pazartesi günü görülen duruşmada 27 yaşındaki Polonyalı şüpheli Sebastian Malinowski’nin olay sonrası polis karşısında gözyaşı döktüğü ve kurbanın ölmediğini öğrenmek istediği anlatıldı. Sanık kasten adam öldürme suçlamasını reddediyor. Görüntü kayıtları ve polis ifadeleri olayın St Julian’s’ta bir parkta gerçekleştiğini gösteriyor.
St Julian's'taki Spinola Gardens'ta Faslı Abdellatif Oumakhlouf'un ölümüyle suçlanan 27 yaşındaki Polonyalı Sebastian Malinowski'nin davasında delil toplama aşaması başladı. Gözaltı sırasında panik içinde 'Onu öldürmediğimi söyleyin' dediği belirtilen zanlı, suçlamaları reddetti; duruşma 26 Ekim'de devam edecek.
Malta arıcıları, adada hızla yayılan Asya eşekarısı nedeniyle kolonilerin tespiti ve izlenmesi için devlet desteği talep ediyor. Birzebbuga'da 30 kovanın yok edilmesiyle yaklaşık 30 bin euroluk zarar oluştuğu belirtiliyor. Sektör, sorunun gıda güvenliği ve tarımsal üretim üzerinde risk yaratabileceği uyarısında bulunuyor.
Eurostat verilerine göre 2023'te Malta, 65 yaş üstünde demans kaynaklı standart ölüm oranında Hollanda'nın ardından AB'de ikinci sırada yer aldı. AB genelinde oran daha düşük seyrediyor ve demans, ruhsal ve davranışsal bozukluklara bağlı ölümlerin büyük çoğunluğunu oluşturuyor.
Gozo'daki Wied tal-Imġarr Vadisi'nde tamamlanan rehabilitasyon çalışmasıyla 36 bin metreküpten fazla atık ve moloz kaldırıldı. Yaklaşık 9 bin metrekarelik alanda yürütülen proje, su yollarını onarmayı ve taşkın riskini azaltmayı hedefledi. Çalışma, adadaki diğer vadileri de kapsayan geniş çaplı bir programın parçası.
Maltalı sunucu Francesca Attard, PBS'teki son haber bültenini sunarak beş yıllık kariyerine nokta koydu. Gozo'dan gelen sunucu, veda paylaşımında ilk röportajından son sözlerine kadar geçen süreci anlattı. Attard, yeni bir döneme heyecanla baktığını belirtti.
Marsaxlokk’taki Ta’ Victor restoranı 18 yıllık hizmetin ardından Kasım ayında kapılarını kapatıyor. Mekân, yerel halk için geleneksel Malta mutfağının önemli duraklarından biriydi. Dışişleri ve Avrupa İşleri Bakanı Chris Fearne, işletmeci Victor’a teşekkür ederek vedasını paylaştı.
Malta'nın Għargħur bölgesindeki klasik spor salonu Bertu's Gym, kuruluşunun 44. yılını üyeleri ve yakınlarıyla kutladı. Salonun kurucusu Bertu Camilleri'nin 1966'da orta sıklet boks şampiyonu olduğu ve gençlere sporla yön verme amacıyla yola çıktığı belirtildi. Yerel bir fitness alanından uluslararası vücut geliştiriciler yetiştiren bir merkeze dönüşen salon, fitness camiasında hâlâ tanınan bir isim.
Malta'lı maceracılar Ryan Abela ve Christian Muscat, Himalayalar'da Cisk bira kutusuyla yüksek irtifa kutlaması yaptı. İkili önce Everest Ana Kampı'nda ardından Kala Patthar zirvesinde bira açtı. Bu tostun Cisk'in şimdiye kadar ulaştığı en yüksek nokta olabileceği belirtiliyor.
Yardımcı Piskopos Joseph Galea-Curmi, Pembroke'taki ayinde Hristiyan yaşamını sevince ve barışa davet olarak tanımladı. Matta'daki düğün ziyafeti benzetmesinden yola çıkarak inancın yükümlülükler bütünü değil bir davet olduğunu vurguladı. Piskopos, reddedişin alaycılık, ilgisizlik ve kendi yolunu seçme biçimlerini sıraladı.
Pazar günü Żurrieq'te Blue Grotto yakınındaki kayalıklarda meydana gelen düşüşte bir erkek yaşamını yitirdi, bir kadın hastaneye kaldırıldı. Olay yerine polis, Sivil Koruma Departmanı ve AFM helikopteri sevk edildi. İkisinin İsviçre vatandaşı olduğu belirlendi, erkeğin Delimara'da ölü olarak tespit edildiği açıklandı.
Mellieħa'da ICC Ulusal Tepe Tırmanışı Şampiyonası nedeniyle bypassın bir bölümü kapatıldı ve çevrede trafik yoğunluğu oluştu. Kapanma Pazar günü 07.00-17.00 saatleri arasında Dawret il-Mellieħa çevresinde sürecek. Yetkililer alternatif güzergahlar ve park alanları hakkında bilgi verdi.
Sulh ceza hâkimi Nadine Sant Lia, tutukluların mahkemeye getirilmesindeki tekrarlayan gecikmeleri kabul edilemez buldu. 9 Ekim sabahı bir tutuklunun bir saatten fazla bekletilmesi sonucu avukat duruşmaya yetişemedi ve dava ertelendi. Hâkim konuyu Corradino Cezaevi yönetimi ve İçişleri Bakanı'na ileteceğini açıkladı.
St Julian’s’ta yaklaşık iki ay süren soruşturma kapsamında gözaltına alınan 26 yaşındaki Giorgio Mallia ve İsveç vatandaşı Kevin Benjamin Karlsson, cumartesi günü mahkemede suçlamaları reddetti. Her iki şüpheli de tutuklu yargılanmak üzere cezaevine gönderildi ve kefalet talepleri reddedildi.
Avukat Arthur Azzopardi, Cezaevi Müdürü Christopher Siegersma'yı yetersizlik ve mahkeme kararlarına uymamakla suçladı. İddiaya göre 15 yaşındaki bir çocuk günde 22 saat izolasyonda tutuluyor ve mahkeme tarafından atanan uzmanların değerlendirmesi iki aydır yapılamıyor.
Cumartesi sabahı Malta ve Gozo'yu vuran şiddetli gök gürültülü fırtına birçok yerleşimde sel ve ulaşım aksamasına yol açtı. Msida'daki Valley Road'dan Buġibba Meydanı'na kadar su baskınları görüldü. Meteoroloji Ofisi gün boyu sağanak ve kuvvetli kuzeybatı rüzgarları bekliyor.
Gozo Piskoposu Anton Teuma, 2026-27 pastoral yılının açılış mektubunda Pazar gününün dinî ve toplumsal önemini vurguladı. Çalışma ve üretkenlik odaklı bir toplumda dinlenmenin, toplulukla buluşmanın ve merhametin hatırlatılması gerektiğini söyledi.
Eurostat verilerine göre Malta, 2023'te AB'de intihar ölüm oranlarında en büyük cinsiyet farkını kaydetti. Erkeklerde standartlaştırılmış oran kadınlara göre sekiz kat yüksek çıktı. Buna rağmen ülke, 100 bin kişide altı ölümle AB ortalamasının altında kaldı.
2023 Eurostat verilerine göre Malta, Avrupa Birliği'nde intihar ölüm oranının en düşük ülkelerinden biri olarak kayıtlara geçti. Ülkede standardize oran AB ortalamasının altında kalırken, erkeklerde kadınlara kıyasla belirgin bir fark görüldü. Rapor, ruhsal ve davranışsal bozukluklara ilişkin daha geniş bir çalışmanın parçası.
Eurostat verilerine göre Malta, 2023'te 65 yaş üstünde demans kaynaklı standartlaştırılmış ölüm oranında AB'de ikinci sırada yer aldı. Ülkede her 100 bin yaşlıdan 389'u demans nedeniyle hayatını kaybederken, en yüksek oran Hollanda'da görüldü. Demans, ruhsal ve davranışsal bozukluklara bağlı ölümlerin büyük çoğunluğunu oluşturuyor.
Malta'da cumartesi sabahı gök gürültülü fırtına, dolu ve sel baskınları yaşandı. Met Office sarı uyarı yayınladı, pazar günü hava kısmen düzelmesi bekleniyor. Akdeniz'in merkezinde etkili olan sistem Sicilya'yı da vurdu, önümüzdeki hafta ortasında yeniden yağış öngörülüyor.
Francis Caruana'nın daha çok Ċikku l-Markiż olarak bilinen sevilen park görevlisi 71 yaşında öldü. Babasının izinden giderek onlarca yıl Wied iż-Żurrieq'te çalışan Caruana, bölgenin tanınan simalarından biriydi. Vefat haberi yerel toplumda üzüntüyle karşılandı.