Salı günü yayımlanan ABD merkezli bir modelleme çalışmasına göre, iklim değişikliğinin tetiklediği yükselen sıcaklıkların yaşlıların sağlığına yönelik tehdidi bugüne kadar dramatik bir şekilde hafife alındı. Bu araştırma, Kuzey Yarımküre'de aşırı sıcakların sayısız rekor kırması ve on binlerce insanın ölümüne yol açmasıyla geçen kavurucu bir yaz döneminde açıklandı.
Stanford Üniversitesi araştırmacılarının liderlik ettiği ABD'li ekip, insan kaynaklı küresel ısınmanın sıcaklıkları ne sıklıkla yaşlı insanların tolere edemeyeceği seviyelere çıkaracağını hesaplamaya çalıştı. Bu alandaki önceki araştırmalar, insan vücudunun ne kadar sıcağa dayanabileceğini tahmin etmek için nemi de hesaba katan 'yaş küre sıcaklığı' adı verilen bir ölçümü kullanıyordu. Ancak The Lancet Planetary Health dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, bu eski araştırmalar genç ve sağlıklı yetişkinler üzerinde yürütülmüştü.
Bu durum, yaşlı insanların daha az terlediği, kalplerinin daha zayıf olduğu ve önceden var olan tıbbi rahatsızlıkları bulunduğu için sıcağın onlara daha fazla risk oluşturduğu gerçeğini göz ardı ediyordu. Bu nedenle araştırmacılar, ABD'de yakın zamanda yapılan ve 60 yaş üstü kişilerin yüksek sıcaklık ve nemi nasıl tolere ettiğini test eden yeni yaş küre deneylerinden elde edilen verileri kullandı. Dünyanın yaşlanan nüfusunu da hesaba katan ekip, farklı küresel ısınma senaryolarında 2100 yılına kadar üç farklı yaş grubunun sağlığının sıcaklıklardan nasıl etkileneceğini modelledi.
Çalışmanın sonuç bölümünde, 'Dayanılmaz sıcaklar çok daha büyük ölçekte ve daha uzun süreler boyunca yaşanacak ve daha önce tahmin edilenden çok daha fazla insanı etkileyecek' ifadelerine yer verildi.
İklim göçünü tetikliyor
Araştırmacıların tahminlerine göre, dünya sanayi devrimi öncesi seviyelere kıyasla 1,5 derece daha ısınırsa, 60 yaş üstü insanların yüzde 22'si dünya genelinde her yıl en az bir ay boyunca sağlıksız sıcaklıklara maruz kalacak. Her bir ekstra ısınma derecesi, vücudunun tolere edebileceği sınırın ötesinde yaklaşık bir ay daha fazla sıcak ve nem yaşamak zorunda kalan bir milyar daha fazla insan anlamına geliyor.
Çalışmaya göre, dünya 3 derece ısınırsa, en çok etkilenen bölgelerdeki —Güney Asya ve Körfez ülkeleri— yaşlı insanlar yıl boyunca üç ay üst üste gece gündüz tehlikeli sıcaklarla karşı karşıya kalabilir.
En büyük tehdit altında olan ülkelerin, yüksek yoksulluk seviyelerine ve soğutma imkanlarına erişimin az olduğu ülkeler olduğu belirtildi. Bu ülkeler arasında Hindistan, Pakistan, Bangladeş, Myanmar ve Nijer yer alıyor.
Çalışmada şu uyarıda bulunuldu: 'Bu sonuçlar, telafi edilemez sıcakların giderek daha fazla iç göçü ve sınır ötesi iklim göçünü tetikleyebileceğini, bu durumun yeni politika ve insani zorluklar yaratacağını gösteriyor.'
Bu karanlık senaryolardan kaçınmak için araştırmacılar, dünyanın gezegeni ısıtan sera gazı emisyonlarını kesmesi ve gelecekteki sıcak hava planlarının savunmasız yaşlı insanlara öncelik vermesi çağrısında bulundu. Sıcak kaynaklı ölümlerin çoğunun kapalı alanlarda gerçekleştiğine dikkat çeken uzmanlar, 'klima ve diğer soğutma tesislerine daha geniş erişim' konusunun özellikle büyük önem taşıdığını vurguladı.
Öte yandan Avrupa, dünyanın en hızlı ısınan kıtası olması beklenen bölgede rekor düzeyde sıcak bir yaz geçirirken; yangınlar, uzun sıcak hava dalgaları ve kuraklık kıtayı harap etti. Gelecek yılın ise daha da sıcak geçmesi bekleniyor.
