ABD ve İran'ın iki haftalık ateşkes üzerinde anlaşmasının ardından petrol fiyatları sert düşerken borsalar yükseldi. Anlaşma kapsamında Tahran, hayati önem taşıyan Hürmüz Boğazı'nı geçici olarak yeniden açacak.
Donald Trump'ın İran'a su yolunu açması ya da yıkımla yüzleşmesi için verdiği süre yaklaşırken Trump, saldırıların iki hafta süreyle durdurulacağını açıkladı ve "uygulanabilir" 10 maddelik bir teklif aldığını söyledi.
İran daha sonra dünya petrol ve doğalgazının beşte birinin geçtiği boğazda güvenli geçişi kabul ettiğini açıkladı.
Bu gelişme ham petrol fiyatlarını aşağı çekti. Arzı ciddi şekilde vuran beş haftayı aşkın savaşın ardından büyük bir rahatlama yaşayan yatırımcılarla birlikte West Texas Intermediate yüzde 20'ye yakın, Brent ise yüzde 16'ya kadar değer kaybetti.
Bir ayı aşkın süredir küresel ekonomiyi sarsan krizin sona ereceği umudu hisse senedi piyasalarını fırlattı.
Seul yüzde 6'dan fazla, Tokyo yüzde 5'ten fazla yükseldi. Taipei yüzde 4,2 değer kazandı; Sidney ve Hong Kong yüzde 2'nin üzerinde artış kaydetti. Şangay, Mumbai, Bangkok, Manila, Cakarta, Singapur ve Wellington da sert yükseliş gösterdi.
Trump Salı günü Hürmüz Boğazı yeniden açılmazsa "bütün bir medeniyet bu gece ölecek ve bir daha asla geri gelmeyecek" tehdidinde bulunmuştu. Bu tehdit, İran'daki köprüleri, enerji santrallerini ve diğer sivil altyapıyı bombalayacağına dair sözlerinin ardından gelmişti.
İran ise Washington'un Tahran'ın "kırmızı çizgilerini" aşması halinde ABD ve müttefiklerini "yıllarca" petrol ve doğalgazdan mahrum bırakacağı uyarısında bulunmuştu.
Ancak dünya sürenin dolmasını sayarken ABD Başkanı sosyal medyadan şu açıklamayı yaptı: "İran İslam Cumhuriyeti'nin Hürmüz Boğazı'nı TAM, DERHAL ve GÜVENLİ bir şekilde AÇMAYI kabul etmesine bağlı olarak, İran'a yönelik bombalama ve saldırıları iki hafta süreyle askıya almayı kabul ediyorum."
Trump bunun "çift taraflı bir ATEŞKES" olacağını ve "tüm askeri hedefleri karşılayıp aştıklarını, İran ile kalıcı BARIŞ ve Orta Doğu'da BARIŞ konusunda kesin bir anlaşma için çok ileri bir noktada olduklarını" ekledi.
Asya İçin Rahatlama
Kilit arabuluculuk rolü üstlenen Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ateşkesin derhal başlayacağını açıkladı.
Şerif, ABD'nin "müttefikleriyle birlikte" Lübnan dahil her yerde ateşkesi kabul ettiğini belirtti. Bu ifade, İsrail'in kuzey komşusuna yönelik işgalini durdurmayı kabul ettiğine işaret ediyordu.
Ancak Tel Aviv, İran'a yönelik bombalama askıya alınmasını desteklediğini belirtirken ateşkesin Lübnan'ı kapsamadığını savundu.
İran zafer ilan etti. İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi şu açıklamayı yaptı: "Düşman, İran milletine karşı yürüttüğü korkakça, yasadışı ve suç niteliğindeki savaşında inkâr edilemez, tarihi ve ezici bir yenilgiye uğramıştır."
Ateşkes, savaş süresince güvenli liman rolü üstlenen dolarda da sert düşüşe yol açtı. Yen, euro ve sterlin dolar karşısında güçlendi.
Enflasyonda keskin artış ve faiz oranlarının yüksek kalacağı endişeleriyle baskı altında kalan altın toparlanırken bitcoin de yükseldi.
Pepperstone'dan Michael Brown, "Piyasaların ilk tepkisinin olumlu olması şaşırtıcı değil, ancak belki de beklendiği kadar büyük olmadı. Bu durum büyük ölçüde Salı işlem seansının sonlarından bu yana risk varlıklarında görülen kademeli yükselişten kaynaklanıyor" dedi.
Brown sözlerini şöyle sürdürdü: "Katılımcılar haftalardır iyi habere benzeyen herhangi bir şeye umutsuzca ihtiyaç duyuyordu ve tansiyonu düşürmeye yönelik somut adımları görmeyi daha da çok istiyorlardı. Şimdi her iki kutuyu da işaretleyebildiğimize göre, katılımcıların risk seviyelerini yeniden önemli ölçüde artırmaya istekli olması şaşırtıcı değil."
SPI Asset Management'tan Stephen Innes, anlaşmanın "Asya için son derece önemli" olduğunu belirtti. Bölgedeki birçok hükümet artan enerji maliyetleriyle mücadele etmek için önlemler almak zorunda kalmıştı.
Innes, "Düşen petrol fiyatları, özellikle ithal enerji şoklarını ilk ve en sert hisseden piyasalarda bölgesel risk iştahı üzerindeki baskıyı ortadan kaldırıyor" dedi. "Ham petrolün geri çekilmesiyle enflasyon beklentileri ve kısa vadeli getiriler üzerindeki baskı azalıyor ve bu, en azından şimdilik sermayenin riskli varlıklara geri dönmesi için yeterli."
Piyasa Verileri (GMT 04:00 İtibarıyla)
West Texas Intermediate: Yüzde 15,4 düşüşle varil başına 95,59 dolar
Brent Kuzey Denizi Petrolü: Yüzde 13,3 düşüşle varil başına 94,71 dolar
Tokyo - Nikkei 225: Yüzde 5,1 artışla 56.177,81
Hong Kong - Hang Seng Endeksi: Yüzde 2,8 artışla 25.821,88
Şangay - Bileşik Endeks: Yüzde 1,9 artışla 3.964,72
Euro/dolar: 1,1585'ten 1,1670 dolara yükseldi
Sterlin/dolar: 1,3274'ten 1,3396 dolara yükseldi
Dolar/yen: 159,70'ten 158,40 yene geriledi
Euro/sterlin: 87,28 penny'den 87,12 penny'ye geriledi
New York - Dow: Yüzde 0,2 düşüşle 46.584,46 (kapanış)
Londra - FTSE 100: Yüzde 0,8 düşüşle 10.348,79 (kapanış)
