Uluslararası basın özgürlüğü ve gazetecilik örgütleri, Malta makamlarını uzun süredir ertelenen medya reformlarını acilen hayata geçirmeye çağırdı. Örgütler, süregelen eylemsizliğin demokratik standartları ve gazeteci güvenliğini tehlikeye atabileceği uyarısında bulundu.
Gazetecileri Koruma Komitesi (CPJ), Avrupa Basın ve Medya Özgürlüğü Merkezi (ECPMF), Avrupa Gazeteciler Federasyonu (EFJ), Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) ve Uluslararası Basın Enstitüsü (IPI) tarafından imzalanan çağrı, 2017 yılında suikaste kurban giden araştırmacı gazeteci Daphne Caruana Galizia davasının ardından devam eden endişeler ortasında geldi. Suikast dünya genelinde büyük yankı uyandırmış ve köklü değişiklikler talep edilmesine yol açmıştı.
Caruana Galizia'nın öldürülmesine ilişkin 2021 yılında tamamlanan bağımsız kamu soruşturması, Malta devletinin "sorumluluğu üstlenmesi" gerektiği sonucuna vardı. Rapor, devletin bir "cezasızlık ortamı" yarattığını ve gazeteciyi korumak için makul adımlar atmadığını tespit etti.
Bu bulgulara rağmen kayda değer bir ilerleme sağlanamadı. Yetkililer, soruşturma önerilerinin uygulanması veya kapsamlı medya reformlarının ilerletilmesi konusunda henüz net bir siyasi destek ortaya koyamadı.
Ekim 2025'te uluslararası örgütlerden oluşan bir koalisyon, Malta hükümetinin yürüttüğü ulusal istişareler sürecinde bir öneri paketi sundu. Paket, Medya Özgürlüğü ve Gazeteci Güvenliği Ulusal Eylem Planı'nın oluşturulmasını ve gazetecilere yönelik koruma mekanizmalarının güçlendirilmesini içeren geniş kapsamlı tedbirler öngörüyordu.
Ancak istişareler 31 Ekim 2025'te sona erdikten sonra herhangi bir açıklama yapılmadı. Altı ay sonra, 16 Nisan'da yetkililer yalnızca önerilerin hâlâ incelenmekte olduğunu ve gelecekteki adımların değerlendirme sonrasında belirleneceğini bildirdi.
Avrupa düzeyinde de denetim arttı. Avrupa Komisyonu'nun 2025 Hukukun Üstünlüğü Raporu, Malta'nın gazetecilerin çalışma koşullarını iyileştirmeye yönelik güvenceler konusunda hiçbir ilerleme kaydetmediğini ve resmi belgelere erişim konusunda yalnızca sınırlı ilerleme sağladığını ortaya koydu.
Basın özgürlüğü örgütleri, Komisyon'u bir sonraki değerlendirmesinde daha eleştirel bir tutum almaya ve özellikle Avrupa Medya Özgürlüğü Yasası (EMFA) kapsamındaki yükümlülükler konusunda kendi önerilerini referans noktası olarak kullanmaya çağırdı.
Malta hükümeti, Ağustos 2025'te ulusal yasaları EMFA ile uyumlu hale getirme niyetini gösteren bir yasal bildirim yayımladı. Bu bildirim; medya sahipliği şeffaflığı, devlet reklamları ve kamu hizmeti medya yönetişimi gibi alanları kapsıyordu. Ancak örgütler, somut ilerlemenin sınırlı kaldığını ve reformların durumunun belirsizliğini koruduğunu vurguladı.
Mevcut haliyle önerilen değişiklikler, düzenlemenin yalnızca kısmi bir uygulaması olarak değerlendirildi.
Bir diğer endişe konusu ise gazetecilere yönelik hukuki korumalar oldu. Malta, AB'nin SLAPP karşıtı direktifini yakın zamanda iç hukuka aktarmış olsa da örgütler, yurtiçi ve sınır ötesi davaları kapsayacak şekilde korumaların genişletilmesi dahil olmak üzere daha geniş Avrupa standartlarını karşılamak için ek reformlara ihtiyaç duyulduğunu savundu.
Koalisyon ayrıca uluslararası kuruluşları reform sürecine destek vermeye çağırdı ve Avrupa Konseyi ile AGİT Medya Özgürlüğü Temsilcisi'nden uzmanlık desteği sağlamasını talep etti.
Caruana Galizia'nın öldürülmesinin üzerinden sekiz yıldan fazla zaman geçmesiyle birlikte örgütler, Malta'nın basın özgürlüğü ve gazeteci güvenliğinde uluslararası standartları karşılayacak bir ortam yaratmak için kararlı adımlar atması gerektiğini vurguladı. Örgütler, anlamlı ve etkili reformların hayata geçirilmesi için Malta makamlarıyla iş birliği yapmaya hazır olduklarını yeniden teyit etti.
