Avrupa Gazeteciler Federasyonu (EFJ) ve birçok uluslararası basın özgürlüğü kuruluşu, Malta makamlarını uzun süredir ertelenen medya reformlarını derhal öncelik haline getirmeye ve ulusal ile uluslararası sivil toplumla anlamlı ve şeffaf bir iş birliği taahhüdünde bulunmaya çağırdı.
Araştırmacı gazeteci Daphne Caruana Galizia'nın 2017'deki suikasti, gazetecilerin çalışma koşullarının iyileştirilmesi yönünde güçlü bir baskı oluşturmuştu. 2021 yılında tamamlanan kamu soruşturması, devletin bir "cezasızlık ortamı" yarattığını ve gazetecinin korunması için makul adımlar atmadığını tespit ederek devletin "sorumluluğu üstlenmesi" gerektiğine hükmetti.
"Medya ve Gazetecilerin Korunması" başlıklı yasa tasarısı, medyadan gelen eleştiriler nedeniyle Ekim 2022'den bu yana meclis gündeminde bekliyor ve ikinci okuma tartışmasına alınamadı.
Uluslararası medya kuruluşları, geçen yıl 15 Ekim'de bir Medya Özgürlüğü ve Gazeteci Güvenliği Ulusal Eylem Planı kurulmasını önerdiklerini ve Malta'daki tüm gazeteciler için elverişli bir çalışma ortamı oluşturmaya yönelik kapsamlı tavsiyeler sunduklarını hatırlattı.
Başvurunun üzerinden altı ay geçmesine rağmen yetkililer yalnızca tavsiyeleri incelediklerini açıkladı.
Avrupa Komisyonu, 2025 Hukukun Üstünlüğü raporunda Malta'nın "gazetecilerin çalışma ortamını iyileştirmeye yönelik yasal ve diğer güvenceleri benimsemede hiçbir ilerleme kaydetmediğini ve resmi belgelere erişim konusunda sınırlı ilerleme gösterdiğini" tespit etti.
Kuruluşlar bu nedenle Avrupa Komisyonu'nu Malta'nın medya reformlarındaki eylemsizliğini eleştirel bir şekilde değerlendirmeye ve sundukları tavsiyeleri bir sonraki Hukukun Üstünlüğü raporu için referans noktası olarak kabul etmeye çağırdı.
Kuruluşlar açıklamalarında şunları belirtti: "Hükümet, EMFA'nın Ağustos 2025'te tam olarak yürürlüğe girmesinin ardından Malta yasalarını bu düzenlemeyle uyumlu hale getirme niyetini içeren bir yasal bildiri yayımlamış olsa da — medya sahipliği şeffaflığı, devlet reklamcılığı ve kamu hizmeti medya yönetişimi dahil olmak üzere — somut bir ilerleme kaydedilmedi ve bu reformların durumu belirsiz. Mevcut haliyle uygulanması durumunda bu değişiklikler EMFA'nın yalnızca kısmi bir uygulamasını temsil edecektir."
Kuruluşlar ayrıca şu çağrıda bulundu: "Malta yetkilileri, AB SLAPP karşıtı Direktifinin yakın zamanda iç hukuka aktarılmasına ek olarak, Avrupa Konseyi SLAPP karşıtı Tavsiye Kararı'nın belirlediği standartları karşılamak ve yargısal korumayı hem yurt içi hem de sınır ötesi SLAPP davalarına genişletmek için ilave yasal reformlar yapmalıdır."
Kuruluşlar, Avrupa Konseyi ve AGİT Medya Özgürlüğü Temsilcisi'ni gelecekteki reformların planlanması ve uygulanması için tam destek ve uzmanlık sunmaya davet etti.
Açıklamayı Gazetecileri Koruma Komitesi (CPJ), Avrupa Basın ve Medya Özgürlüğü Merkezi (ECPMF), Avrupa Gazeteciler Federasyonu (EFJ), Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) ve Uluslararası Basın Enstitüsü (IPI) imzaladı.
