Avrupa Konseyi'nin insan ticareti üzerine hazırladığı rapor, Malta'da istihdam ajansları ve yüksek riskli sektörlere yönelik iş yasası uygulamalarının 'zayıf' olduğunu ortaya koydu.
Rapor; Malta'yı göçmen işçileri kapsayan mevzuatı gözden geçirmeye, özel istihdam ajansları üzerindeki denetimi artırmaya ve kötü niyetli işverenleri ihbar etmeyi daha güvenli ve etkili kılacak prosedürler oluşturmaya çağırdı.
Belgede ayrıca Malta'nın bu sorunla mücadele için kaynaklarını güçlendirmesi gerektiği belirtildi. Raporda iş müfettişi ve fon eksikliğine, ayrıca gözaltı merkezlerinde ya da açık merkezlerde kalan göçmen ve sığınmacıların yeterince taranmadığına dikkat çekildi.
Rapor, yetkililerden insan tacirlerinin mal varlıklarına el koyarak bu fonlarla mağdurlara tazminat ödenmesini de talep etti. Belgede son beş yılda hiçbir insan ticareti mağdurunun tazminat almadığı hatırlatıldı.
'Aşırı uzun süren mahkeme süreçleri'
İnsan Ticaretine Karşı Eylem Uzmanlar Grubu (GRETA) tarafından yayımlanan raporda, mahkeme süreçlerinin 'aşırı uzun' olduğu da vurgulandı. Rapor yetkilileri, dava sürelerinin 'makul' düzeyde tutulmasını sağlamaya çağırdı.
Malta makamları 2021-2024 döneminde, ikisi çocuk olmak üzere 62 'şüpheli' insan ticareti mağduru tespit etti. Bu kişilerden 15'i polis tarafından resmi olarak mağdur kabul edildi. Mağdurların büyük kısmı Latin Amerika kökenli olup cinsel sömürü amacıyla ticarete konu oldu.
Rapora göre Asya'dan getirilen şüpheli mağdur sayısında artış görüldü. Ancak bu mağdurlar sosyal hizmetlerden yardım almak istemelerine rağmen polise şikayette bulunmaya daha az meyilli.
Belgeye göre Malta'da yaklaşık 130.000 göçmen işçi bulunuyor. Bu işçilerin büyük kısmı Hindistan, Filipinler ve Nepal kökenli; inşaat, otelcilik ve ev hizmetleri gibi düşük ücretli sektörlerde çalışıyor.
Rapor ayrıca balıkçı teknelerinde çalışan göçmenlere ilişkin 'endişelerini' dile getirdi.
Belgede 2022'deki platform işçilerine asgari ücret güvencesi sağlayan yasal değişiklikler ve 2024'te geçici istihdam ajanslarının kayıt zorunluluğunu getiren yasa olumlu karşılandı. Ancak uygulamanın hâlâ yetersiz kaldığı belirtildi.
İnsan ticareti farkındalığını artırma ve personeli bu konuda eğitme çabalarına karşın, mağdurları tespit etme yöntemleri sahadaki yetkililer ve sivil toplum kuruluşu çalışanları arasında yeterince bilinmiyor.
'İş denetimleri çok nadir'
Rapor şu ifadeleri kullandı: 'Müfettiş eksikliği nedeniyle iş denetimleri çok nadir yapılıyor ve göçmen kabul ya da gözaltı merkezlerinde sistematik bir savunmasızlık taraması bulunmuyor.'
Raporda bazı iyileşmelerin de altı çizildi. Mağdurlara yönelik özel bir güvenli evin açılması ve devlet finansmanının artırılması bu gelişmeler arasında sayıldı. Ancak mağdurların iş bulmakta hâlâ zorlandığı, psikolojik destek sunan sivil toplum kuruluşlarına ise yalnızca 'sınırlı finansman' ayrıldığı belirtildi.
GRETA, tacirlerin mağdurları işe almak ve sömürmek için interneti giderek daha fazla kullandığını vurgulayarak Malta'nın çevrimiçi insan ticareti karşıtı faaliyetleri artırması gerektiğini ifade etti. Bu faaliyetler arasında tacirleri tespit etmek ve mahkemede kullanılacak deliller toplamak için 'çevrimiçi örtülü operasyonların' başlatılması öneriliyor.
Rapora göre devlet ayrıca soruşturmalar için dijital araçlar geliştirmeli ve bilişim şirketleri ile internet servis sağlayıcılarıyla iş birliğini güçlendirmeli.
Belge, Malta'nın son yıllarda insan ticaretiyle mücadele için bir dizi adım attığını da kaydetti. Ülkenin ilk insan ticaretiyle mücadele stratejisi 2024'te hayata geçirildi. Aynı yıl hükümet, 2024-2030 dönemini kapsayan Ulusal İnsan Ticaretiyle Mücadele Stratejisi'ni başlattı.
