Tarihte bugün, 1566 yılında St. John Şövalyeleri, Malta'nın başkenti Valletta'nın temel taşını attı.
Stratejik savaş teknolojisindeki gelişmeler, Malta'nın ortaçağ savunma sistemini geçersiz kılmıştı. Büyük Kuşatma'nın ardından, Ocak 1566'da Şövalyeler, gelecekteki Türk saldırılarına dayanabilecek yeni bir şehir inşa etmek için yabancı güçlerden yardım istedi.
Papa, Fransa Kralı, İspanya Kralı II. Felipe ve Portekiz Kralı Sebastian cömert destek sağladı. Papa IV. Pius ayrıca mimarı Francesco Laparelli'yi Malta'ya gönderdi. Laparelli, Michelangelo'nun asistanı olarak şehir planlaması ve askeri savunma konusunda geniş deneyime sahipti.
Şövalyeler sadece bir ay önce adayı terk etmeyi düşünmüş olmasına rağmen, artık Türk saldırısı tehdidine ve adayı tahkim etmenin devasa zorluğuna rağmen Malta'ya kalıcı olarak bağlılıklarını ilan etti.
Valletta kapısının üzerindeki bir kitabe, yeni şehrin Şövalyelerin ve Malta halkının ortak iyiliği ile Hristiyan Avrupa'nın savunması için inşa edildiğini ilan ediyordu. Valletta'nın kuruluş töreni, Şövalyeler ile Malta halkı arasındaki ilişkide bir dönüm noktası oldu.
Sceberras Dağı'nda temel taşının atılması için hazırlıklar yaklaşık iki hafta önce başladı. Çadırlar, pavilyonlar ve kışlalar inşa edildi. Laparelli ve ekibi, alanı molozlardan, siperlerden ve kuşatma sırasında düşen Türk askerlerinin mezarlarından temizlemek için gece boyunca çalıştı.
28 Mart 1566 sabahı Büyük Üstat, Malta Piskoposu Domenico Cubelles, Conventual Kilisesi Baş Rahibi Antonio Cressino ve Şövalye üyeleri Vittoriosa'dan görkemli bir alay eşliğinde yola çıktı.
Din adamları ve papazlar, tarihçi Giacomo Bosio'ya göre İsa Mesih'in çarmıha gerildiği Gerçek Haç'tan yapılmış büyük bir tahta haç taşıdı. St. Elmo Kalesi'nden atılan selamlama toplarıyla karşılanan yetkililer, bugün Zafer Kilisesi'nin bulunduğu yerde kurulan geçici bir sunakta Giovanni Pietro Mosquet'in yönettiği ayine katıldı.
Ardından alanın kutsanması ve adanması gerçekleştirildi. Mosquet önce tüm bölgeyi kutsadı, ardından gelecekteki dört tabyayı azizlere adadı: St. Peter ve St. Paul, St. James, St. John ve St. Michael. Ana kapı ise St. George'a adandı.
Törenin ardından katılımcılar, temel taşının özel olarak hazırlanmış bir çukura yerleştirildiği St. John Tabyası'nın planlanan alanına ilerledi. Ancak bazı kaynaklara göre taş, Porta San Giorgio olarak bilinen ana girişe yerleştirilmiş olabilir.
Taşın tam konumu ne olursa olsun, Laparelli'nin günlüğünde ayrıntılı olarak kaydettiğine göre yeni şehrin temel taşı büyük bir ihtişamla atıldı. Laparelli, Şövalyelerin sekiz köşeli haçının temel taşına kazındığını ve şu Latince kitabenin yazıldığını aktardı:
"St. John Şövalyeleri'nin Büyük Üstadı, en saygıdeğer kardeş Lord Jean de la Valette, son kuşatma sırasında şövalyelerin ve Malta halkının maruz kaldığı tehlikeyi göz önünde bulundurarak, konsey onayıyla ve bu barbarların yeni girişimlerine karşı koymak amacıyla Sceberras Dağı'na bir şehir inşa etmeye karar vermiştir. Rabbimizin 1566. yılı, 28 Mart gününde, Tanrı'nın Kutsal Adı'na yakardıktan ve Kutsal Bakire Ana ile Tarikatın koruyucu azizi Vaftizci Yahya'nın şefaatini diledikten sonra, Egemen Lord Büyük Üstat bu önemli girişime Cennet'in bereketini dileyerek ilk taşı atmış ve armasını kazımıştır. Şehir, buyruğuyla La Valetta Şehri olarak adlandırılacaktır."
Bugün her gün kalabalık ve hareketli olan, her an insanlarla dolu olan bu şehir, bir temel taşı töreni ve kendini adalara ve halkına adamış bir Şövalye Tarikatı ile başladı.
