Yorgen Fenech’in savunma ekibi Cuma günü hüküm sonrası sessizliğini bozdu. Medyaya gönderilen kavgacı mektupta jürinin 8-1’lik beraat kararı savunuldu, jüri üyelerine müdahale iddiaları “kötü niyetli yalanlar” olarak nitelendirildi ve Daphne Caruana Galizia’nın cinayetini kim sipariş etti arayışını sürdüren ailenin üzerine gidildi.
Açıklama, Fenech’in amcası tarafından yaptırılan ve Maltalıların Fenech hakkındaki görüşlerini soran duruşma öncesi kamuoyu yoklamasının muhtemel jüri üyelerine ulaştığını yadsımadı. Bu iddia, 2 Eylül’deki beraat kararından bu yana Malta’yı sarsıyor.
Avukatlar Charles Mercieca, Giannella de Marco ve Gianluca Caruana Curran, mahkemenin konuyu temkin amaçlı Temmuz’daki jüri listesini sessizce değiştirerek ve her jüri üyesine yemin altında anketçilerin kendileriyle temas kurup kurmadığını sorarak ele aldığını savundu.
Avukatların aktardığına göre seçilen ya da seçilmeyen her jüri üyesi “hayır” yanıtını verdi. Savunma ayrıca, yoklama ortaya çıktıktan sonra ne savcılığın ne de ailenin avukatlarının duruşmanın ertelenmesini talep etmediğini vurguladı. Mektup bu durumu endişenin ciddi olmadığı kanıtı olarak gösteriyor.
Sivil toplum ise tam tersi bir sonuca varıyor. Matthew Caruana Galizia, jüri listesi yayımlandıktan sonra Fenech’in kendi amcası tarafından yaptırılan bir anketi işaret ederek “güçlü kanıt” niteliğinde müdahale iddiasında bulundu. Başkanlık eden yargıç, savunmanın bu anketi açıklamamasını eleştirmişti.
Mektubun en çarpıcı bölümü, karara yönelik tepkilerin savcılığın zayıflıklarına, her iki tarafın avukatlarının yetersizliğine, “soruşturmanın altında yatan yolsuzluğuna” ve en cesur iddiaya göre ailenin cinayetten başkalarının sorumlu olduğu gerçeğini kabul etmeyi reddetmesine bağlanıyor.
Yaklaşık dokuz yıldır hesap soran yaslı bir ailenin mücadelesini inatçılık olarak çerçevelemek dikkat çekici bir retorik tercih. Zira gazetecinin kız kardeşi Corinne Vella, annesinin öldürülmesini mümkün kılan dokunulmazlık kültürünün “hükümet tarafından yaratıldığını” söylemiş, Repubblika da soruşturmayı devlete yönelik eleştiriyle “derinlemesine dengesiz nitelikte” olarak tanımlamıştı.
Mektup, “yalan” ve temelsiz iddiaların tekrarı halinde hukuki işlem başlatma hakkını saklı tutarak kapanıyor. Bu uyarı, davaya yönelik inceleme derinleştikçe geldi.
Bu inceleme, jürinin hiç duymadığı bir gerçeğin üzerinde yoğunlaşıyor: Fenech, cinayetle ilgili bildiği konularda açıklama yapması için üç kez cumhurbaşkanlığı affı talep etti. Duruşma yargıcı bu detayı kabul edilemez buldu ve konu Başsavcılığın planladığı temyizin çekirdeğini oluşturuyor.
Aktivistler ve sivil toplum grupları, Fenech’in kendi sorgu kayıtlarına da işaret ediyor. Bu kayıtlarda Fenech’in Melvin Theuma’ya cinayet planını uygulaması için “tamam” dediğini kabul ettiği, bu durumun yeniden yargılama talebi için gerekçe olarak gösteriliyor.
Dikkat çeken bir diğer nokta da Fenech’in yapmadığı şey. 50 milyon euroluk kefaletle serbest kalmadan önce beş yıldan fazla önleyici gözaltında kalan Fenech, tazminat davası açmadı. Gözlemciler bu sessizliği gözaltı koşullarının daha fazla sorgulanmasını engelleme çabası olarak okuyor.
Aile ise davanın kapandığına dair her türlü işareti reddediyor. Cinayetle ilgili kamu soruşturması, dokunulmazlık ikliminden en üst düzey hükümet kademelerine kadar uzanan sorumluluğu devlete yükledi. Buna karşın Daphne Caruana Galizia Vakfı, 26 tavsiyeden yalnızca ikisinin tamamen uygulandığını belirtiyor.
Repubblika ve Occupy Justice öncülüğündeki sivil toplum grupları, dokuz yıldır sürdürdükleri sessiz aylık nöbetleri bırakarak 16 Eylül Çarşamba günü Great Siege Meydanı’nda “nöbet zamanı bitti” başlığıyla kitlesel bir protesto düzenleyecek.
Uluslararası tepki de aynı derecede sert. Avrupa Konseyi’nin özel raportörü Baroness Shami Chakrabarti, Strasbourg’daki bir soruşturmada kararın birçok kişide “tam bir şaşkınlık” yarattığını söyledi ve Malta’nın yüksek düzeyli yolsuzluğa karşı kırılganlığını sürdürdüğünü vurguladı.
Reporters Without Borders “öfkesinin sınırlarını aştığını” belirtirken, Avrupa Parlamentosu’nun hukukun üstünlüğünü izleme grubu bir durum tespit misyonu duyurdu.
Repubblika: ‘Susturulmayacağız’
Hukukun üstünlüğü STK’sı Repubblika, Fenech’in avukatlarının hukuki işlem tehdidine karşı kararlı bir yanıt verdi ve iş insanının Daphne Caruana Galizia’nın cinayetiyle ilgili beraatının ardından susturulmayacaklarını açıkladı.
“Jürinin kararına ve mahkemelerin anayasal rolüne saygı duyuyoruz” diyen Repubblika, “Beraat kararı mahkemede duyulan kanıtları silmez, vatandaşların Yorgen Fenech’in kendisinin polis sorgusu kayıtlarında ve yemin altında verdiği ifadede söylediklerini unutmasını da zorunlu kılmaz” ifadelerini kullandı.
“Avukatlarının müvekkillerini savunma hakkı var” diyen kuruluş, “Bize korkup sessiz kalmamızı bekleme hakları yok” dedi.
STK, hesap soranların yıllardır “hakarete uğradığını, tehdit edildiğini ve dava edildiğini” kaydetti. “Bizi tek tek hedef almaya çalışan herkes bizi susturamayacak, soruların da kaybolmasına engel olamayacak.”
Repubblika, 16 Eylül Çarşamba günü Valletta’da saat 19.00’da yapılacak dayanışma protestosuna yönelik çağrısını yineledi. “Bu hareketi tehditlerle susturabileceklerini düşünenler gelip kendileri görsün” dedi.
