ABD, İsrail ve İran arasındaki süregelen çatışma nedeniyle jet yakıtı arzı daralıyor ve fiyatlar hızla yükseliyor. Yaz sezonunun zirvesine yaklaşılırken, dünya genelinde hava yolculuklarında ciddi aksamalar yaşanabileceği endişesi artıyor.
Birçok havayolu şirketi operasyonlarını kısmaya başladı. Lufthansa, büyük havayolları arasında ilk ciddi kapasite düşürme adımını atarak 27 uçağını yere indirmeyi planladığını duyurdu. Diğer havayolları ise artan maliyetleri karşılamak için yakıt ek ücreti uygulamaya başladı, bilet fiyatlarını artırdı ve bazı seferleri iptal etti.
Sektör kaynakları, yakıt kıtlığının birkaç hafta içinde baş gösterebileceği uyarısında bulunuyor. Küresel petrol ve doğalgaz sevkiyatının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'ndaki aksamalar durumu daha da ağırlaştırıyor.
Krizin etkileri birçok bölgede hissediliyor. Nijerya'da havayolları, Şubat sonundan bu yana yaklaşık yüzde 270 artan yakıt fiyatları istikrara kavuşmazsa operasyonlarını tamamen durduracaklarını açıkladı. Avustralya'da ise büyük bir rafineride çıkan yangın arz sıkıntısını daha da derinleştirdi.
Avrupa'daki havayolları da talep kalıplarında değişiklikler yaşıyor. EasyJet, rezervasyonlarda yavaşlama ve son dakika satın alımlara kayış olduğunu bildirdi. Maliyetler ve kârlılık konusundaki belirsizlik nedeniyle havayolu hisseleri geriledi.
Hükümetler alternatif yakıt kaynakları arayışına girdi ve ithalatı artırma yoluna gitti. Avrupa Birliği, rafineri üretimini artırmak ve ek tedarik güvence altına almak için acil durum önlemleri hazırlıyor. İthalata yüksek bağımlılığı olan ülkeler ise süregelen dalgalanmadan en fazla etkilenen taraflar arasında yer alıyor.
Havayolları, 2026'nın geri kalanında talep ve fiyatlandırma tahminlerinin son derece zorlaştığını belirtiyor. Çatışmanın seyri, küresel havacılığın geleceğini şekillendirmede belirleyici rol oynayacak.
