Arazi Tahkim Kurulu hükümetin alternatif alanları yeterince araştırmadığını ve devam eden yargı sürecine müdahale edildiğini belirtti
Arazi Tahkim Kurulu, RMJ Horse Rescue'ye ev sahipliği yapması planlanan Siġġiewi'deki bir tarlanın hükümet tarafından kamulaştırılmasını iptal etti. Kurul, Arazi Dairesi'nin alternatif devlet arazileri yeterince araştırılmadığı halde çiftçinin arazisinin neden alınması gerektiğini gösteremediğini söyledi.
Çarşamba günü sulh ceza hâkimi Noel Bartolo, Arazi Dairesi, arazi sahibi Dione Farrugia ve RMJ Horse Rescue and Rehabilitation Gönüllü Örgütü'nü ilgilendiren arazi anlaşmazlığının ele alınışını eleştirdi.
RMJ Horse Rescue, 2019'dan bu yana bölgede kurtarılmış ve emekli atlara bakıyor. Bakılan hayvanlar arasında eski Malta Polisi süvari atları ve Marsa hipodromu atları da bulunuyor.
Tarım, Balıkçılık ve Hayvan Hakları Bakanlığı tarafından kötü muamele nedeniyle el konulan atlar da merkeze gönderiliyor.
Barınakta şu anda yaklaşık doksan at bulunuyor ve Malta'da bu işi yapan tek barınak olma özelliğini taşıyor.
Arazi anlaşmazlığında sıkışan bir barınak
Farrugia ailesi, tarla üzerindeki haklarını on yıllardır elinde tutuyordu. 1949'da arazi, hükümete yıllık bir yer kirası karşılığında kullanma hakkı veren uzun vadeli bir anlaşmaya tabiydi.
İngiliz hükümeti araziyi Farrugia'nın büyükbabasından devraldı ve gıda ile malzeme deposu olarak kullandı. O dönemden kalma kulübeler hâlâ ayakta ve şimdi atları barındırmak için yeniden kullanıma sunuldu.
Arazi daha sonra domuz ve kümes hayvanı yetiştirmek üzere geçici bir anlaşmayla başka bir çiftçiye devredildi.
Arazi Dairesi kira ödemelerini üç yıl geciktirdi ve Farrugia hükümeti mahkemeye verdi. 2022'de açtığı davayı kazandı ve arazinin iadesini sağladı.
Araziyi geri almak için gittiğinde ise RMJ'nin araziyi işgal ettiğini gördü.
Hayır kurumu, Farrugia'nın davası hâlâ devam ederken Aralık 2019'da Arazi Dairesi'nden arazinin bir kısmını kullanma izni almıştı.
Farrugia araziyi geri alma hakkını kazandıktan sonra bile daire alanı boşaltmadı ve RMJ orada kaldı.
Farrugia daha sonra RMJ'ye karşı tahliye davası açtı.
Bu dava hâlâ mahkemede iken hükümet devreye girdi. Ekim 2024'te Farrugia'nın arazisini RMJ ve bakımındaki atlar için güvence altına almak amacıyla 351.286 euro bedelle kamulaştırdı.
Yasa talep ettiğinden standart değil
Kurul, hayvan refahının kuşkusuz kamu yararına hizmet edebileceğini söyledi. Barınağın, el konulan atların rehabilitasyonu, terk edilmiş hayvanların kurtarılması ve eğitim programları sunması yoluyla daha geniş topluma da fayda sağladığını belirtti.
Tesisin gönüllü bir kuruluş tarafından işletilmesi tek başına kamulaştırmanın kamu amacını ortadan kaldırmıyor.
Kurul'a göre sorun başka yerdeydi: Devlet, bu belirli parselin neden alınması gerektiğini nesnel ve somut bir şekilde göstermeliydi.
Bu noktada Arazi Dairesi'nin savunması çözülmeye başladı.
Tarım, Balıkçılık ve Hayvan Hakları Bakanlığı'nda daimi sekreter Charlo Camilleri ve Arazi Dairesi'nin vekil baş memuru noter Marisa Grech, çevredeki devlet arazilerinin alternatif olarak değerlendirilmediğini doğruladı.
Bu kanıt, 27 Eylül 2024 tarihli bakanlık mektubuyla çelişiyordu. Mektupta Farrugia'nın tarlası, at merkezi olarak hizmet verecek yeterli yapıya sahip belirli büyüklükte tek alan olarak tanımlanıyordu.
Camilleri ayrıca Farrugia'nın arazisinin, yaklaşık 90 atın taşınmasının getireceği zahmet ve masraftan RMJ'yi korumak için neredeyse otomatik bir tercih olarak ele alındığını ifade etti.
Kurul bu duruma ikna olmadı ve RMJ'nin daha önce Naxxar'daki bir alandan taşınmak zorunda kaldığını, çünkü malik Victor Vella'nın kiracılık yükümlülüklerini ihlal ederek onu alt kiraladığını hatırlattı.
Bu deneyim, barınağın taşınmasının kesinlikle mümkün olduğunu gösterdi.
Keşfedilmemiş alternatifler
Kurul, RMJ'nin Naxxar'daki arazide kalmasına izin verebilecek alternatiflerin takip edilmemesine özellikle sert çıktı.
Daire, hükümetin Vella'yı kiracılık yükümlülüklerini ihlal ettiği için tahliye etmek için neden harekete geçmediğini açıklayamadı.
Arazi geri alındığında RMJ'ye serbestçe verilebilirdi.
Kurul, "RMJ'nin tek bir atı bile taşımasına gerek kalmazdı!" diye belirtti.
Kurul ayrıca Vella'nın daha sonra RMJ'nin taşınmasını önleyebilecek şekilde araziyi kullanma iznini resmileştirmek için Daire'ye başvurduğunda Daire'nin bu başvuruya karşı çıktığını kaydetti.
Her iki seçenek de takip edilseydi, RMJ'nin rahatsız edilmesine, hele Farrugia'nın tarlasının alınmasına gerek kalmazdı.
Kurul daha sonra Siġġiewi alanının nasıl seçildiğine odaklandı.
En çarpıcı bulgu, "bilgeliğiyle" Tal-Providenza arazisinin RMJ'nin kullanımı için uygun olduğuna karar veren yetkilinin, bu sonuca nasıl ulaştığını somut ve soyut olmayan şekilde anlatmak üzere dinlenmemiş olmasıydı.
Görüş, resmi bir çalışmayla değil, dahili bir e-postada ifade edilmişti.
Kurul, "Bu, özellikle özel arazinin alınmasının söz konusu olduğu durumlarda bir kamu otoritesinin görevlerini yerine getirme biçimi kesinlikle değildir." diye gözlemledi.
Mahkemeleri bertaraf etme zamanlaması
Kurul zamanlamaya da olumsuz baktı.
Eylül 2024 tarihli mektup, kamulaştırmanın amaçlarından birinin Farrugia ile RMJ arasındaki devam eden tahliye davasını sona erdirmek olduğunu açıkça ortaya koyuyordu.
O zamana kadar hükümetin araziyi elinde tutma hakkı konusundaki daha önceki dava, devlet aleyhine sonuçlanmıştı.
Hâlâ devam eden tek dava, Farrugia'nın RMJ'ye karşı açtığı tahliye davasıydı; kamulaştırmanın ortadan kaldırmayı amaçladığı dava buydu.
Kurul, bunun "hâlâ devam eden yargı işlemlerine haksız müdahale niteliğine yaklaştığını" tespit etti.
Kurul kamulaştırmayı iptal etti ve hükümetin 2024'te Farrugia'nın tarlasını alma kararının kamu amacı veya kamu yararı için alınmadığına hükmetti.
