Malta, AB'de yenilenebilir elektrik payı en düşük üçüncü ülke
2026 yılının ikinci çeyreğinde Malta'da üretilen elektriğin yüzde 24,5'i yenilenebilir kaynaklardan karşılandı.
Malta, yenilenebilir elektrik üretiminde AB'nin belirgin şekilde gerisinde kalmaya devam ediyor. Ülkenin ithal enerjiye olan ağır bağımlılığı, uluslararası petrol fiyatlarındaki oynaklık nedeniyle yeniden tartışma konusu olurken bu durum daha da önem kazandı.
Eurostat'ın cuma günü yayımladığı yeni verilere göre, 2026 yılının ikinci çeyreğinde Malta'da üretilen elektriğin yüzde 24,5'i yenilenebilir kaynaklardan oluştu.
Daha düşük pay kaydeden tek ülkeler yüzde 19,8 ile Slovakya ve yüzde 20,9 ile Çekya oldu.
Kıyasla, çeyrek boyunca AB genelinde elektriğin yüzde 54,1'i yenilenebilir kaynaklardan üretildi. Bu da Malta'nın payının AB ortalamasının yarısından az olduğu anlamına geliyor. AB ortalaması, 2025 yılının aynı döneminde kaydedilen yüzde 54,3'e kıyasla hafif bir düşüş gösterdi.
Sıralamanın diğer ucunda Letonya, elektriğinin yüzde 97,7'sini yenilenebilir kaynaklardan üretti. Ardından yüzde 94,3 ile Danimarka ve yüzde 92,2 ile Hırvatistan geldi.
Güneş enerjisi Avrupa'da giderek önem kazanıyor
Güneş enerjisi, AB genelinde yenilenebilir elektriğin en büyük kaynağı haline geldi ve ikinci çeyrekte yenilenebilir elektrik üretiminin yüzde 41,6'sını oluşturdu.
Payı, geçen yılın aynı çeyreğindeki yüzde 37'den belirgin şekilde arttı.
Rüzgar yüzde 27,7 ile ikinci sırada yer aldı, hidroelektrik ise yüzde 22,6'yı oluşturdu. Biyokütle gibi yenilenebilir yakıtlar yüzde 7,7 katkı sağlarken, jeotermal ve diğer yenilenebilir kaynaklar kalan yüzde 0,4'lük dilimi oluşturdu.
Eurostat, verilerin AB Yenilenebilir Enerji Direktifi kapsamında ilerlemenin izlendiği brüt elektrik tüketimindeki yenilenebilir enerji payı yerine net elektrik üretimindeki yenilenebilir payını ölçtüğünü belirtiyor.
Buna rağmen Malta'nın AB sıralamasında en altlarda yer alması, ülkenin enerji sektörü için özellikle önemli bir döneme denk geliyor.
Malta ithal enerjiye karşı yüksek derecede savunmasız
Veriler, Malta'nın uluslararası enerji piyasalarına maruziyetine yeni bir boyut ekliyor.
Eurostat'ın son verilerine göre Malta, 2025'te enerji ürünlerinde gayri safi yurt içi hasılanın yüzde 5,4'üne denk gelen net bir ticaret açığı kaydetti. Bu oran AB'de en yüksek seviye.
Ülke ayrıca petrol ihtiyacını neredeyse tamamen ithalata bağlı olarak karşılıyor. 2024'te net ithalat, Malta'nın petrol ihtiyacının yüzde 99,6'sını oluşturdu ve bu durum ülkeyi Avrupa'nın en fazla petrol ithalatına bağımlı ekonomileri arasına yerleştirdi.
Yerli yenilenebilir elektrik üretiminin görece düşük payı, neredeyse tam petrol ithalat bağımlılığı ve büyük enerji ticaret açığının bir araya gelmesi, Malta'nın uluslararası enerji piyasalarındaki hareketlere olan kırılganlığını gözler önüne seriyor.
Bu kırılganlık, Orta Doğu'daki çatışma ve Hürmüz Boğazı çevresindeki aksaklıklar nedeniyle bu yıl uluslararası petrol fiyatlarında yaşanan keskin artışla birlikte yeniden gündeme geldi.
Enerji şoku Avrupa ekonomisine baskı yapıyor
Yüksek enerji fiyatlarının etkisi Avrupa para politikası üzerinden de hissediliyor.
10 Eylül'de Avrupa Merkez Bankası, üç ana faiz oranını 25 baz puan artırdı. Banka, Orta Doğu'daki çatışmanın enflasyonist baskıları sürdürmeye devam ettiğini ve enflasyonun uzun bir süre yüzde 2'lik hedefinin üzerinde kalmasının beklendiğini açıkladı.
Mevduat tesisinde faiz oranı yüzde 2,50'ye, ana refinansman işlemleri oranı yüzde 2,65'e ve marjinal borçlanma tesisinde oran yüzde 2,90'a yükseldi.
ECB, manşet enflasyonun 2026'da ortalama yüzde 3, 2027'de yüzde 2,5 ve 2028'de yüzde 2,1 olmasını bekliyor. Kurum, gelecekteki kararların gelen ekonomik ve finansal verilere bağlı kalacağını ve önceden belirlenmiş bir faiz yolu taahhüdünde bulunmadığını vurguladı.
Malta için uluslararası enerji şoku, ekonominin ithal enerjiye bağımlılığı ve hükümetin tüketicileri uluslararası enerji fiyatlarındaki dalgalanmalardan korumaya devam etme kararı göz önüne alındığında özellikle önem taşıyor.
Maliye Bakanı Clyde Caruana, yılın başlarında BusinessNow.mt'ye yaptığı açıklamada hükümetin petrol fiyatlarındaki dalgalanmalara rağmen enerji fiyat istikrarına bağlı kaldığını söyledi.
Malta, 2026'da enerji destek önlemleri için 172 milyon euro bütçe ayırdı; bu tutar 2025'te öngörülen 152 milyon euroya kıyasla daha yüksek. 2022'de başlatılan sübvansiyonlar, hane halklarını ve işletmeleri elektrik fiyatlarındaki artışlardan korumak için kullanıldı.
