2026 AB Adalet Skor Tablosu'na göre Malta, adalet sistemine çoğu AB ülkesinden daha fazla harcama yapıyor, ancak karar verme hızında en yavaş ülkelerden biri olmaya devam ediyor.
27 AB üye ülkesinin tamamındaki mahkemelerin verimliliğini, kalitesini ve bağımsızlığını karşılaştıran yıllık rapor, Malta'nın büyük dava birikintileri ve vatandaşlar ile işletmeler için uzun bekleme süreleriyle boğuşmaya devam ettiğini gösteriyor.
Raporda Malta'nın, kişi başına düşen adliye harcamalarında en yüksek seviyelerden birine sahip olduğu belirtildi. Ancak ülke, AB'de ilk derecede idari davaları çözümlemek için gereken en uzun tahmini süreyi bildiren ülke oldu; yargılamalar emsallerinin önemli ölçüde üzerinde seyrediyor.
Medeni ve ticari davalarda Malta AB'nin en alt sıralarında yer alıyor; davaların çözümü ortalama 500 gün sürüyor. Bu konuda Malta'dan daha yavaş olan ülkeler yalnızca Yunanistan, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ve bazı durumlarda İtalya.
Rapor, Malta'nın ilk derecede idari davaları çözümlemede en uzun süreyi alan ülke olduğunu ortaya koydu. 2024 yılında her bir davanın çözümü ortalama 1.600 gün sürdü. Bu, aynı yıl her bir davayı 100 günden kısa sürede çözen en hızlı ülke İsveç ile keskin bir tezat oluşturuyor.
Tüm bunlar, hem Malta hem de İsveç'in en az gelen dava sayısına sahip ülkeler arasında yer almasına rağmen yaşanıyor.
Ayrıca raporda, 2024 yılında Malta'nın idari davaları çözme hızının, 10 yıl öncesine, 2014 yılına kıyasla yarı yarıya daha yavaş olduğu gösteriliyor.
Cezai alanda da verimlilik sorunları devam ediyor. Rapora göre Malta, kara para aklama davalarının sonuçlanmasının ortalama üç yıldan fazla sürdüğü yalnızca üç üye ülkeden biri. Malta'dan daha yavaş olan ülkeler yalnızca Romanya ve Yunanistan.
Az yargıç, çok avukat
Rapor ayrıca Malta'nın AB'de 100.000 kişi başına en düşük yargıç sayılarından birine sahip olduğunu tespit etti. Buna karşılık, hukuk piyasası oldukça doymuş durumda. Ülke, kişi başına en yüksek avukat sayılarından birine sahip.
2024 yılında Malta'da her 100.000 kişiye karşılık 300'den fazla avukat düşerken, bu sayı yargıçlar için 10'dan azdı.
Malta ayrıca hem mahkemeler hem de savcılık birimleri tarafından dijitalleşmede geride kalıyor - neredeyse en altta. Yalnızca Yunanistan daha kötü durumda.
Elektronik iletişim araçları söz konusu olduğunda ise Malta son sırada yer aldı.
Ülke, mahkeme süreçlerine yardımcı olması için yapay zeka kullanımında da geride kalıyor.
Ancak her şey kötü değil
Pek çok soruna rağmen rapor, bazı mükemmellik alanlarını da vurguluyor. Malta, belirli tüketici davalarında uygun vatandaşlara dava masraflarının %100'ünü karşılayan sağlam bir adli yardım sistemi sunuyor.
Malta ayrıca, disiplin tedbirlerinin yargısal denetime tabi olmasını ve avukat-müvekkil gizliliğinin büyük ölçüde garanti altına alınmasını sağlayan, hukuk mesleğini koruyan güvenceler için neredeyse mükemmel bir puan (9,5) aldı.
Rapor ayrıca Malta'nın, Estonya, İspanya, Letonya ve Slovakya ile birlikte, ilk derece mahkemelerinde - cezai, hukuki, ticari ve idari adalet alanlarında - engelli kişilerin erişebileceği eksiksiz bir dijital çözüm yelpazesi sunan yalnızca beş AB ülkesinden biri olduğunu ortaya koyuyor.
Bu önlemler, engelli bireylerin çevrimiçi kararlara erişebilmesini, mahkeme harçlarını elektronik olarak ödeyebilmesini ve hukuki süreçlere katılmak için video konferans gibi uzaktan iletişim teknolojilerini kullanabilmesini sağlıyor.
Uygun vatandaşlar ayrıca adli yardım için çevrimiçi başvuru yapabiliyor ve devam eden davalarına ilişkin elektronik dosyaları ve belgeleri görüntüleyebiliyor.
Öte yandan, yargıya duyulan kamu güveni AB ortalamasının ortasında seyrediyor. Maltalıların yaklaşık yarısı, mahkemelerin ve yargıçların bağımsızlığını 'oldukça iyi' veya 'çok iyi' olarak algılıyor.
