Malta'da mavi kıyafet ve ayakkabı geri dönüşüm kutularının üçte biri, artan maliyetler ve küresel tekstil endüstrisindeki sorunlar nedeniyle sokaklardan kaldırıldı. On yıldır bu geri dönüşüm projesini yöneten RefabLightblue Partnership, 162 kutudan 59'unun toplandığını, geriye kalan 103 kutunun ise hizmet vermeye devam ettiğini doğruladı.
Kutuların kaldırılması 12 farklı yerel yönetim bölgesini etkiledi. Bu bölgeler Paola, Siġġiewi, Naxxar, Dingli, Rabat, Luqa, Mqabba, Ħal Safi, Cospicua, Santa Luċija, Xgħajra ve Għaxaq olarak sıralanıyor. Gozo adasında ise şu anda hiçbir geri dönüşüm kutusu bulunmuyor.
Şirket, projenin tamamen durdurulduğuna dair iddiaları yalanlayarak, çekilmelerin sadece belirli bölgelerle sınırlı olduğunu vurguladı. Times of Malta'ya konuşan bir sözcü, bu kararın hizmeti terk etme girişimi olmadığını, şirketin artık tek başına kaldıramayacağı operasyonel ve finansal baskılar nedeniyle alındığını belirtti.
Sözcü, küresel tekstil geri dönüşüm sektörünün son aylarda "eşi benzeri görülmemiş bir krizle" karşı karşıya kaldığını söyledi. Bu durumun adada ulaşım ve lojistik maliyetlerinde "dramatik bir artışa" yol açtığını belirten sözcü, uluslararası hammadde piyasalarındaki çöküşle birleşen bu maliyetlerin ekonomik faaliyetleri sürdürülemez hale getirdiğini sözlerine ekledi.
Şirket finansal kayıplar yaşasa da "rolünü terk etmeyi asla amaçlamadığını" ve "krizin tüm ekonomik yükünü uzun süredir tek başına sırtlandığını" vurguladı. Sözcü, Malta'nın kıyafetlerin yeniden kullanımı ve geri dönüşümü projesi gibi "stratejik bir çevresel varlığı" kaybetmesinin büyük bir utanç kaynağı olacağını dile getirdi.
Şirket, kutuların daha çabuk dolması ve daha sık boşaltılması gerektiği için işletme maliyetlerini artık tek başına karşılayamayacağını açıkladı. Sözcü, "Bu sorunu defalarca dile getirdik, ancak Marsascala ve Tarxien yerel yönetimleri dışında neredeyse kimse bu hedefe ulaşmamız için bize destek olmadı" dedi.
Sözcü, Fransa, İtalya ve Almanya gibi bazı ülkelerin tekstil toplama işlemlerine yardımcı olmak için hükümetten finansal destek aldığını belirterek, Malta'nın da benzer bir yaklaşım benimsemesini umduklarını söyledi. Malta'nın çevresel hedeflerini tutturamaması durumunda Avrupa Birliği ile "sorun yaşamaması" için aynı adımı atması gerektiğini vurguladı.
Sözcü, 1 Ocak 2025'te yürürlüğe giren ve üye devletleri tekstilleri genel atıklarla birlikte bertaraf etmek yerine ayrı toplamaya zorlayan Avrupa Birliği 'Atık Çerçeve Direktifi'ne de dikkat çekti.
"Tekstil atık yönetimi artık tek bir özel işletmenin finansal fedakarlığına dayandırılamaz" diyen sözcü, şirketin yerel ve bölgesel konseyler, Çevre ve Kaynaklar Otoritesi (ERA), WasteServ ve ilgili bakanlıklarla görüşmelere başladığını açıkladı. Sözcü, "Amacımız talepte bulunmak değil, birlikte ortak bir yol bulmak" ifadelerini kullandı.
Sözcü ayrıca ülkedeki kullanılmayan kıyafetlerin büyük bir kısmının hala siyah poşetlere konularak mavi kutular yerine doğrudan çöp sahalarına gönderildiğini belirtti.
Toplanan kıyafetler Żebbuġ'daki bir depoya götürülüyor ve burada çalışanlar, kutulara konulmaması gereken atıkları yeniden kullanılabilir veya geri dönüştürülebilir malzemelerden ayırıyor. Giyilebilir ve "yarı işlenmiş" tekstil ürünleri yurt dışındaki alıcılara ihraç edilirken, karışan atıklar yerel olarak bertaraf ediliyor. İşlenmemiş başka bir grup ise tekstil atıklarını işlemek için lisanslı denizaşırı depolara gönderiliyor.
Şirket kurucusu Ciro Ascione, 2020 yılında Times of Malta'ya verdiği bir röportajda, Napoli'den Malta'ya taşındıktan sonra bu ayırma operasyonunu kurduğunu anlatmıştı. O dönemde Ascione, kullanılamaz durumdaki eşyaların Dubai ve Tunus'taki şirketlere gönderildiğini, bu şirketlerin ürünleri cinsiyet, yaş grubu ve mevsime göre ayırdıktan sonra Orta Afrika gibi bölgelerde ucuza sattığını belirtmişti. Giyilemeyecek kadar yıpranmış eşyalar paspas bezine dönüştürülürken, oyuncak gibi yeniden kullanılabilir ürünler ise ihtiyaç sahiplerine yardım eden kuruluşlara bağışlanıyordu.
