Malta'da insanlar daha memnun hissediyor ancak bu ilerlemenin altında artan gerginlik, zaman baskısı ve çevresel stres gizleniyor. Wellbeing INDEX Projesi'nin son verileri bu tabloyu gözler önüne serdi.
Malta, Dünya Mutluluk Raporu'nun üç yıllık ortalama yaşam değerlendirmesinde beş basamak yükselerek 43. sıraya çıktı. AB içinde yaşam memnuniyetinde üç basamak ilerleyerek 12. sıraya yükseldi. Hanehalkı büyüklüğüne göre düzeltilmiş gelir 2023'teki 18.940 Euro'dan 2024'te 20.430 Euro'ya yükseldi ve AB ortalamasının yüzde 94,39'una ulaştı.
Kişisel ilişkilerden duyulan memnuniyet, 8,66 ortalamayla Malta'nın en yüksek puan alan refah alanı olmaya devam ediyor. Düzenli olarak aile ve arkadaşlarıyla görüşen katılımcıların yüzde 85'i daha yüksek genel refah bildirdi.
Herkesin herkesi tanıdığından sıkça şikâyet edilen bir ülkede güçlü sosyal bağlar ulusal bir değer olmayı sürdürüyor.
Projenin baş araştırmacısı ekonomist Marie Briguglio, "Aynı zamanda bulgular bu gücün sınandığını gösteriyor" dedi. Briguglio verileri Natalia Mangion ile birlikte Uluslararası Mutluluk Günü etkinliğinde Parlamento'ya sundu.
Etkinlikte Malta Toplum Refahı Vakfı kurucusu ve başkanı Marie-Louise Coleiro Preca, Meclis Başkanı Anglu Farrugia, Ekonomi Bakanı Silvio Schembri, muhalefetteki meslektaşı Jerome Caruana Cilia, Üniversite Rektör Yardımcısı Valerie Sollars ve Ulusal İstatistik Ofisi Direktörü Matthew Zerafa konuşma yaptı.
MFWS ve Malta Üniversitesi tarafından beş yıl önce başlatılan Wellbeing INDEX Projesi, adanın gayri safi yurt içi hasılanın ötesindeki refah verilerini toplayan bir kaynak olarak hizmet veriyor.
Coleiro Preca, "Refahın yönetişimin, politikanın ve günlük yaşamın merkezine yerleştirilmesi gerekiyor. Ancak böylece kararlarımızın tüm bireylerin tatmin edici ve onurlu bir yaşam sürdüğü bir topluma katkıda bulunmasını sağlayabiliriz" dedi.
Bu endeksten çıkan veriler, Ulusal İstatistik Ofisi'nin her yıl çeşitli göstergeler kapsamında yaklaşık 10.000 kişiyle yaptığı anketlere dayanıyor.
Yaşam Memnuniyetindeki Paradoks
Veriler, insanların yaşamlarını ne kadar memnun değerlendirdikleri ile günlük olarak gerçekte nasıl hissettikleri arasında büyüyen bir uçurum olduğuna işaret ediyor.
Rapora göre yaşam, finans, istihdam, ilişkiler ve zaman kullanımından duyulan memnuniyet 2023'ten 2024'e iyileşti. Ancak duygusal refah tüm göstergelerde geriledi. Daha fazla insan sık sık gerginlik, yalnızlık, karamsarlık ve depresyon bildirirken sakin ve mutlu hissettiğini söyleyenlerin sayısı azaldı. Kadınlar 2024'te erkeklere kıyasla önemli ölçüde daha yüksek olumsuz duygu düzeyleri bildirdi.
Veriler ayrıca zorlukların daha yoğun bir biçimde belirli gruplarda toplandığını gösteriyor. "Mutlak sefalet" içindeki kişi sayısı 2023'teki 8.323'ten 2024'te 4.408'e neredeyse yarı yarıya düşerken bazı gruplar sürekli olarak düşük refahla karşı karşıya kalmaya devam ediyor.
Sağlık durumu kötü olan kişiler en çok etkilenen grup olarak öne çıkıyor — yoksullardan bile daha fazla. Sağlık durumu kötü olan tahminen 18.070 kişi, ulusal ortalamanın neredeyse iki puan altında refah puanı kaydetti.
Temel ihtiyaçları karşılama gücünü ölçen maddi yoksunluk göstergesi de önemli bir kırılma çizgisi oluşturuyor ve 2024'te 42.524 kişiyi etkiliyor.
Zaman Yoksulluğu
Önceki yıla göre artış göstermesine rağmen zaman kullanımı memnuniyeti 6,91 ortalamayla en düşük memnuniyet göstergesi olmaya devam ediyor. Bu durum günlük yaşam üzerindeki artan baskıyı gözler önüne seriyor. Tek ebeveynler ve iki yetişkin-iki çocuklu haneler en düşük puanları kaydederken zaman baskısı artık yüksek gelirli gruplar ve yüksek eğitimli kesimler arasında da ortaya çıkıyor.
Artan Yaşam Koşulları Baskısı
Veriler mahallelerde ve yaşam koşullarında artan bir baskıya da işaret ediyor. 2024'te nüfusun yüzde 34,5'i gürültüye (164.656 kişi) ve yüzde 37,8'i kirliliğe (180.332 kişi) maruz kaldığını bildirdi. Bu oranlar önceki yıla göre artış gösterdi.
Nemli duvarlar ve akan çatı bildirimleri önceki yıla göre yüzde 24 artarak 40.652 kişiyi etkiledi. Mahalle suçlarıyla ilgili endişeler ise yüzde 35,96 artarak 46.664 kişiye ulaştı.
Sorunlu Sosyal Medya Kullanımı
Bir diğer uyarı işareti dijital refah alanından geliyor. Proje, Malta'da gençler arasında dünya rekoru düzeyinde sorunlu sosyal medya kullanımı tespit edildiğini vurguluyor. Bu durum düşük yaşam değerlendirmesi ve sinirlilik, gerginlik, uyku güçlükleri gibi psikolojik şikâyetlerle güçlü bir bağlantı taşıyor.
Briguglio, yaşam memnuniyetinin yüksek olduğunu, kişisel ilişkilerin güçlü olduğunu ve uluslararası sıralamaların iyileştiğini belirterek şunları söyledi: "Zaman yoksulluğu, çevre kalitesi ve duygusal refah, normalde çok iyi olan yaşam kalitemizi kısıtlıyor. Bir ulus olarak sağlık durumu kötü olan bireylere, maddi yoksunluk yaşayanlara yardımcı olacak refah müdahaleleri geliştirmemiz ve gençler arasındaki sorunlu sosyal medya kullanımını ele almamız gerekiyor."
"Malta ilerleme kaydediyor ama bu ilerlemenin en çok zorluk çekenler tarafından da hissedilmesi gerekiyor" diye ekledi.