Malta Kalkınma Bankası (MDB), Malta'daki binaların daha çevreci hale getirilmesi için işletmelere finansman desteği sunan sürdürülebilirlik programlarını yürütüyor. Bu programlar kapsamında uygun şartları taşıyan işletmeler, enerji verimliliği yüksek ekipman alımından kapsamlı rehabilitasyon projelerine kadar pek çok yeşil dönüşüm yatırımını finanse edebiliyor.
Mtarfa'da bulunan eski Kraliyet Donanma Hastanesi, uzun süredir atıl durumdaydı. Yıllarca okul olarak kullanılan bina, okulun taşınmasının ardından sessizliğe bürünmüş ve Malta'daki pek çok eski kurumsal yapı gibi orijinal amacını yitirmişti. Ancak bina unutulmadı ve ilgili makamlardan alınan rehabilitasyon ve dönüştürme izinleriyle bu yıl Haileybury Malta olarak yeniden faaliyete geçti.
Bu projeyi dikkat çekici kılan nokta, sadece binanın yeniden canlandırılması değil, rehabilitasyon sürecindeki sürdürülebilir yatırımları desteklemek için kullanılan finansal mekanizma. MDB, Sürdürülebilirlik için Garantili Ortak Kredi Programı (GCLS-S) aracılığıyla projeye 10 milyon euro kaynak aktardı. Bu tutarın 5 milyon eurosu bankanın kendi ortak finansmanından, kalan 5 milyon eurosu ise bir ticari bankadan sağlandı; MDB ayrıca ticari bankanın riskinin bir kısmını da garanti altına aldı.
Söz konusu yapı, MDB'nin kendi kredilerini, ticari banka finansmanını ve Avrupa Yatırım Fonu (EIF) destekli garantiyi bir araya getirerek, ölçülebilir çevresel sonuçlar sunan yeşil projelerin hayata geçmesini sağlıyor. Mtarfa projesi, bu mekanizmanın nasıl çalıştığına dair büyük ölçekli bir örnek teşkil ediyor.
Projenin Enerji Performans Sertifikası'na göre, binanın birincil enerji kullanımının eskiye oranla yaklaşık yüzde 75 azalması öngörülüyor. Bu düşüşü sağlayan önlemler arasında güneş panelleri, merkezi kontrollü yüksek verimli klimalar, enerji tasarruflu su ısıtma sistemleri ile hareket sensörleri ve zamanlayıcılarla kontrol edilen aydınlatmalar yer alıyor. MDB'nin değerlendirmeleri, projenin Avrupa Yatırım Bankası destekli finansman ve Avrupa Yatırım Fonu Sürdürülebilirlik Garantisi'nin ilgili yeşil kriterlerini karşıladığını ortaya koydu.
Benzer finansal destekler, farklı ölçeklerdeki işletmeler için de mevcut. Isıtma ve soğutma sistemini yenileyen bir butik otel, engelsiz erişim ekleyen bir ofis veya daha verimli ekipmanlara geçen bir fabrika, uygunluk ve kredi şartlarını karşılaması durumunda MDB'nin sürdürülebilirlik programları kapsamında garanti alabiliyor. Küçük projeler, MDB'nin ticari bankaya garanti verdiği ve vadesi 10 yıla kadar çıkabilen KOBİ Sürdürülebilirlik Garanti Programı'na dahil olabiliyor. Daha büyük projeler ise MDB ortak finansmanı ile ticari banka payının bir kısmına verilen garantiyi birleştiren ve 15 yıla kadar vade sunan Garantili Ortak Kredi Programı'ndan yararlanabiliyor.
Pratik açıdan bu garanti sistemi, borçluya doğrudan nakit vermek yerine kredi veren bankanın riskinin bir kısmını üstleniyor. Bankanın değerlendirmesine ve program koşullarına bağlı olarak bu durum; daha uzun geri ödeme süreleri, daha düşük teminat gereksinimleri veya daha uygun faiz oranları şeklinde borçluya yansıyabiliyor. Desteklenen yatırımlar; iklim değişikliğiyle mücadele ve uyum, döngüsel ekonomiye geçiş, doğal kaynakların sürdürülebilir yönetimi ile bina ve hizmetlerin erişilebilirliğinin artırılmasını kapsıyor. Ayrıca eko-etiket, sürdürülebilir iş modeli veya çevre sertifikasıyla "yeşil" olduğu tescillenen uygun KOBİ'ler de bu programlardan yararlanabiliyor.
Programlar; çoğu sektördeki uygun KOBİ'lere, 500 çalışana kadar olan küçük orta ölçekli işletmelere ve küçük kamu işletmelerine açık. Şu an için APS Bank, Bank of Valletta ve HSBC Bank Malta üzerinden başvurular kabul ediliyor. Yeni kredilerin programa dahil edilmesi için son tarih 19 Nisan 2027 olarak belirlendi. Bu durum, verimlilik artırımı, tarihi bina dönüşümü veya erişilebilirlik yatırımı planlayan işletmeler için sınırlı bir süre olduğu anlamına geliyor.
Uygun yatırım planlayan işletmeler, üç ortak bankadan biriyle doğrudan iletişime geçebileceği gibi, uygunluk konusunda rehberlik almak için MDB'ye [email protected] adresi üzerinden ulaşabiliyor.
