Sanatçılar, Kültür Bakanı Malcolm Paul Agius Galea'nın Fikirler Festivali'ndeki açıklamalarını incitici bulup, göreve geldikten sonraki dönemini “travmatik” olarak nitelendirmesinin ardından istifasını istedi.
Sanatçılar, Kültür Bakanı Malcolm Paul Agius Galea'nın yaratıcılığın belirli “normlara” uyması gerektiği yönündeki sözlerine tepki gösterdi ve bakandan istifa etmesini istedi.
Milliyetçi Parti (PN) milletvekili ve partinin film sektörü sözcüsü Marilena Gauci, konuşmanın bakanın “işinin altından kalkamadığını” gösterdiğini söyledi. Gauci, Facebook'ta yaptığı paylaşımda sanatçıların insanları içinde yaşadıkları topluma dair düşünmeye ittiğini yazdı. Siyasetçilerin de sanatçıların yargılanmadan çalışabilmeleri için gereken desteği vermesi gerektiğini ekledi.
Şarkıcı Kym Pepe, Agius Galea'ya “eşyalarını toplayıp gitmesi” çağrısında bulundu.
Agius Galea, Fikirler Festivali için kaydettiği konuşmada görevdeki deneyimini “travmatik” olarak tanımladı. Tıptan yaratıcılığın merkezde olduğu bir bakanlığa geçişin zorluğundan bahsetti. Sanatçıların doğru ile yanlış arasındaki ayrımı akıllarında tutmaları gerektiğini savundu.
Agius Galea, 30 Mayıs genel seçiminin ardından yapılan kabine değişikliğinde kültür portföyünü aldı. 3 Haziran'da Castille'de Başbakan Robert Abela ile görüştükten sonra başı öne eğik şekilde çıktı. Gazetecilere bu göreve getirildiğini ve önünde bir “zorluk” olduğunu söyledi.
Festivalde bakan, büyük kitleleri çeken yapımların neden kamu desteği istediğini de sorguladı. Başarılı etkinliklerin masraflarını kendilerinin karşılayabilmesi gerektiğini savundu. Sanatsal girişimlere yönelik mali desteği kesmeyi planlamadığını söyledi.
İllüstratör Steve Bonello da bakanın istifa etmesi gerektiğini savundu. Facebook paylaşımında sanatsal normlarla ilgili açıklamaları tek tek hedef aldı ve Agius Galea'nın istifasını sunması gerektiğini yazdı.
Besteci ve piyanist Kris Spiteri, bakanın açık sözlülüğünü olumlu karşıladı. Ancak izleyici talebinin sanatçıların ne üreteceğini belirlemesine karşı uyardı. Barok dönemini örnek gösterdi; dönemin normlarını kıran bu üslubun, daha geniş beğeni kazanmadan önce alay konusu olduğunu hatırlattı.
Spiteri, hangi projelerin ticari odaklı olduğunu, hangilerinin Malta'nın özgün yapımlarını desteklediğini görmek için geçmiş fonların gözden geçirilmesini önerdi. Ayrıca duyusal hassasiyeti olan kişiler için uyarlanmış tiyatro ve konser gösterilerine sübvansiyon verilmesi çağrısında bulundu.
Malta Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nde profesör ve sanat koordinatörü olan Raphael Vella, bu sözlerin stüdyolarda ve prova salonlarında uzun saatler geçiren insanları incittiğini söyledi. Vella şöyle dedi: “Öğrencilerimize bu adamın söylediğinin tam tersini öğretmek için elimizden geleni yapan bizleri inciten açıklamalar.”
Momentum genel sekreteri Mark Camilleri Gambin, bakanın tıbbi geçmişine yaptığı göndermeyi ele aldı. Camilleri Gambin, “Sanat, onu yukarı çekmek isteyen bir savunucuyu hak ediyor; hayal gücünden onu arındırmaya çalışan birini değil” dedi.
LGBTİQ hakları aktivisti Ruth Baldacchino, bakanın “çarpık” fikirlerin izleyiciyi etkileyebileceği uyarısını eleştirdi. Queer insanların nasıl konuşulduğuyla bağlantı kuran Baldacchino, normun dışında görülmenin kısa sürede başkalarına zarar veren biri olarak gösterilmeye dönüşebileceğini söyledi.
Komedyen ve oyuncu James Ryder, bakan gruba katılana kadar tiyatro camiasının Footloose finalini Meclis binasının dışında canlandırması gerektiğini espriyle söyledi.
Oyun yazarı ve oyuncu Malcolm Galea ise kendi eserini “norm” ilan etti. Kendisinden daha yaratıcı olan herkesin bu yüzden tehlikeli sayılacağını şakayla ekledi.
Eski İşçi Partisi AP milletvekili Cyrus Engerer, açıklamaları sanata yönelik hükümet sansürüne karşı daha önceki mücadeleyle ilişkilendirdi. Engerer, “2011/2012'de sanata yönelik hükümet sansürüne karşı mücadele ettiğimizi hatırlıyorum; ama 15 yıl sonra yine oraya geri döndük, umarım sadece söylemde” dedi.
Sanat, kültür ve ulusal miras konusunda gölge bakan Justin Schembri, asıl travmanın yaratıcılığın belirli sınırlara uymasının beklenmesinde yattığını söyledi. Sanatçılara kamu desteğini savundu ve Malta'da yalnızca eserlerinden geçinmenin zor olduğunu belirtti.
Oyuncu Steve Hili, bakanın sanatçıların kendilerini dünyanın Tanrı'nın armağanı sandıklarına dair sözleriyle dalga geçti. Fikirlerini net anlatmak için mankini (erkeklere yönelik tek parça mayo) giydiğini espriyle söyledi. Şarkıcı Pawlu Borg Bonaci ise sanatçılardan belirli normlar içinde çalışmalarını istemeyi “kolonoskopi için dişçiye gitmek” ile karşılaştırdı.
Podcast yapımcısı Ricky Caruana, bakanı savunan birkaç isimden biri oldu. Caruana, “Malta'da neredeyse hiç gerçek sanatçı yok” dedi.
PN: Sanatçılarımıza inanıyoruz ve Malta sanatını desteklemeye devam etmek istiyoruz.
Milliyetçi Parti bir açıklamada, bakanın yaratıcılığın belirli “normlara” uymasını istemesi ve sanatçıların kamu fonuna ihtiyaç duyduğuna dair sözleri konusunda endişe duyduğunu bildirdi. Parti, “Sanat; düşünceyi tetikleyen, kuralları sorgulayan ve tartışmayı başlatan özgür bir ifade biçimidir” dedi. Partiye göre bakanın görevi bu özgürlüğü korumak ve sanatçılara yeteneklerini geliştirme fırsatı tanımak.
Parti, Agius Galea'nın görevdeki deneyimini “travmatik” olarak tanımlamasının sanat sektöründen ne kadar koptuğunu gösterdiğini söyledi. Şeffaf kamu fonu çağrısında bulunan parti, bu desteği ülkenin yeteneğine, kimliğine ve kültürüne yapılan bir yatırım olarak niteledi.
