Soruşturmacılar, ağın İspanya'daki 14 paravan şirketin yanı sıra Bulgaristan'da kayıtlı bir şirketi KDV ödemelerinden kaçınarak petrol ürünleri tedarik etmek için kullandığından şüpheleniyor
Malta'lı iş insanı Rodrick Grech, İspanya makamlarının Avrupa Tutuklama Emri çıkarması üzerine şirketinin Santa Venera'daki tesislerinde gözaltına alındı.
Grech, 2021 ile 2024 yılları arasında 153 milyon euro aklamakla şüphelenilen suç ağına yönelik soruşturma kapsamında çarşamba günü polisin mülklerinde arama yaptığı iki Malta'lı şüpheliden biriydi.
Soruşturmacılar, ağın İspanya'daki 14 paravan şirketle birlikte Bulgaristan'da kayıtlı bir şirketi KDV ödemelerinden kaçınarak petrol ürünleri tedarik etmek için kullandığından şüpheleniyor. Şirket yapısının iddiaya göre iki Malta'lı şüpheli, iki İtalyan uyruklu kişi ve bir Bulgar uyruklu kişi tarafından kurulup yönetildiği öne sürülüyor. İspanya'da yerleşik beş şüpheli daha soruşturuluyor.
Suç gelirlerinin, yasa dışı kaynağını gizlemek ve paraya meşru kazanç görünümü vermek amacıyla ikincil şirketler üzerinden aktarıldığı iddia ediliyor.
Perşembe günkü ilk duruşmada Müfettiş Roderick Spiteri, mahkemeye Grech'in 18 Kasım'da Santa Venera'daki Canon Road'da bulunan Six Seven Eight Ltd şirketinin tesislerinde gözaltına alındığını anlattı.
Gözaltı, bir gün önce, 17 Kasım'da düzenlenen Avrupa Tutuklama Emri eşliğinde gelen Schengen uyarısının ardından gerçekleşti. Müfettiş, belgelerin Schengen Bilgi Sistemi aracılığıyla alındığını açıkladı.
Müfettiş, Grech'in gözaltı sırasında polisle işbirliği yaptığını doğruladı. Gözaltının yasallığına itiraz edilmedi; ancak Grech, İspanya'ya teslim edilmeye rıza göstermedi.
Çapraz sorgu sırasında savunma avukatı Edward Gatt, müfettişe Grech'in küçük çocukları olduğunu ve gözaltının ardından onların bakımı için düzenleme yapmak zorunda kaldığını bilip bilmediğini sordu. Müfettiş, durumdan haberdar olduğunu doğruladı.
Savunma bunun ardından kefalet talep etti; savcılık ise buna itiraz etti.
Savcılık, Avrupa Tutuklama Emirlerini düzenleyen özel mevzuatın belirli tutukluluk sürelerine izin verdiğini savundu; ilgili süre sınırlarının 30 ve 90 gün olduğunu belirtti. Savcılık ayrıca iddiaların ciddiyetini vurguladı ve sanığın kaçabileceğinden endişe ettiğini dile getirdi.
Kovuşturma aşamasında mı, yoksa sadece soruşturma mı?
Savunma ise davayı alışılmış bir kovuşturmadan farklı, benzersiz olarak niteledi. Avukatlar, davanın olağan bir kovuşturma gibi ele alınmaması gerektiğini savundu. Savcılığın yargılamayı nasıl nitelendirdiğini sorgulayan avukatlar, İspanya makamlarının şimdiye kadar Malta mahkemesi önünde resmi suçlama getirmek yerine yalnızca bir yargıç kararıyla sanığın iadesini talep ettiğine dikkat çekti.
Avukatlara göre İspanya soruşturması hâlâ erken aşamada. Bu soruşturmanın sonunda davanın arşivlenebileceğini ya da kovuşturmaya dönüşebileceğini savundular.
Savunma, İspanya makamlarının Grech'i suçlayıp suçlamayacağının henüz bilinmediği bir durumda neden tutuklu kalması gerektiğini sorgulamaya devam etti. Savunma ayrıca Grech'in kaçma riski taşıdığı yönündeki iddiaya itiraz ederek Malta'daki iş ilişkilerini, küçük çocuklarını ve ülkeyle kişisel bağlarını vurguladı.
Avukatlar, mahkemenin bireyin özgürlüğünü korumasını ve sırf genel bir kaçma iddiasına dayanarak kefaleti reddetmemesini istedi.
Savunma, savcılığın İspanya makamlarınca sağlandığı iddia edilen bilgilere dayanmasından rahatsızlık duyduğunu dile getirdi. Savunmanın argümanlarının yalnızca Malta mahkemesi önünde resmen sunulan belgelere dayanması gerektiğinde ısrar etti.
Savcılık ise İspanya yargılamasının hâlâ soruşturma aşamasında olmasının, ileride kovuşturma yapılmayacağı anlamına gelmediğini savundu.
Buna karşılık avukat Stefano Filletti, mahkemenin Grech'in kaçmasına ilişkin kaygıları gidermek için katı kefalet koşulları koyabileceğini ileri sürdü. Filletti, Grech'in günde iki kez polis karakolunda imza atmasının şart koşulabileceğini önerdi.
Savunma, İspanya'nın Avrupa Soruşturma Emri talep edebileceğini ya da sanığın görüntülü konferans yoluyla sorgulanmasını sağlayabileceğini belirtti. Ancak savunmaya göre bu seçeneklerin hiçbiri kullanılmadı.
Avukatlar, Malta üzerinden aktarıldığı iddia edilen milyonlarca euroluk bir paranın, iki ülke arasında görünür bir bilgi alışverişi olmadan nasıl soruşturulabildiğini sormayı sürdürdü.
Avukatlar, paranın nereye gittiğini belirlemek için Malta'dan Mali Suçları Soruşturma Dairesi (FCID) ile ilgili hiçbir Avrupa Soruşturma Emri kapsamında yardım talebi gelmediğine dikkat çekti.
Savunma, “Elimizde hiçbir şey yok” dedi ve İspanya makamlarının kendilerinin bile neyi aradığını bilip bilmediğini sorguladı.
Savunma, benzer davalarda kefaletin verildiğini defalarca hatırlattı. Savcılık ise o davalarda kefaletin ilk duruşma aşamasında verilmediğini savundu.